X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

بررسی اجمالی شخصیت کوثر محمّدی فاطمه(س)

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

بررسی اجمالی شخصیت کوثر محمّدی فاطمه (س) در کلام خدا و معصومین (ع)

انسان موجودی است که به طور ذاتی خواهان کمال می باشد و برای رسیدن به کمال نیاز به یک برنامه زندگی مبتنی بر فطرت و عقل ، و همچنین داشتن الگوهای شایسته انسانی دارد قرآن مجید که کتاب فطرت می باشد برای رساندن انسان به سعادت و کمال انسانی برنامه همه جانبه ارائه می نماید ، و همچنین الگوهای برجسته انسانی را مثل : انبیاء ، اوصیاء ، صادقین، شهداء و صالحان معرفی می کند .

پیامبر (ص) و اهل بیت پاکش ، بر اساس آموزه های قرآن ، انسان های کامل و مورد تأیید الهی برای هدایت انسان می باشند . یکی از افراد مورد تأیید خدا و پیامبر (ص) فاطمه (س)می باشد . در این تحقیق به سه سؤال اساسی در این رابطه پاسخ داده می شود :

       1) منزلت فاطمه (س) در قرآن مجید چگونه است ؟

       2) ویژگی های شخصیت فاطمه (س) در کلام معصومین (ع) چیست ؟

       3) فلسفه تمجید و تکریم منزلت و مقام زهرا (س) چه می باشد ؟

        

فاطمه (س) در کلام خدای سبحان

 

در این بخش غرض این است که به طور اجمالی به آیاتی از قرآن که درباره فاطمه (س) و اسوه بودن او می باشد ، اشاره گردد . البته به مباحث جزیی و فنی ادبی ، تفسیری و فقهی که از عهده نگارنده خارج است ، پرداخته نمی شود . این آیات عبارتند از :

       1) سوره کوثر ( خیر کثیر )

       « انّا اَعْطیناکَ الکوثَر . فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ ، اِنَّ شانِئَکَ هُو الابْتَرْ . »

       « ما کوثر را به تو عطا کردیم ، پس به شکرانه این نعمت ، برای پروردگارت نماز بگذار و شتر قربانی کن ، همانا که دشمن تو ابتر و مقطوع النسل است . »

 

این سوره در جواب عاص بن وائل که بعد از وفات پسران پیامبر ایشان را ابتر نامید ، نازل شد .

       « کوثر » از ریشه « کثرت » است و بر چیزی اطلاق می شود که شأنیت کثرت در او باشد . و مراد از کوثر ، خیر فراوان است . (۱) در این سوره بیش از بیست و پنج معنا و احتمال مطرح کرده اند که از جمله آن ها می توان به « چشمه ای در بهشت » و « حوض کوثر » که در روایات شیعه و سنی به چشم می خورد ، اشاره کرد . (۲)

       مناسب ترین معنا از دیدگاه مفسر عالیقدر شیعه ، علامه سید محمد حسین طباطبایی (ره) با توجه به معنای آخرین آیه که دشمن آن حضرت را ابتر معرفی کرده و مایه دلگرمی و آرامش خاطر رسول خدا (ص) شده و طبعاً وجود آن بی فایده نمی باشد ، فقط « کثرت ذریّه پیامبر اکرم (ص) » است . اگر « خیر کثیر » هم مراد باشد یقیناً یکی از مصادیق آن ، فراوانی نسل آن حضرت است . (۳)

       2) آیه تطهیر ( مطهّره )

       « اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عنکُمُ الرِّجسَ اَهلَ البیتِ و یُطَهِّرُکمْ تطْهیراً . »

       « خداوند اراده کرده که هر گونه رجس و پلیدی را از شما اهل بیت پیامبر بزداید و شما را از هر عیبی پاک و منزه نماید . » ( سوره احزاب ، آیه ۳۳ ) .

       شأن نزول آیه از زبان ام سلمه که در منابع اهل سنت و شیعه نقل شده ، چنین است . او  می گوید : این آیه در خانه من نازل شد در حالی که علی و فاطمه و حسن  و حسین (ع) آنجا بودند . سپس پیامبر(ص) آنان را جمع کرد و عبایی را بر سر آنان کشید و عرضه داشت: خدایا ! هر پیامبری را اهلی و ثقلی است . این ها اهل بیت و سرمایه و ثقل من هستند .

       عرض کردم : ای رسول خدا ! آیا من از اهل تو نیستم ؟ فرمود : تو خوبی ، ولی ، اینان خاندان و ( ثقل ) من هستند .

       این مضمون در بیش از هفتاد روایت که در میان آن ها راویان سنی بیش از راویان شیعه هستند ، آمده است . (۴) در این جا به چند نمونه اشاره می شود : (۵)

       ـ احمد بن حنبل از رسول خدا (ص) نقل کرده که حضرت فرمود : این آیه درباره پنج نفر نازل شده ، درباره من و علی و حسن و حسین و فاطمه.( الصواعق المحروقه، ابن حجر، ص ۵۰ )

       ـ فخر رازی نقل نموده که پیامبر (ص) پس از بازگشت از مباهله با مسیحیان ، آیه تطهیر را در حق علی ، فاطمه ، حسن و حسین (رضی الله عنهم) تلاوت می کرد. (تفسیر کبیر، ج ۸ ،ص ۸۵ )

       ـ انس بن مالک نقل می کند : پیامبر گرامی ، مدت شش ماه ، هنگام نماز صبح چون به خانه فاطمه می رسید ، می فرمود : ای اهل بیت پیامبر ! نماز و آن گاه آیه تطهیر را قرائت می کرد . (۶)

       3) آیه مودّه ( محبوبه امت )

       « قُل لا اسْاَلکُمْ علیهِ اَجراً اِلّا الْمودّهَ فی اْلقُربی و مَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً اِنَّ اللهَ غَفُورٌ شکورٌ . اَمْ‌ یَقولونَ‌ افْتری عَلی اللهِ کذْباً . . . » .

       « بگو من جز مودت و دوستی خویشاوندانم ، اجر و پاداشی از شما نمی خواهم و هر که کار نیکو انجام دهد ، ما بر نیکویی او می افزاییم که خدا بسیار آمرزنده و پذیرنده شکر بندگان است . بلکه ( مردم نادان ) خواهند گفت : محمد (ص) بر خدا دروغ بست ( که محبت اهل بیت را بر مردم واجب کرد ) .‌ » ( شوری ، آیات ۲۳ و ۲۴ )

       جلال الدین سیوطی در تفسیر خود در این باره می نویسد : « چون که این نازل شد اصحاب گفتند : ای رسول خدا ! این نزدیکانت که مودت و دوستی آنان بر ما واجب شده است کیانند ؟ فرمود : علی و فاطمه و دو فرزندش . » ( الدر المنثور ، ج ۶ ، ص ۷ )

       زمخشری نیز در جلد سوم « تفسیر کشاف » صفحه ۴۶۷ ، این روایات را نقل کرده و در تأیید آن روایات دیگری که دلالت بر وجوب مودت اهل بیت و از جمله فاطمه زهرا (س) دارد ذکر می کند . (۷)

       4) آیه برّ ( نیکوکار )

       « اِنَّ الْاَبْرارَ یَشْرَبونَ مِنْ کَاسٍ کانَ مِزاجُها کافُورا . عَیْناً یَشْرَبُ بِها عِبادُاللهِ یُفَجِّرونَها تَفْجیراً . یوفُونَ بالنَّذْرِ و یَخافونَ یوماً کانَ شَرُّهُ مُسْتَطیراً . و یُطعِمونَ الطَّعامَ علی حُبّهِ مِسکیناً و یتیماً و اسیراً . . . » ( سوره انسان ، آیات ۵ به بعد )

       « نیکوکاران در بهشت از شرابی نوشند که طبعش کافور است . از سرچشمه گوارایی آن بندگان خاص می نوشند که هر کجا بخواهند ، جاری می شود . به عهد و نذر خود وفا می کنند و از قهر خدا در روزی که دشواری اش اهل محشر را فرا گیرد ، می ترسند و هم بر دوستی خدا به فقیر و یتیم و اسیر طعام می دهند . »

       این آیات در جریان بیماری حسنین (ع) نازل شد و به پیشنهاد پیامبر (ص) برای شفا آنان خانواده علی (ع) نذر نمودند سه روز روزه بگیرند که در هنگام افطار در سه روز متوالی فقیر ، یتیم و اسیر را بر خود مقدم نمودند . جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و آیات مذکور را آورد . این ماجرا از نظر شیعه مسلم است و بسیاری از مفسران اهل سنت آن را نقل کرده اند . (۸) فاطمه (س) یکی از مصادیق « برّ » و نیکوکاران می باشد که نیکی را به خاطر حسنش انجام    می دهد نه به خاطر آن که سودی عائدش شود . (۹)

       5) آیه مباهله ( سیده النساء )

       « فَمَنْ حاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الِعِلْمِ فقُلْ تَعالوا نَدْعُ اَبناءَنا و اَبْناءَکُمْ و نِساءَنا و نساءَکُم و اَنْفُسَنا و اَنْفُسَکُم ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَهَ اللهِ عَلی الْکاذِبینَ . » ( سوره آل عمران ، آیه ۶۱ )

       « هر کس با تو در مقام احتیاج و جدل برآید درباره عیسی ، بعد از آن که از طریق وحی به احوال او آگاهی یافتی ، بگو بیایید ما و شما ،‌ با فرزندان و زنان خود ، با هم به مباهله برخیزیم  ( یعنی در حق یکدیگر نفرین کنیم و از خدا بخواهیم ، تا دروغگو و کافران را به لعن و عذاب خدا گرفتار سازیم . )

       آیه مبارکه درباره مسیحیان نجران است که سخنان پیامبر (ص) را درباره تولد عیسی (ع) نپذیرفتند و پس از پایان یافتن مرحله سخن ، دستور مباهله صادر شد . تا در روز معین و جای مشخص انجام گیرد .

       زمخشری در تفسیر کشاف ، ج یک ، ص ۴۳۴ ، درباره قسمتی از واقعه می نویسد :

       « نصاری نجران به محل موعود آمدند تا دعوت پیامبر دائر بر برگزاری مباهله را پذیرفته باشند . رسول خدا نیز در حالی که حسین را در برگرفته و دست حسن را در دست خود داشت و فاطمه از پشت سر آن حضرت و علی نیز از پی فاطمه بود با آنان روبرو شد و به همراهان خود می گفت : هرگاه من دعا کنم ، شما آمین بگویید . اسقف نجران که این حال را مشاهده کرد ، گفت : ای مسیحیان ! من چهره هایی می بینم که اگر خداوند بخواهد به واسطه آنان کوهی را از جای برکند ، می شود . با آنان مباهله نکنید ، زیرا هلاک خواهید شد و اساس نصرانیان تا دامنه قیامت برچیده خواهد شد . (۱۰)

       بر اساس این آیه فاطمه (س) « خیر النساء » می باشد .

       6) آیه شجره طیبه ( فاطمه شاخه آن است )

       قرآن می فرماید : « اَلَمْ تَرَ کَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرِهٍ طَیِّبَهٍ اَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِی السّماء توْتی اُکُلَها کُلَّ حِینٍ بِاذْنِ رَبِّها . . . » ( سوره ابراهیم ، ‌آیه ۲۴ )

       « آیا نمی بینی چگونه خداوند مثال می زند کلمه پاک را به مانند درخت طیّب که ریشه آن در زمین استوار وشاخه آن در آسمان است وهر لحظه به اذن پروردگار در حال میوه دادن است . »

       به نقل از حاکم در کتاب « المستدرک علی الصّحیحین » نقل شده : « حدیث های صحیح را پیش از آن که با گفتـارهای نادرست مخلـوط شود بگیـرید . من از رسـول خـدا (ص) شنیـدم که می فرمود : من درختم و فاطمه شاخه آن و علی لقاح و حسنین میوه آنند و شیعیان ما برگ های آن هستند . ریشه این درخت در بهشت « عدن » است و سایر آن در بقیه باغ های بهشت جای دارد . » (11)

       7) فاطمه از مصادیق صراط مستقیم

       این تعبیر در آیات مختلف قران کریم به چشم می خورد . « اهدنا الصراط المستقیم » ( حمد، آیه ۶ ) ، « و مَنْ یَعْتَصِمْ بِاللهِ فَقَدْ هَدی اِلی صِراطٍ مُسْتقیمٍ » ( آل عمران ، آیه ۱۰۱ ) ، « و هَدیْنا هُمْ اِلی صِراطٍ مُسْتقیم » ( انعام ، آیه ۸۷ ) . ابن عباس می گوید : معنای « اهدنا الصراط المستقیم » این است که ای مردم ! بگویید : خداوندا ! ما را به راه راست هدایت کن . یعنی به ولایت محمد و اهل بیت او (ع)‌ .‌‌‌‌‌ (12)

       8) فاطمه مصداق حبل الله

       طبرسی در تفسیر آیه شریفه « و اعتَصِموا بِحبْلِ اللهِ جَمیعاً و لا تَفَرَقُوا » با استناد به روایتی از ابی سعید خدری از رسول خدا (ص) نقل کرده که مراد از « حبل الله » کتاب خدا و عترت پیامبر است و منظور از « جمیعاً » نیز تمسک به هر دوی آن ها است .

       فاطمه یکی از مصادیق حبل الله است . پیامبر (ص) فرمودند : « فاطمه سُرور قلبم و دو فرزندش میوه دلم و همسرش نور چشم من است و امامان از فرزندان او ، ‌امینان پروردگارم ، ریسمان پیوسته بین او و بندگان هستند ، هر کس به آنان تمسک جوید ، نجات خواهد یافت و هر کس از آنان سرپیچی کند نابود می شود . » (13)

       9) لیله مبارکه ( فاطمه انسان کامل است )

       از قول امام موسی کاظم (ع) درباره آیات اول سوره دخان « حم و الْکِتابِ الْمُبینْ اِنّا اَنْزَلْناهُ فی لَیْلَهٍ مُبارَکَهٍ اِنّا کُنّا مُنْذرینْ فیها یُفْرَقُ کُلُّ اَمْرٍ حَکیمٍ » آمده است که ایشان در پاسخ به سؤال عالم نصرانی فرمودند : «‌ حم »‌ محمد (ص) است که در کتاب هود که منقوص الحروف بوده ، آمده است ،‌ و اما « الکتاب المبین » امیر المؤمنین علی (ع) است و اما « لیله » فاطمه (س)‌ و اما  « یفرق کل امر حکیم » یعنی خیر فراوانی از آن شب نشأت می گیرد .

       و همچنین از قول امام صادق (ع) در تفسیر « اِنّا اَنْزَلْناهُ فی لیلَهِ الْقدْر » فرموده اند : « لیله »‌ فاطمه و « القدر » الله است . سپس فرمودند :‌ « پس هر کس که فاطمه را به درستی بشناسد لیله القدر را درک کرده است و فاطمه به این نام نامگذاری شده ، به خاطر آن که مردم از شناخت او عاجزند . »

       به همین خاطر فاطمه انسان کامل بوده و جبرئیل بر او نازل می شده است و « صحیفه فاطمیه » نتیجه این ارتباط با فرشته وحی می باشد . (۱۴)  

       10) فاطمه مصداق صادقین

       علامه بحرانی از ابن شهر آشوب ، روایتی را از طریق اهل سنت نقل می کند که عبدالله بن عمر اظهار داشت : (۱۵) اینکه خداوند متعال می فرماید : « یا ایها الذین امنوا اتقوا الله » اصحاب پیامبر را به ترس از خدا فرا می خواند و مرادش از اینکه می فرماید : « و کونُوا مَعَ الصّادقِین » این است که با محمد و خاندان او همراه باشیم . » ( سوره توبه ، آیه ۱۱۹ )

       11) ذاالقربی

       ابو سعید خدری می گوید : هنگامی که آیه شریفه «‌ و آتِ ذَالْقُربی حَقّه . . . » ( سوره اسراء ، آیه ۲۶ ) بر پیامبر اکرم نازل شد ،‌دخترش فاطمه را خواست و سرزمین فدک را به او عطا   فرمود . (۱۵) در برخی از نقل ها فرموده اند که حضرت فرمود : این سهم تو و فرزندان تو است که خداوند تقسیم کرده است . (۱۶)

       12) ذُریّه  

       ابو سعید خدری از پیامبر خدا (ص) در معنای آیه شریفه هفتاد و چهارِ سوره فرقان          « و الَّذین یَقولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ‌ ازواجِنا و ذُرِّیاتِنا قُرَّهَ اَعْیُنٍ واجْعَلْنا لِلْمُتَّقینَ اِماماً » نقل نموده که حضرت فرمود : ‌مراد از « ازواجنا » خدیجه ، « ذریّاتنا » فاطمه ، « قره اعین » حسنین و « امام » علی است . (۱۷)

       13) مشکوه ، کوکب دُرّی

       از دو امام بزرگوار جعفر بن محمد ، صادق آل محمد ، و ابوالحسن (ع) به دو طریق شیعه و سنی در ذیل آیه سی و پنجم سوره نور « اللُه نُورُ السَّمواتِ و الْاَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکوهٍ فیها مِصْباحٌ الْمصباحُ فی زُجاجَهٍ الزُّجاجَهٌ کَاَنَّها کَوکَبٌ دُرّیٌ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَهٍ مُبارَکَهٍ زیْتُونَهٍ لا شَرْقِیّهٍ وَ لا غَرْبیَّهٍ یَکادُ زیتُها یُضیءُ وَلو لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نورٌ عَلی نورْ . . . » «‌ مشکوه » به فاطمه زهرا (س)‌ منطبق گردیده ،‌و آن حضرت ستاره درخشانی در آسمان زنان دنیا ، زنان بهشت و زنان دو عالم « کوکب درّی بین نساء ‌العالمین » شمرده شده است . (۱۸)

       14) بحر

       علامه بحرانی دوازده روایت که بعضی از آن ها از طریق اهل سنت نقل شده اند ، ذکر     می کند که مراد از « بحرین »‌ در آیه شریفه « مَرَجَ الْبَحَریْنِ یَلْتَقیانْ . بَیْنَها بَرْزَخٌ لا یَبْغیان » علی و فاطمه(س)هستند که هیچگاه بر یکدیگر بغی و سرکشی نمی کنند. در بعضی از روایات « بحرین »

را دو دریای علم علی (ع) و حلم زهرا (س) تفسیر نموده اند . (۱۹)

      

فاطمه در کلام معصومین (ع)

 

       1ـ فاطمه (س) در کلام پیامبر (ص) محور حق و با طل است .

       در روایات مختلف و به مناسبت های گوناگون از پیامبر گرامی نقل شده است : « خداوند به هنگام خشمگین شدن فاطمه خشمگین می شود ؛ و هنگام خوشنودی او خوشنود می گردد . » و در برخی روایات چنین آمده است : « او پاره تن من است . هر چه او را آزرده نماید مرا آزرده کرده است . آن چه او را شاد نماید ، مرا شاد می گرداند . » (20)

       رسیدن انسان به مقامی که محور خشم و رضای خدا گردد ، ممکن نیست مگر برای او دو ویژگی باشد :

       اول : آگاهی و شناخت دقیق و کامل نسبت به تمام احکام و دستور های الهی ؛ بدیهی است چنین دانشی ناشی از علم الهی می باشد که هیچ گونه اشتباهی در آن راه ندارد .

       دوم : انطباق کردار و گفتار و اندیشه بر اساس آن آگاهی گسترده . فاطمه زهرا چون دارای این دو ویژگی بود ، جز آن چه را حق بود اراده نمی کرد ، و هر آن چه را مذموم می دانست ، از آن اجتناب می ورزید . (۲۱)

       2ـ زهرا (س) در سخن پیامبر بهترین زنان جهان است .

       پیامبر گرامی اسلام در مناسبت های بسیار فرمود : فاطمه (س) بهترین زنان جهان است . . . گویا می بینم که دخترم فاطمه در حالی که بر اسبی از نور سوار است و فرشتگان زیادی اطراف اویند ، وارد صحنه قیامت می شد ، و زنان مؤمن امتم را به بهشت سوق می دهد . پس هر زنی که در شبانه روز نماز بخواند و روزه به جا آورد و حج کند و زکات مالش را بپردازد و از شوهرش اطاعت کند و بعد از من ولایت علی را پذیرا باشد ، با شفاعت دخترم فاطمه وارد بهشت می شود . او سرور زنان جهان است . (۲۲)

       3ـ با رحلت و شهادت زهرا علی (ع) فرمود : « با رفتنت مصیبت رسول خدا را بر من تازه نمودی . . . »

       علی (ع) همسری با او را برای خود فصیلت و ملاک برتری بر دیگران و شایستگی پذیرش مسئولیت های سنگینی چون رهبری جهان اسلام می دانست . (۲۳)

       4ـ در کلام امام حسن (ع) مادرش ، زهرا (س) ، در عبادت همسایه را بر اهل خانه مقدم    می شمرد . (۲۴)

       5ـ امام حسین (ع) در صحنه کربلا یکی از دلایل پایمردی در برابر دشمن و فداکاری در راه خدا را تربیت شدن در دامن انسان های پاکی چون فاطمه (س) می داند . (۲۵)

       6ـ در کلام امام سجاد و امام باقر (ع) آمده است که شفاعت فاطمه به درگاه خدا برآورده می شود . (۲۶)

       7ـ در کلام امام صادق (ع) معرفت نسبت به فاطمه پیدا کردن بر همگان لازم است . (۲۷)

       8ـ امام موسی کاظم (ع) فرمودند : نام فاطمه برکت دارد . (۲۸)

       9ـ امام رضا (ع) : اگر علی آفریده نمی شد همسری برای فاطمه در روی زمین یافت نمی گردید . (۲۹)

       10ـ در سخن امام جواد (ع) آمده است : طواف برای فاطمه برترین عمل است . (۳۰)

       11ـ امام هادی در وجه نامگذاری حضرت زهرا به « فاطمه » از رسول خدا نقل می کند : دخترم فاطمه را بدان جهت « فاطمه » نامیدند که خداوند عز و جل او و دوستانش را از آتش جهنم به دور نگاه می دارد . (۳۱)

       12ـ امام حسن عسکری (ع) بهشت درخشان از نور زهرا است . (۳۲)

       13ـ امام مهدی(عج) : دختر رسول خدا (فاطمه) برای من سرمشق و الگوی نیکویی است.(۳۳)

      

فلسفه تکریم و تمجید از فاطمه زهرا (س)

 

       در اینجا چند سؤال مطرح است :

       آیا این همه تعریف و تمجید از فاطمه (س) در قرآن و کلام معصومین (ع) بدون هیچ ملاک و معیاری می باشد ؟

       چنین فرضی از ساحت قدس الهی و پیامبر (ص) که به صراحت قرآن مجید هر چه می گوید مستند به وحی الهی است ، به دور می باشد .

       آیا همه امتیازها تنها به خاطر خویشاوندی زهرا (س) با رسول خدا (ص) می باشد ؟

       این امر هم با عدالت و حکمت الهی ناسازگار است که خداوند فقط کسی را به خاطر داشتن نسبتی خاص با پیامبرش ، بدون هیچ ملاکی بر دیگران ترجیح دهد . و تعریف پیامبر (ص) ،‌ کسی که بر اساس آیه ۳ سوره نجم « و ما یَنْطِقُ عَنِ الْهوی اِنْ هُوَ اِلّا وحیٌ یُوحی » ، از فاطمه نیز بر اساس واقعیت ، حکمت و مصالح امت می باشد . نه به خاطر خویشاوندی زیرا پیامبر (ص) فرزندان دیگری هم داشت ولی از ایشان به اندازه ای که از فاطمه تکریم و تمجید نموده ، تعریف ننموده است .

       بنابراین باید پذیرفت که این همه امتیازها و تجلیل ها برخاسته از وجود سرشـار از ایمان و

علم و تقوا و انسانیت و عرفان و همه فضیلت های ممکن برای یک انسان است که در زهرا (س) تجلی پیدا کرده است . از همین منظر می باشد که مهدی (ع) او را الگوی نیکو برای خود می داند و رسول گرامی ایشان را ملاک حق و باطل معرفی می کند .

       در اینجا بیان چند نکته ضروری است :

       الف) او اگرچه یک زن است ولی آن چه او را نمونه ساخته کمال انسانی او می باشد و بدین خاطر متعلق به عالم انسانیت و الگوی مناسب برای زن و مرد است .

       ب) چون اصول و ارزش های انسانی دارای ثبات و جاودانگی می باشند و با تغییر زمان ها و تحول فرهنگ ها و تمدن ها عوض نمی شوند ، پس سلوک و شخصیت حضرت فاطمه که الگوی شایسته است ، همواره رهگشا و ارزشمند می باشد .

       ج) از آنجا که الگوهای برگزیده شده از سوی خدای تعالی از نظر مقام انسانی در حدی هستند که دست هیچ بشر عادی بدان نمی رسد ، نباید چنین تصور کرد چون آنان معصوم و مقامشان دست نیافتنی است به کناری گذارده شوند و فقط هنگام توسّل و تبرک باید به آنها توجه کرد و در متن زندگی ما حضور نداشته باشند . البته چنین برداشتی غلط می باشد . با مطالعه تاریخ زندگی معصومین (ع) ، چون علی (ع) و زهرا (س) این نکته اساسی را ملاحظه    می کنیم که ایشان گرچه از نظر روحی به اندازه گستره خاک تا اوج افلاک از مردم زمان خود دور بودند ولی محکم ترین و نزدیک ترین رابطه را با همه انسان ها در هر مرتبه که بودند برقرار می ساختند و هیچ گاه خود را از مردم جدا نمی کردند . و همواره مردم را به سوی   هدف های بزرگ انسانی و اسلامی هدایت می کرد .

       بنابراین منظور از اسوه بودن فاطمه (س) برای ما این است که فاطمه وار و فاطمه گونه زندگی کنیم و حافظ دین خدا و ارزش های انسانی و حریم شامخ امامت و ولایت باشیم .

      

نتیجه گیری

 

       در این تحقیق مختصر در رابطه با شخصیت برجسته حضرت زهرا (س)‌ روشن شد که او یک الگوی نیکوی الهی و انسانی می باشد . و در هر زمان و مکان برای مردان و زنان خداجوی ، عدالت خواه و امامت محور اسوه شایسته است . گرچه او از نظر کمالات انسانی به اندازه گستره خاک تا اوج افلاک ، از ما دور است ، ولی او در مدت کوتاه عمرش بین ما زندگی کرد و فاطمه گونه زیستن را به ما آموخت .

       با استفاده از آیات الهی و کلام معصومین ، که مؤیّد یکدیگر و مکمل هم هستند ، ویژگی ـ های ایشان در این نوشتار را می توان به صورت فهرست وار چنین برشمرد :

       1) او کوثر محمدی (ص) است و کثرت ذریّه رسول ازطریق او می باشد . او خیر کثیری است که توسط خداوند برای آرامش رسول به وی عطا و اهدا شد .

       2) او از مصادیق آیه تطهیر ، و پاک و منزه از هر گونه پلیدی می باشد و مُطهّره است .

       3) بر اساس آیه مودت او « محبوبه امت » می باشد و دوست داشتن او لازم ، و باعث رسیدن به کمال و سعادت است .

       4) او از مصادیق ابرار و نیاکانی است که نیکی را به خاطر حُسن آن انجام می دهد ، نه به خاطر سود آن .

       5) بر اساس آیه مباهله او « سیده النساء » و برگزیده خدا و پیامبر (ص) می باشد .

       6) او شاخه های درخت طیبه حق است که ریشه آن در زمین استوار که به اذن خداوند میوه های لذت بخش امامت ، هدایت و سعادت از آن حاصل می شود .

       7) او از مصادیق « صراط مستقیم » می باشد .

       8) او از مصادیق «‌ حبل الله » است .

       9) او « لیله المبارکه » است که خیر فراوان از آن ناشی می شود . جبرئیل بر او نازل       می گردد و از این طریق صاحب « صحیفه فاطمیه » می شود .

       10)‌ او « ذاالقربی » پیامبر (ص) است که به امر خداوند حق او ، یعنی فدک ، به وی داده شد.

       11) فاطمه زهرا (س) مشکوه و ستاره درخشان بین زنان دو عالم است .

       12) فاطمه « ذریّه » پیامبر (ص) و یگانه فرزند بلافصل پیامبر و یادگار او می باشد .

       13) او یکی از مصادیق ‌« مرج البَحْرینِ یلتقیانِ » است . دریای حلمش با دریای علم علی (ع) کنار هم و مکمل یکدیگرند .

       14) فاطمه محور حق و باطل است . خشنودی او و خشمش ، خشنودی و خشم پیامبر (ص) و خدای تعالی را در پی دارد .

       15) او از بهترین زنان عالم و سرور آنان و راهنمای ایشان به سوی بهشت است .

       16) نامش مایه برکت می باشد .

       17) اگر علی نبود همسری لایق زهرا یافت نمی شد .

       18) علی (ع) همسری با او را برای خودش ملاک برتری بر دیگران در همه امور می دانست.

       19) به یاد او بودن و طواف کردن برایش برترین عمل می باشد .

       20) خداوند او و دوستانش را از آتش جهنم به دور می دارد .

       21) بهشت درخشان از نور زهرا است .

       22) او الگویی نیکو برای مهدی (عج) می باشد .

 

والسلام

 

پی نوشت :

 

۱ـ مفردات ، راغب اصفهانی ، ص ۳۶

۲ـ المیزان ، علامه سید محمد حسین طباطبایی ، جلد ۲۰ ، ص ۳۷۰ ، طبع اسماعیلیان

۳ـ المیزان ، جلد ۲۰ ، ص ۳۷۰

۴ـ المیزان ، جلد ۱۶ ، ص ۳۰۰

۵ـ ماهنامه پیام زن ( ویژه نامه بزرگداشت ولادت حضرت فاطمه (س) و مقام زن ) ، ص ۶۳ شماره ۸ ، سال ششم ، آبان ۱۳۷۶

۶ـ ماهنامه پیام زن ، ( ویژه نامه یکصدمین سال ولادت حضرت امام خمینی (ره) ) ، ص ۳۰۶ ، شماره ۷ ، سال هشتم ، مهر ۱۳۷۸

۷ـ ماهنامه پیام زن ، ص ۲۴۰ ،‌ شماره ۸ ، سال ششم

۸ـ الغدیر ، علامه امینی ، جلد ۳ ، ص ۱۰۷

۹ـ ماهنامه پیام زن ، ص ۶۷ ، شماره ۸ ، سال ششم

۱۰ـ همان ، ص ۲۴۰

۱۱ـ همان ، ص ۲۴۰

۱۲ـ همان ، ص ۷۱

۱۳ـ همان ، ص ۷۱

۱۴ـ همان ، ص ۷۲

۱۵ـ برای مطالعه بیشتر درباره « فدک » ر.ک : زندگانی حضرت فاطمه (س) و دختران آن حضرت ، سید هاشم رسولی محلاتی ، صص ۱۴۸ 183 . زندگانی فاطمه زهرا ، سید جعفر شهیدی ، صص ۱۱۴ 120 . سیره معصومان ، فاطمه دخت پیامبر ، سید محسن امین ، ترجمه علی حجتی کرمانی ، صص ۶۰ 63

۱۶ـ ماهنامه پیام زن ، ص ۷۳ ، شماره ۸ ، سال ششم

۱۷ـ همان ، ص ۹۵

۱۸ـ همان ، ص ۹۵

۱۹ـ همان ، ص ۹۵

۲۰ـ الحکمه الزاهره عن النبی و عترته الطاهره (ع) ، علیرضا صابری یزدی ، ص ۹۴ ، مؤسسه النشر الاسلامی ، سال ۱۳۸۱

۲۱ـ ماهنامه پیام زن ، ص ۳۰۶ ، شماره ۷ ، سال هشتم

۲۲ـ همان ، ص ۳۰۶

۲۳ ـ همان ، ص ۳۰۷

۲۴ـ بحار الانوار ، علامه محمد باقر مجلسی ، جلد ۴۳ ، صص ۸۱ 82

۲۵ـ ماهنامه پیام زن ، ص ۳۰۹ ،‌شماره ۷ ، سال هشتم

۲۶ـ همان ، صص ۳۰۹ 310

۲۷ـ همان ، ص ۳۱۰

۲۸ـ همان ،‌ ص ۳۱۱

۲۹ـ همان ، ص ۳۱۱

۳۰ـ همان ، ص ۳۱۲

۳۱ـ همان ،‌ ص ۳۱۲

۳۲ـ همان ، ‌ص ۳۱۲

ارسال نظر