X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

اکتشافات باستان شناسی در حاشیه خلیج فارس

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

تاریخ هر ملت نموداری از استعداد توانایی ها ، پشتکار ، و اندیشه و استقامت آنها است . و آنچه از کاوش های اخیر باستان شناسی در محل چرخاب برازجان و از دل سر نخلستان های این شهر نمایان شده ، مؤید این نظریه است و نشانگر آن است که در سینه این خاک عزیز و در حاشیه خلیج فارس گنجینه های بس گرانبها از پایداری ، اندیشه در ستوه زندگی گذشتگان نهفته است که شاهد گویایی در تمدن در خشان و غرور آمیزی است که از اوضاع جغرافیایی و تأثیرات اعتقادی و سیستم حکومتی و اجتماعی و فرهنگی برخوردار است. و برای همه ایرانیان به ویژه ساحل نشینیان دریای فارس این اکتشافات چشم گیر حائز اهمیت و از مفاهیم فرهنگی ارزشمندی است که ترجمانی از روح بزرگ هنرمندان گذشته و هویت فرهنگی و زندگی آنها است. و مظاهری از فعالیت هنری و ساخت و ساز و تلاش برای یک زندگی بهتر و اهدافی متعالی که در یک برهه از زمان و در آن مکان شکل گرفته است و وارثان این خلق آثار هنری آنگاه که به عظمت و هویت فرهنگی دیرینه خود پی می بردند

اکتشافات  باستان شناسی در حاشیه خلیج فارس

 

تاریخ هر ملت نموداری از استعداد توانایی ها ، پشتکار ، و اندیشه و استقامت آنها است . و آنچه از کاوش های اخیر باستان شناسی در محل چرخاب برازجان و از دل سر نخلستان های این شهر نمایان شده ، مؤید این نظریه است و نشانگر آن است که در سینه این خاک عزیز و در حاشیه خلیج فارس گنجینه های بس گرانبها از پایداری ، اندیشه در ستوه زندگی گذشتگان نهفته است که شاهد گویایی در تمدن در خشان و غرور آمیزی است که از اوضاع جغرافیایی و تأثیرات اعتقادی و سیستم حکومتی و اجتماعی و فرهنگی برخوردار است. و برای همه ایرانیان به ویژه ساحل نشینیان دریای فارس این اکتشافات چشم گیر حائز اهمیت و از مفاهیم فرهنگی ارزشمندی است که ترجمانی از روح بزرگ هنرمندان گذشته و هویت فرهنگی و زندگی آنها است. و مظاهری از فعالیت هنری و ساخت و ساز و تلاش برای یک زندگی بهتر و اهدافی متعالی که در یک برهه از زمان و در آن مکان شکل گرفته است و وارثان این خلق آثار هنری آنگاه که به عظمت و هویت فرهنگی دیرینه خود پی می بردند که به عینه می بینند فرهنگ وتمدن غنی پیشینیان آنها را همتایی نیست که نیست دلبستگی و علاقه آنان بزادگاهشان غیر قابل تصور می شود چنانکه کاخ زیبای کوروش هخامنشی در حاشیه خلیج فارس که ضمن عملیات اکتشافی ظاهر شده است، سنبلی ار معماری و حجاری عصر ۲۵۰۰ سال پیش است که نظیر آن در جای دیگری سراغ نداریم. این آثار نتیجه تلاش مردمی است که در یک برهه زمان که مصادف با سیادت دریایی و راه آبی و استقلال عصر هخامنشی است، ساخته و پرداخته شده بطوری که شکوه و جلال وعظمت و زیبایی آن در این مکان خاص هر تازه واردی از راه خشکی و دریایی را به تحسین و تحیر وادارد. قلم نمی تواند شرح آنچه در اندیشه ساخت و ترسیم نقشه معماری و اجرای برنامه ساختمانی بوده و عینیت یافته ، تحریر کند زیرا نه پلان ونقشه و طرح معماری این بنا و نه پیشرفت هنرمندی زمان و نه مهاجرت حجاران و صنعتگران که دست به دست هم داده اند تا انجام و وحدتی در یک الگو و طرح معماری جدید را عینیت بخشند کامل نمی کند. چون بنا هنگامی تکمیل می شود که کف سازی آن به اتمام رسیده باشد یا به مصداق آنکه کار را که کرد آنکه تمام کرد در این جا تمام نشده است و جان کلام همین جاست موقعی این کاخ زیبا و باشکوه اهمیت معماری خود را پیدا خواهد کرد که مشکل کف سازی این بنا انجام گیرد و لذا به نظر

 می رسد که برای حل این معضل معماری در این بنا که کف کاخ باید به گونه ای باشد که علاوه بر هماهنگی و تناسب با معماری بنا که از دو نوع پایه ستون های سیاهرنگ و سفید ترکیب شده است و بالتبع باید کفی سفید رنگ باشد ضمناً نباید از بلندی ۱۸ سانتیمتری سنگ صیقلی شده با زالت زیر ستون ها که با سنگ رویی آن برابر است چیزی کاسته نشود. اما آن چگونه کفی و پوششی برای این نیاز زیبا خواهد بود. یا بهتر بگوییم چه مصالح معماری می تواند پاسخ گوی این معضل باشد و ظرافت مطلوب را در کف سازی داشته باشد. ماهنوز نمی دانیم چه طرحی بر این بنا پیش بینی شده بود چون پوشش کف صورت نگرفته است، اما شواهد بدست آمده دال بر آن است که استعلام و مزایده و پیشنهاداتی با این منظور از نقاط مختلف و از دست اندرکاران طراحی و معماری و حجاری به عمل آمده است، که در  امر ساختمانی شرکت و اظهار نظر نمی بیند . چون می بینیم از مکان های دور مستوره هایی برای این امر عرضه شده است که آرایش آن کف پوش ها در کنار یکدیگر ودر مکانی مناسب و قابل دید به نظر خواهی تنظیم شده است که ما را به یاد کف سازی کاخ های پایتخت کوروش در پاسارگاد که به عنوان یک هنر می شناخته شده است هدایت می کنند.

هر قطعه از مستوره های کف پوشی را می توان شاهکاری از ذوق و سلیقه و ابتکار و مهارت صنعتگران و پیشنهاد دهندگان محسوب داشت که چگونه در ۲۵۰۰ سال با نداشتن امکانات صنعتی و پیشرفته مهندسین و دست اندرکاران توانسته اند برای حل این معضل معماری کاخ مستوره های زیبا و قابل اجرا تقدیم دارند تا ترکیب ساختمان مورد احداث بهم نخورد. بهر صورت آن نوع موزائیک ها ، کاشی ها ، لعاب های سفید رنگ کف پوش ، پوسته های ظریف مرمرین را باید دید و تحسین کرد که پیش از این تاریخ  هرگز دیده نشد بود و می توان پنداشت که این فعالیت اجتماعی و سیاسی در حاشیه خلیج فارس همزمان با ایجاد شبکه راه دریایی به منزله کوشش یک خانواده بزرگ که دارای یکی از مظاهر اعتقادی و باورهای دینی یعنی قبول مذهب زردتشت در این عصر بوده می باشد اما بدین وسیله این است که راه دریایی ایران را تحقق بخشید و از فکر تجاوز به همه بیگانگان جلو گیری نمایند. و لذا می توان کشف این پدیده شگرف در دنیای باستان شناسی را واقعه ای با اهمیت تلقی نمود و به عنوان یک مدرک و سند ثبت و گویا و غیر قابل انکاری در سیادت دریایی ایران هخامنشی محسوب داشت که پایتخت آنان یعنی پاسارگاد در قلب جهان شناخته بودند و اینک هم قطعه از شال ستون های شکسته مکشوفه و ترکیب سنگ های سیاه و سفید پایه ستون ها زاییده تفکر و اندیشه و فرهنگی ایرانی است که از نظر سبک شناسی و زیبا شناسی و جهان بینی هخامنشیان منبعی یکی و اصیل برای محققین و خاور شناسان دانست . پیش از آنکه هرودت مورخ یونانی از ایجاد شبکه راه دریایی زمان داریوش هخامنشی یاد کند استقرار و پایگاه عظیم سیادت دریایی خلیح فارس از عصر کوروش شروع شده بود ودر واقع فعالیت سیاسی و فرهنگی و اجتماعی خلیج فارس را از این زمان محسوب داشت. یعنی عصری که تاریخ جهان سرشار از برخورد ملت ها و ستیز و کشمکش ها و خونریزی ها و ستمگری بود انسجام اعتقادی و باورهای اهورایی خنیان زیر شعارهای گفتار نیک ،پندار نیک و کردار نیک به آنها آموزش داده بود تا از ستمگری و درگیری دور باشند و ملل تابعه سیطره آنان را برای نجات از ستم و ظلم حاکمان اکه شعارشان کشتن و سوختن و تخریب بود بپذیرند .

 

کوروش در فتح بابل می گوید من با صلح وارد شدم ، گزنفون در مورد او می نویسد اوفقط یک فاتح نبود رهبری خردمند و واقع بین بود که برای ملت ها پدری مهربان و دلسوز بود.

 

جرج کریس ویلسن مؤلف کتاب تاریخ صنایع ایران درباره کوروش می نویسد او مردی بود که درباره اش تقدیر مقرر شده بود که باید برتر از دیگران باشد.

 

و هانری بر دانشمند فقیه فرانسوی در کتاب تمدن ایران باستان می نویسد کوروش بزرگ بر عکس سلاطین فی القلب و ظالم بابل و آشور ، بسیار عادل و رحیم و مهربان بود زیرا اخلاق و روح ایرانی بنیادش بر تعلیمات مذاهب زردشتی نهاده شده بود و کوروش همه اقتدار خود را از خداوند می دانست و آن را برای خیر وشر و آسایش جامعه انسانی صرف می کرد. وما می بینیم که در ۲۵۰۰ سال پیش و قبل از فتح اسلام و دین مبین اسلام ایران از یک هویت فرهنگی خوب برخوردار بوده است که با قبول دین و شریعت اسلم در خششی خاص پیدا می کند . زیرا زمینه انفعالی آن را داشته است.

 

حاجت به یاد آوری است که حاشیه خلیج فارس از دیر زمان مورد توجه اقوام بیش از تاریخ و تاریخی به ویژه قوم عیلامی بوده است، این قوم که در دشت های جنوب غربی ایران از حوالی شوش و به مرکزیت آن تا جنوب دجله و از طرف شرق تا اطراف بندر بوشهر و از شمال به کوههای بختیاری استقرار یافته بودند پیش از ورود به عصر تاریخی در اواخر هزاره چهارم ق.م مدت ها که زندگی شهرنشینی را آغاز کرده بودند و پایه گذار تمدنی شدند که به نام تمدن عیلام شناخیته شده است و سواحل خلیج فارس و ناحیه بندر بوشهر در عصر طلایی عیلام یعنی اواخر هزاره دوم ق.م یکی از مراکز مهم داد وستد و واسط راه دریایی شوش و هندوستان شده بودند.

 

کاوش های باستان شناسی پرفسور پزارد در ۸۵ سال پیش در تپه سبز آباد بوشهر منجر به کشف آجر نوشته عیلامی شده است که آن مکان را به عنوان پایتخت عیلامیان یعنی لیان معرفی کرده است، جای شگفتی است که هیچ یک از باستان شناسان ، خاور شناسان ، مهندسین و محققین خارجی که در بنادر و جزایر سواحل خلیج فارس تحقیق و مطالعه و حفاری نموده اند به فرضی یادی از آثار ارزشمند دوره هخامنشی در این سواحل در نوشته های آنان دیده نمی شود و لذا ما می توانیم کاخ های هخامنشی را در حاشیه خلیج فارس جانشین لیان زمان عیلامیان بدانیم. یعنی مرکزی برای سیادت و حکمروایی و پایگاهی برای حفظ امنیت و استقرار روابط سیاسی و اقتصادی در آن زمان و الگوی معماری و حجله هخامنشیان در بدو تشکیل امپراطوری آنان پس از پاسارگاد و آنچه تاکنون ضمن عملیات کاوش ظاهر شده است عبارت است از تالار ستون داری شامل ۱۲ ستون در دو ردیف ۶ تایی که از دو نوع سنگ سفید و سیاه رنگ ترکیب شده است و از لحاظ قابل مقایسه با کاخ اختصاصی کوروش در پاسارگاد پایتخت او می باشد که به از آن است که و با آنکه ناقص و ناتمام رها شده ولی اثری ارزشمند از هنر معماری و حجاری پیشرفته ۲۵۰۰ سال پیشتر است. که در اکتشافات آینده آثار بیشتر پیدا خواهدشد. انشاءا…

ارسال نظر