X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

داروسازی

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

در علم پزشکی برای مداوای یک بیمار، روش‌های متعددی از جمله دارو درمانی، جراحی و روان درمانی وجود دارد. که در این میان دارو درمانی به عنوان متداول‌ترین شیوه در تمام دنیا شایع است و رشته داروسازی، رشته‌ای است که در همین زمینه با بیماران و مردم مرتبط می‌گردد. همچنین یک داروساز در صورت ناموفق بودن رژیم دارو درمانی باید علل عدم موفقیت را بررسی کند. از همین رو می‌توان گفت رشته داروسازی بخشی از علوم پزشکی است که در رابطه با تولید و ساخت دارو، بررسی وضعیت دارو در بدن انسان و موجودات زنده و میزان تأثیر دارو در سلامت جامعه و کم کردن بحران‌های بیماری‌زا نقش ایفا می‌کند. به عبارت دیگر رشته داروسازی به شناخت ماده مؤثر، فرموله کردن این ماده (تبدیل ماده مؤثر به فرمی که قابل مصرف برای بیمار باشد مثل قرص، کپسول، شربت یا استفاده از روش‌های تزریقی‌) و بررسی اثرات دارو بر بدن بیمار می‌پردازد. شاید جالب باشد که بدانید حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد علت ناموفق شیوه مداوای یک بیمار، به دارو مربوط می‌شود؛ یعنی کیفیت دارو، انتخاب نوع‌دارو و نحوه استفاده از دارو (این که بیمار دارو را با چه مواد غذایی یا داروهای دیگر استفاده کرده‌است) می‌تواند اثر دارو را تضعیف کند. و این وظیفه یک داروساز است که علت را تشخیص دهد و در این زمینه پزشک معالج را راهنمایی کند

داروسازی بالینی یا فارماکوتراپی یکی از شاخه‌های داروسازی است که بیشتر در زمینه مشاوره دارویی برای پزشکان فعالیت دارد. پزشکان متخصص می‌توانند پاسخ سوالات تخصصی دارویی خود را از داروسازان بالینی دریافت کنند. این رشته نیز مانند رشته پزشکی به زیر شاخه‌های متعدد از قبیل کودکان، عفونی، داخلی، مراقبتهای ویژه و غیره تقسیم می‌شود. امروزه در دنیا به تعداد تخصصهای پزشکی موجود، تخصصهای داروسازی بالینی به وجود آمده است. هدف از این رشته مصرف بهینه دارو یا به عبارتی جایگزین نمودن داروهای تجویز شده با داروهای بهتر، کاهش مصرف اقلام دارویی، تغییر مقادیر مصرف دارو می‌باشد. مصرف بهینه فقط کم مصرف کردن نیست بلکه درست مصرف کردن است. برخی از وظایف این گروه از متخصصین عبارتند از: بررسی تاریخچه دارویی بیمار، نظارت بر مصرف صحیح دارو توسط بیمار، بررسی عوارض جانبی داروها و گزارش آنها، پیگیری غلظتهای دارویی در بیماران برای جلوگیری از مسمومیتها، دستیابی به دوز صحیح درمانی (پایش) و کم کردن مدت بستری شدن بیماران و ارائه مشاوره دارویی به پزشکان.

رشته داروسازی با تحقیق و پژوهش عجین شده است و هر ساله تعدادی داروی جدید وارد بازار می‌شود که نتیجه تحقیقات چندساله دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی است. به همین دلیل داوطلب این رشته باید به تحقیق علاقه‌مند باشد چون اعتبار علمی این رشته تا حدود زیادی به انجام کارهای تحقیقاتی بستگی دارد.
شاید بتوان گفت که امروزه وجه تمایز داروسازی از رشته‌های پزشکی و دندان پزشکی در انجام پایان نامه‌های تحقیقاتی و کاربردی این رشته است.
اگر کسی به کارهای تحقیقاتی عشق می‌ورزد و می‌خواهد تحقیقی انجام دهد که در جهت رفع دردها و نیاز‌های بشری باشد، داروسازی یکی از بهترین رشته‌های دانشگاه است که می‌تواند آرزوی او را برآورده سازد.
دانشجوی داروسازی باید در علوم پایه مثل فیزیولوژی، شیمی و فیزیک توانمند باشد. همچنین در صورت قوی‌بودن در درس ریاضی می‌تواند در گرایش‌های مختلف داروسازی مثل طراحی دارو، سیستم‌های موجود در کارخانه‌های داروسازی و شبکه‌های رایانه‌ای داروخانه‌ها و بیمارستان‌ها از کامپیوتر بخوبی استفاده کند.
داروسازی تلفیقی از علوم پایه و بالینی است و به همین دلیل توانمندی در دروس فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی برای این رشته ضروری است. همچنین دانشجوی این رشته برای ارائه خدمات به بیماران باید بتواند با افراد بدرستی ارتباط برقرار کرده و خوب صحبت کند و در ضمن فردی سخت‌کوش و جدی باشد چون دروس این رشته بسیار فراگیر و متنوع بوده و هم جنبه حفظی و هم جنبه فهمیدنی دارد و در نتیجه به همت و تلاش قابل توجه نیازمند است.
با توجه به این که بیشتر کتب درسی این رشته به زبان انگلیسی است، دانشجوی داروسازی باید به زبان انگلیسی مسلط باشد تا بتواند از کتب و مجلات علمی موجود به خوبی بهره‌ ببرد.

داروسازی‌ از گذشته‌های‌ دور در بین‌ مردم‌ وجود داشته‌ است‌ و تاریخی‌ بس‌ طولانی‌ دارد. در ایران‌ مردم‌ از گیاهان‌ به‌ عنوان‌ مرهم‌ دردهای‌ خود استفاده‌ می‌کردند. طبیبان‌ گذشته‌ یا به‌ قولی‌ حکیمان‌ بوسیله‌ داروهای‌ گیاهی‌ بیماران‌ خود را درمان‌ می‌کردند. اکنون‌ نیز در طب‌ سنتی‌ از بسیاری‌ از داروهای‌ گیاهی‌ استفاده‌ می‌شود و بسیاری‌ از مردم‌ هنوز هم‌ داروهای‌ گیاهی‌ را بیشتر از داروهای‌ شیمیایی‌ می‌پذیرند و خود را به‌ وسیله‌ آن‌ها درمان‌ می‌کنند. از آنجایی‌ که‌ بسیاری‌ از بیماری‌های‌ توسط‌ داروهای‌ گیاهی‌ درمان‌ نمی‌شود دانشمندان‌ و شیمیدانان‌ روش‌های‌ شیمیایی‌ را برای‌ تولید دارو پیش‌ گرفتند.

 از زمان‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ که‌ پنی‌ سیلین‌ کشف‌ شد راهنمای‌ تازه‌ای‌ برای‌ علم‌ داروسازی‌ باز شد و داروهای‌ زیادی‌ به‌ دلیل‌ کشف‌ پنی‌ سیلین‌ تولید شد.

 از قدیم‌ ایام‌ دارو و مصرف‌ آن‌ در ین‌ مردم‌ جهان‌ وجود داشته‌ است‌ و قدمت‌ بسیار طولانی‌ دارد در کشور ایران‌ بیشتر مردم‌ از گیاهان‌ داوریی‌ استفاده‌ می‌کردند که‌ هنوز هم‌ در بعضی‌ از مناطق‌ رواج‌ دارد و حکیمان‌ آن‌ روز به‌ وسیله‌ گیاهان‌ بیماران‌ خود را درمان‌ می‌کردند و بعضی‌ از افرادی‌ که‌ فعلا در طب‌ سنتی‌ فعالیت‌ دارند از گیاهان‌ دارویی‌ استفاده‌ می‌کند و مردم‌ هم‌ بعضی‌ طوری‌ عادت‌ کردند که‌ به‌ هیچ‌ وجه‌ از داروهای‌ شیمیایی‌ استفاده‌ نمی‌کنند و فقط‌ از داورهای‌ گیاهی‌ استفاده‌ می‌کنند ولی‌ بشر به‌ این‌ باور رسید که‌ همه‌ بیمارها بوسیله‌ گیاهان‌ درمان‌ نمی‌شود و باید از روش‌های‌ شیمیایی‌ استفاده‌ نمود و دانشمندان‌ در این‌ حوزه‌ فعالیت‌های‌ بسیار… را شروع‌ کرده‌اند بطوری‌ که‌ از جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ پنی‌ سیلین‌ کشف‌ شد و به‌ دنبال‌ آن‌ داروهای‌ دیگر به‌ روی‌ کار آمد و امروزه‌ دارو به‌ عنوان‌ یک‌ ابزار مؤثر و کارا در علم‌ پزشکی‌ و دندانپزشکی‌ و دامپزشکی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد زیرا اگر داروی‌ خوب‌ و مفید نباشد فعالیت‌ پزشکان‌ نیز بی‌ فایده‌ خواهد بود و هرچه‌ داروها کارسازتر باشد در حقیقت‌ به‌ علم‌ پزشکی‌ نیز بهای‌ بیشتری‌ داده‌ می‌شود از این‌ رو تمام‌ کشورها رشته‌ای‌ به‌ نام‌ داروسازی‌ را در عرصه‌ دانشگاه‌های‌ خود دایر نموده‌اند و دانشجویان‌ که‌ وارد دانشگاه‌ می‌شوند با ساخت‌ و ساز داروهای‌ آشنا شده‌ و به‌ دلیل‌ این‌ که‌ فرمولاسیون‌ اغلب‌ داروها از کشورهای‌ خارج‌ وارد می‌شود داورسازان‌ ایران‌ نقش‌ عمده‌ای‌ در این‌ کار ندارند ولی‌ فعلا کشور خودمان‌ نیز اکثر داروها را تولید می‌نماید و فعالیت‌ داروسازان‌ روز به‌ روز مهم‌تر می‌شود علم‌ دارو سازی‌ بر پایه‌ علم‌ شیمی‌ استوار است‌ و دانشجویانی‌ که‌ وارد این‌ رشته‌ می‌شوند علاوه‌ بر دروس‌ زبان‌های‌ خارجی‌ و شیمی‌ عمومی‌ و… درس‌های‌ تخصصی‌ مربوطه‌ را در زمینه‌ شیمی‌ تجزیه‌، شیمی‌ آلی‌، شیمی‌ دارویی‌، بیوشیمی‌، فارماکولوژی‌، سم‌شناسی‌، گیاه‌شناسی‌ و فارماکودینامی‌ آموخته‌ و اکثر داروها را روی‌ حیوانات‌ آزمایش‌ می‌کند و محاسن‌ و عوارض‌ آن‌ را مورد بررسی‌ قرار می‌دهند.

 

 طول‌ مدت‌ تحصیل‌ این‌ رشته‌ در مقطع‌ دکترا ۶ سال‌ است‌ که‌ افراد بعد از ترم‌ هشتم‌ به‌ عنوان‌ کارآموز وارد داروخانه‌ یا کارخانه‌ داروسازی‌ می‌شوند و کم‌ کم‌ فعالیت‌ خود را شروع‌ می‌نمایند و این‌ رشته‌ در ایران‌ برای‌ افرادی‌ که‌ محقق‌ می‌شوند داروخانه‌ دایر نمایند بسیار پردرآمد می‌باشد و… این‌ که‌ ادامه‌ تحصیل‌ در این‌ رشته‌ نیز در دانشگاه‌های‌ کشور وجود دارد و در رشته‌های‌ تخصصی‌ مثل‌ شیمی‌ دارویی‌، رشته‌ فارماکولوژی‌ و سم‌شناسی‌ می‌توان‌ ادامه‌ تحصیل‌ داد.

ارسال نظر