X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

ضرورت همت مضاعف و کار مضاعف در آموزش و پرورش،خانواده ها و مدارس

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

مقدمه 

آثار پر خیر و برکت نامگذاری سالهای پیش توسط رهبر معظم انقلاب ، از جمله ؛ جهش قابل توجه و ارتقای رتبه ایران در زمینه تولید دانش در سطح جهانی ، توجه آحاد مردم و مسئولین به پرهیز از اسراف و حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف و استفاده  بهینه از منابع و امکانات ، اکنون در سطح جامعه آشکار و نتایج آن مشهود می گردد . این توجهات و تلاشهای مردم و مسئولین در راستای نوآوری و شکوفایی ، تولید و کار و اصلاح الگوی مصرف، قابل تقدیر می باشد اما کافی نیست . رهبر معظم انقلاب با نامگذاری سال ۱۳۸۹ به نام سال همت مضاعف و کار مضاعف ، تاکید فرمودند : \” این تلاشها در حد خود، تلاشهاى با ارزشى است؛ موجب تقدیر است. آنچه که از ملاحظه‏ى وضعیت موجود کشور و ظرفیتهاى عظیمى که در دل این کشور و ملت بزرگ نهفته است، میشود به دست آورد، این است که آنچه ما انجام داده‏ایم، آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست. باید تلاشها را بیش از آنچه که در گذشته انجام داده‏ایم، همه انجام بدهند و خود را موظف بدانند. \”(۱) با استماع کلمه  \”کار\” مضاعف ، نباید صرفا\” تولید و امور اقتصادی در اذهان تداعی گردد و همت مضاعف  فقط در راستای کار تولیدی ، فنی و اقتصادی به کار برده نمی شود بلکه به فرموده معظم له ، در همه عرصه های صنعتی و در فعالیتهای اجتماعی و سیاست خارجی و در بخشهای مختلف باید کار مضاعف صورت گیرد . \” آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست.\”  بنابراین باید این نگرش ابتدا در بین کلیه مسئولین نظام در تمامی سطوح ، تقویت گردد که امروزه مردم کشور اسلامی ایران نیازمند همت بلندتر با کار بیشتر و متراکمتر هستند تا راههای نرفته را بپیمایند و به هدفهای بزرگ خود نزدیکتر شوند

     یکی از موضوعات مهم در بیانات رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی سال ۸۹ ، تاکید بر نظارت و بازخوردگیری مسئولین در فعالیتها و تلاش ها برای عمران و آبادانی و پیشرفت کشور و تقدیر از آن است ؛ \” بر همه‏ى ناظران منصف فرض است که از این تلاشها، از این زحمات و کار و کوششى که براى عمران و آبادانى و پیشرفت کشور در عرصه‏هاى مختلف انجام گرفت، قدردانى کنند.\” کلیه مدیران موظفند با نگاه سیستماتیک به سازمان خود ، از خروجی های سازمان ، فیدبک گرفته و در جهت اثر بخشی فعالیتها ، ضمن تشویق کارکنان کارا ، نقاط ضعف احتمالی را شناسایی و اقدامات مضاعف برای رفع کاستی ها را در نظر بگیرند . تشویق و قدر دانی از منابع انسانی متعهد ، یکی از رموز موفقیت کلیه مدیران در راستای اثر بخشی مضاعف فعالیتهای سازمانی است و از روزمرگی ها در اثر حجم بالای کارها و به فراموشی سپردن یا بی توجهی به کار مضاعف زیر مجموعه، جلوگیری خواهد کرد و موجب برانگیختگی کارکنان و به حداقل رساندن  خستگی آنان خواهد شد

مقدمه

آثار پر خیر و برکت نامگذاری سالهای پیش توسط رهبر معظم انقلاب ، از جمله ؛ جهش قابل توجه و ارتقای رتبه ایران در زمینه تولید دانش در سطح جهانی ، توجه آحاد مردم و مسئولین به پرهیز از اسراف و حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف و استفاده  بهینه از منابع و امکانات ، اکنون در سطح جامعه آشکار و نتایج آن مشهود می گردد . این توجهات و تلاشهای مردم و مسئولین در راستای نوآوری و شکوفایی ، تولید و کار و اصلاح الگوی مصرف، قابل تقدیر می باشد اما کافی نیست . رهبر معظم انقلاب با نامگذاری سال ۱۳۸۹ به نام سال همت مضاعف و کار مضاعف ، تاکید فرمودند : \” این تلاشها در حد خود، تلاشهاى با ارزشى است؛ موجب تقدیر است. آنچه که از ملاحظه‏ى وضعیت موجود کشور و ظرفیتهاى عظیمى که در دل این کشور و ملت بزرگ نهفته است، میشود به دست آورد، این است که آنچه ما انجام داده‏ایم، آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست. باید تلاشها را بیش از آنچه که در گذشته انجام داده‏ایم، همه انجام بدهند و خود را موظف بدانند. \”(۱) با استماع کلمه  \”کار\” مضاعف ، نباید صرفا\” تولید و امور اقتصادی در اذهان تداعی گردد و همت مضاعف  فقط در راستای کار تولیدی ، فنی و اقتصادی به کار برده نمی شود بلکه به فرموده معظم له ، در همه عرصه های صنعتی و در فعالیتهای اجتماعی و سیاست خارجی و در بخشهای مختلف باید کار مضاعف صورت گیرد . \” آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست.\”  بنابراین باید این نگرش ابتدا در بین کلیه مسئولین نظام در تمامی سطوح ، تقویت گردد که امروزه مردم کشور اسلامی ایران نیازمند همت بلندتر با کار بیشتر و متراکمتر هستند تا راههای نرفته را بپیمایند و به هدفهای بزرگ خود نزدیکتر شوند .

     یکی از موضوعات مهم در بیانات رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی سال ۸۹ ، تاکید بر نظارت و بازخوردگیری مسئولین در فعالیتها و تلاش ها برای عمران و آبادانی و پیشرفت کشور و تقدیر از آن است ؛ \” بر همه‏ى ناظران منصف فرض است که از این تلاشها، از این زحمات و کار و کوششى که براى عمران و آبادانى و پیشرفت کشور در عرصه‏هاى مختلف انجام گرفت، قدردانى کنند.\” کلیه مدیران موظفند با نگاه سیستماتیک به سازمان خود ، از خروجی های سازمان ، فیدبک گرفته و در جهت اثر بخشی فعالیتها ، ضمن تشویق کارکنان کارا ، نقاط ضعف احتمالی را شناسایی و اقدامات مضاعف برای رفع کاستی ها را در نظر بگیرند . تشویق و قدر دانی از منابع انسانی متعهد ، یکی از رموز موفقیت کلیه مدیران در راستای اثر بخشی مضاعف فعالیتهای سازمانی است و از روزمرگی ها در اثر حجم بالای کارها و به فراموشی سپردن یا بی توجهی به کار مضاعف زیر مجموعه، جلوگیری خواهد کرد و موجب برانگیختگی کارکنان و به حداقل رساندن  خستگی آنان خواهد شد .

     نامگذاری سال ۸۹ با دقت و ظرافت خاصی صورت گرفته و محدود به یک بعد از ابعاد توسعه نیست و حضرت آیت الله خامنه ای  کلیه آحاد مردم و مسئولان را در هر پست و رده سازمانی ، مورد خطاب قرار داده و همه را موظف به حرکت برای رسیدن به بهترین روزها ، بهترین حالات و بهترین وضعیتها نموده اند . بی شک جامعه بزرگ فرهنگیان ، یکی از تاثیر گذارترین اقشاردرهر کشور محسوب می شود که جایگاه ویژه آنان از هزاره های گذشته تا کنون مورد تاکید فلاسفه و اندیشمندان مشهور بوده  و هست و به نوعی آموزش و پرورش و معلمان را زیر بنای اصلی توسعه و سرمایه گذاری مطمئن برای آینده هر کشوری، معرفی کرده اند ، توسعه اقتصادی ، فرهنگی ، اجتماعی ، نظامی و… درهر مملکتی  در گرو بهره گیری از منابع انسانی متعهد و کارآست و این منابع انسانی کارا (دانش آموزان) ابتدا باید در نظام آموزشی حاکم ، در فرایند تربیت و آموزش شرکت داده شوند و با همراهی خانواده ها ، جریان جامعه پذیری آنان تداوم یابد تا در سایه تربیت و آموزش نیروهای متعهد ، فعال و با همت مضاعف ، شاهد سرمایه گذاری مطمئن برای آینده باشیم . موفقیت نظام آموزشی کشور در گرو تقویت مضاعف علم و ایمان دانش آموزان به عنوان والدین و جمعیت مولد و فعال آینده می باشد و این میسر نیست مگر با همت و کار مضاعف معلمان و کارکنان مدارس به عنوان فعالان خط مقدم تعلیم و تربیت و این هم  مقدور نخواهد بود جز  توجه و پشتیبانی کافی مسئولان آموزش و پرورش برای شناسایی و معرفی فرهنگیان ، معلمان و مدیران فعال با همت و کار مضاعف و تقویت انگیزه فعالیت بیش از پیش آنان .

    کار مضاعف در آموزش و پرورش به چه معناست ؟ هیچ تعریفی  از کار، کاملا\” رضایتبخش نیست و منظور نگارنده از این نوشته  صرفا\” کار اقتصادی و درآمدزا ، نیست ؛

_\” کار (Occupation)یا شغل فعالیتی است که شخص مرتبا\” برای دریافت پول انجام می دهد \”(۲)

_ \” کار انسانی شامل آفرینش امر فایده بخش است ، برگسن\”(۳)

_\” کار عمل هوشیارانه انسان است بر روی ماده . کار آنچیزی است که از دیدگاه دانشمند اقتصاد ، انسان را از حیوان متمایز می سازد، \” (پرودن) (۴)

         از نقطه نظر اجتماعی، کار بیش از آنکه از جهت افزایش ثروت آنانی که به انجام دادن آن فرمان می دهند ، مطمح نظر قرار گیرد ،از دیدگاه ارتباطش با انسان که بدان دست میزند ، مورد توجه است. شرایط اجتماعی کار به نظام اقتصادی ، میزان توسعه نیروهای مولد ، میزان تشکل و سازمان یافتگی کارگران و قوانین و مقررات وابسته است . باید توجه داد که در تمدن صنعتی و فنی ، جدایی بین کار  یدی  و فکری ( عقلانی) کاهش می یابد ، چه ، بسیاری کارهای واسط بین این دو موجودند ، از جمله کنترل وسایل و شیوه های مبتنی بر خودکاری ، وجود کارکنان ماهر ، ناظران در کارهای اداری ، کارکنان مشاغل علمی و غیره

   توجه به تعریف \” کار اجتماعی (Social Action)\” که از آن، به عنوان \” کار یک عده از مردم که به صورت گروهی انجام می گردد یا کوشش منظم برای تغییر نهادها ، آداب و رسوم یا روابط گروهی \” (۵)،یاد شده ، می تواند مکمل تعریف کار باشد. بنابرتعاریف فوق، مجددا\” متذکر می شود که استفاده از کلمه کار در این نوشته صرفا\” به معنای کار درآمد زا نیست و گاهی از آن به عنوان کارکرد و حتی تکلیف نقش هم استفاده می گردد.

        آموزش و پرورش به عنوان بزرگترین وزارتخانه کشور با بهره گیری از جمعیت عظیم فرهنگیان و سر و کار داشتن با انبوهی از جمعیت دانش آموزان و والدین آنها ، می تواند یکی از اهرم های اصلی ترویج همت مضاعف و کار مضاعف در سطح کشور باشد که علاوه بر آموزش مستقیم به دانش آموزان می تواند از توان خود برای اثر گذاری بر والدین در قالب آموزش خانواده ، نظر شهروندان را به کار مضاعف جلب نماید و در اجرای دستورات مقام معظم رهبری، بسیار تاثیر گذار باشد .

     از سوی دیگر، برای اینکه نظام آموزش و پرورش در انجام وظایف محوله خود بیش از پیش موفق باشد ، نیازمند توجه و همت مضاعف مسئولان در دولت و سایر قوا برای یاری رساندن خود میباشد و مهمتر از همه اینکه حذف نگاه \” مصرفی بودن آموزش و پرورش \” نیازمند کار مضاعف می باشد و زمانیکه به آموزش و پرورش به عنوان یک \” نظام سرمایه گذاری مطمئن\” نگریسته شود ، می توان  به آینده کشور، صد چندان امیدوار بود.

    اینکه چه بخش ها و زیر مجموعه های آن، بیش از سایر بخش ها به کار مضاعف نیاز دارند ، موضوع مهم دیگری است ، طبیعی می باشد که در اثر فشار کاری مدیران ، حجم زیاد امور ، روزمرگیها ، توطئه های بیگانگان ، کمبود منابع ، توجه ویژه به برخی موضوعات روز  و غیره ، ناخودآگاه  ممکن است اشکالات موجود در یک بخش  ، موقتا\” از توجهات ، پنهان شود و یا اقدامات جدی برای رفع آن صورت نگیرد در این حال لازم است ضمن مطالعه دقیق کاستی ها توسط کارشناسان خبره داخل و خارج سیستم ، ابتدا نقاط ضعف شناسایی شوند و سپس برای  بر طرف کردن نقاط ضعف ، راهکارهایی ارائه گردد و این میسر نخواهد بود مگر اینکه کلیه مسئولان و مدیران در بخشهای مختلف \” نقد پذیری \” خود را تقویت کرده و میزان پذیرش انتقادهای سازنده  از خود یا سازمان خود را افزایش دهند و ضمن عدم کتمان حقایق و کاستی های موجود، خود و زیر مجموعه را برای کار مضاعف آماده نمایند و از همه مهمتر اینکه  شناسایی نقاط ضعف سازمان خود را صرفا\” منسوب به شخص مدیر ننمایند ، بلکه با احساس مسئولیت نسبت به اهداف سازمانی ، این دسته از مطالعات و تلاشها را در جهت اثربخشی سازمان ، مفید و لازم تلقی نمایند .

       در این میان کارکنان مجموعه نظام آموزشی  به عنوان یکی از نقد پذیرترین اقشار جامعه ، در طی سه دهه از انقلاب در همه صحنه های دفاع مقدس ، مقابله با تهاجم و شبیخون فرهنگی ، مقابله با ناتوی فرهنگی و جنگ سرد دشمن ، احساس مسئولیت خود را نشان داده و یکی از ارکان موثر مقابله با توطئه های بیگانگان به شمار می روند . اما در سطوح مقدم فعالیت تربیتی و آموزشی من جمله در کلاسهای درس ، همچنان باید حساسیت آنها به آسیب های اجتماعی نوپدید ، موجود بوده و کار مضاعفی برای  اطلاع رسانی و آموزش مهارتهای مختلف به دانش آموزان ، داشته باشند و بدیهی است اگر بدانند  کوچکترین اقدامات آنها ، نتایج بزرگی در پی خواهد داشت ، انگیزه شان برای همت و کار مضاعف ، بیشتر خواهد شد . لازم است مسئولین ذیربط در سطوح عالی آموزش و پرورش ، انواع توطئه های دشمن در ایجاد خدشه در عزم فرهنگیان برای تلاش و فعالیت بیشتر را شناسایی کرده و به انحاء مقتضی ، این ترفندها را برایشان تشریح نمایند ، اینکه میزان توطئه های دشمن برعلیه یک قشر ، سازمان ، وزارتخانه ، یا نهاد بیشتر باشد ، نشان از اهمیت و تاثیر بالای آنها دارد و مبرهن است که قشر فرهنگیان ، دانش آموزان و خانواده ها از مهمترین اهداف توطئه های دشمن می باشند تا ضمن وارد آوردن ضربه ، آنان را از انجام کار ، وظیفه و کار کرد مطلوب، دلسرد نمایند تا به مقاصد شوم خود برای  \” بر اندازی از درون\” دست یابند . بجاست ضمن هوشیاری کامل ، نظر امام (ره) در رابطه با توطئه های دشمن درمتن وصیت نامه سیاسی الهی ، آورده شود .\” و ملت ما بلکه ملتهای اسلامی و مستضعفان جهان مفتخرند به اینکه دشمنان آنان که دشمنان خدای بزرگ و قرآن کریم و اسلام عزیزند، درندگانی هستند که از هیچ جنایت و خیانتی برای مقاصد شوم جنایتکارانه خود دست نمی کشند وبرای رسیدن به ریاست و مطامع پست خود دوست و دشمن را نمی شناسند.\”(۶)

          هم اکنون مختصری در مورد این سه دسته جامعه هدف دشمن ، که نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف هستند ، مطالبی آورده می شود ، امید است سایر نویسندگان ، محققان و صاحبنظران توجه ویژه ای به موضوع داشته باشند :

           الف :  فرهنگیان

         ترویج دلسردی، بی انگیزگی ، عدم رغبت به کار و شغل، نداشتن اثر بخشی و کارایی ،نارضایتی شغلی، اعتصابات ، خود کم بینی، احساس عدم اهمیت شغل و دون بودن شغل، تضعیف اخلاق و معنویات و غیره از موضوعاتی است که برای دشمنان اسلام و ایران جزو مهمترین اهداف جنگ سرد و ناتوی فرهنگی دشمن در رابطه با کارکنان دولت و بالاخص فرهنگیان است . اینکه بدون هزینه های گزاف جنگ گرم و فیزیکی، بتوانند طی برنامه ریزیهای پیچیده برای دهه های آینده جهت غلبه بر ملتها، اقدام موثری داشته باشند ، میسر نیست مگر حمله به همت و کار فرهنگیان و قشرکودک و نوجوان . در این حالت مسئولیت فرهنگیان مضاعف گشته و شایسته است بیش از پیش با کار مضاعف و به روز رسانی خود در خنثی سازی توطئه ها ، فعالیتهایی داشته و به عنوان الگو های موثر برای دانش آموزان در ترویج اخلاق و معنویات ، گامهای بلندتری بردارند . فراموش نکنیم  که فرهنگیان ایران با جمعیتی قریب به ۱۵ میلیون نفر به صورت مستقیم سر و کار داشته ، بعلاوه اینکه با جمعیت حدود ۳۰ میلیونی پدران و مادران دانش آموزان هم، به صورت غیر مستقیم ارتباط دارند ، بنابراین ، نتیجه تلاش و همت مضاعف آنها ، حداقل در نیمی از جمعیت کشور ، موثر و مشهود خواهد بود . این تاثیر گذاری ، مستلزم وجود منابع انسانی قوی ، فعال و با انگیزه فرهنگی است که لازم است هر چند وقت یکبار مجددا\” در آنان انگیزه لازم برای کار مضاعف ، به انحاء مختلف تقویت گردد.

        ب: دانش آموزان :

     جمعیت عظیم دانش آموزی یکی از سوژه های مهم در توطئه های بیگانگان، علیه ایران اسلامی می باشد و دشمنان سعی دارند با ترویج مدها ، فرقه ها ، انحرافات اخلاقی ، آسیب های اجتماعی، با استفاده از ابزار و رسانه هایی چون اینترنت ، موبایل، ماهواره و غیره نسبت به تضعیف اخلاق و معنویات آنها اقدام، و زمینه دین گریزی آنان را فراهم نمایند تا به اهداف پلید خود در مورد \” براندازی از درون\” دست یابند . با تبلیغ انواع جذبه های کذایی، مشغولیات و لهو لعب ، میزان علاقه و رغبت کودکان و نوجوانان  به درس ، مدرسه و فراگیری علوم و عمل به فرایض را در آنان کاهش دهند تا به اهداف دراز مدت خود دست یابند . در این میان نقش معلمان و کلیه کارکنان مدارس  در اطلاع رسانی به دانش آموزان در مورد توطئه ها ی دشمن بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند کار بیشتر و متراکم تر برای جلوگیری از غفلت احتمالی سازمانهای ذیربط و خانواده ها ، می باشد و پس از رسیدگی به نیازهایشان ، استماع  نظرات دانش آموزان ، اهمیت قایل شدن بیش از پیش برای آنان ، تقویت معنویات و تشویق به انجام فرایض، در اولویت کار مدارس قرار گیرد . جهت ایجاد انگیزه بیشتر به تحصیل و رعایت هنجارهای اجتماعی ، اقناع آنان موثر است  ، در غیر اینصورت ، احساس اجبار برای تحصیل در مدرسه یا رعایت آداب ، سودی جز پرخاشگری ، ناهنجاریها در محیط جامعه ، خانواده و مدارس ، مقاومت و تخریب ، دلزدگی از کلاس و درس ، عدم احترام لازم به مربیان و والدین ، مورد طعمه قرار گرفتن توسط بیگانگان و غیره نخواهند داشت . در مقابله با آسیب های اجتماعی نوظهور باید خاطر نشان ساخت که میانگین سطح آگاهی دانش آموزان ، امروزه بالاتر از معلمان و والدین می باشد به عبارت ساده تر آنها در استفاده فنی از رسانه های جدید ، از معلمان و والدین خود، پیشی گرفته اند ، پس ضروری است که مربیان گرامی با علاقه و همت مضاعف در این موارد اطلاعات جدیدی از طریق مطالعات خود یا شرکت در دوره های آموزش ضمن خدمت و غیره کسب کنند تا بهتر برای پیشگیری از آسیب ها اقدام نمایند .

         ج: خانواده ها :

        خانواده به عنوان یکی از مهمترین نظام های اجتماعی ،همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است ، بدون همراهی خانواده ، تلاش های طاقت فرسای فرهنگیان در آموزش و تربیت ، به طور کامل اثر بخش و مفید نخواهد بود . شکی نداریم که اگر نظام خانواده در هر کشوری مورد حمله قرار گیرد ، آسایش و امنیت آن جامعه به خطر افتاده و امید کاملی به کارایی برنامه های مختلف نظام آموزشی و حتی نظام اجتماعی کل ، نمی توان داشت ، مانند  دو دسته قبلی یعنی فرهنگیان و دانش آموزان ، خانواده هم به میزان بیشتری مورد حمله و تهاجم فرهنگی قرار گرفته است ، استفاده کامل از اینترنت توسط بیگانگان ، شبکه های متعدد ماهواره ای در تضعیف اخلاقیات در خانواده ، ترویج روحیه مصرف گرایی و مدگرایی ،اباهه گری، لاابالیگری، ناهنجاریهای اجتماعی ،فساد اخلاقی، کم رنگ کردن سنتهای کارکردی مطلوب خانواده،تضعیف جایگاه والدین در خانواده،ارائه الگوهای غربی در روابط و مناسبات خانوادگی به کشورهای اسلامی به عنوان الگوی نوین و برتر، از جمله این حملات به نظام خانواده ایرانی اسلامی است. (۷)

         ایجاد شکاف میان نظام خانواده با مدارس و معلمان از دیگر تلاشهای دشمن برای خنثی کردن اقدامات فرهنگیان است به نحوی که تاکید مدارس به آموزش و رعایت هنجارهای اجتماعی اسلامی به دانش آموزان ، گاهی با مقاومت یا اعتراض برخی خانواده ها روبرو شود و یااقدامات مدارس را در آموزش اخلاقیات و انجام فرایض دینی مغایر با تجدد گرایی و مدرنیسم تبلیغ شده در رسانه های غربی معرفی نمایند .

         یکی از کارکردهای بسیار موثر مدارس ، بهره گیری از انجمن اولیا و مربیان است ، بی مناسبت نیست که اگرفعالیت آموزش خانواده انجمن اولیا و مربیان مدارس را به عنوان \” دانشگاه سوم خانواده \” معرفی کرد ، که این روزها  تحت نام جلسات آموزش خانواده ، نقش موثر انجمن بیش از پیش احیا گشته و  بنا به تایید کارشناسان ، میزان تاثیر پذیری برنامه ها ، توصیه ها ، اطلاع رسانی کارشناسان و سخنرانان ماهر در آن ، بسیار بالا بوده و پدافند بسیار موثری در مقابله با آسیب های اجتماعی بویژه آسیب های نوظهور مربوط به دانش آموزان می باشد.(۸) جا دارد آموزش ها با استفاده از برترین سخنرانان به روز به صورت منظم و با بهره گیری از وسایل کمک آموزشی و با تلاش مضاعف مدیران مدارس و روسای انجمن اولیاو مربیان به صورت منظم با تاکید بر تربیت اسلامی و پیشگیری از آسیب ها ی اجتماعی و انحرافات اخلاقی برگزار گردد .

        تجربه نشان داده است که والدین با هر شغل و سطح تحصیلاتی، اگر بدانند در جلسات انجمن اولیا و مربیان و آموزش خانواده ، مطالب جدید و مفید در رابطه با تربیت فرزندان ، پیشگیری از بیماریهای جسمی و اجتماعی ، رفع مشکلات مختلف فرزندان و غیره ارائه می شود ، با رغبت کامل و بدون اجبار  در این جلسات شرکت فعال خواهند داشت . به نظر نگارنده یکی از سهل الوصول ترین روشها برای ایجاد هماهنگی بین والدین و مربیان ، همین جلسات آموزش خانواده مدارس می باشد که یک پدافند قوی و مطمئن برای نقش بر آب ساختن حیله ها و توطئه های دشمن در به انحراف کشاندن نسل کودک و نوجوان امروزی ؛  پدران و مادران فردای ایران اسلامی است و هر نوع هزینه و کار متراکمتر و تلاش مضاعف برای برگزاری با کیفیت این جلسات نه تنها غیر منظقی نیست ، بلکه یک سرمایه گذاری مطمئن و زود بازده برای نظام اجتماعی کل خواهد بود و باید نگاه \” هزینه بری \” ، \”اتلاف وقت\” ، \”بی ثمر بودن \” ، \” تکراری بودن \” ، \”کهنه شدن \” و غیره بدان ، هر چه سریعتر حذف گردد. با استماع نظرات والدین شرکت کننده در جلسات آموزش خانواده به این نکته پی می بریم که در اثر مشغله کاری و زندگی ، خیلی از والدین توان و زمان کافی برای مطالعه در مورد آسیب های نوظهور را ندارند ، از سوی دیگر رسانه ها به دلیل مقررات خاص خود ، نمی توانند خیلی از مشکلات اجتماعی را به صورت مبسوط و بی پرده ، تشریح و برای اطلاع رسانی به خانواده ها برنامه های تصویری کاملا\” مستند پخش نمایند ، بنابراین یکی از بهترین محل ها که تقریبا\” بدون پرده های محدود کننده ای می توان به تشریح ناهنجاریهای اجتماعی پرداخت ، همین جلسات آموزش خانواده و انجمن اولیا و مربیان است که مجددا\” متذکر می شود ، پربار کردن و اثر بخش نمودن این جلسات نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف برنامه ریزان و مسئولان سطوح عالی وزارت آموزش و پرورش ، مدیران مدارس ، کارشناسی انجمن اولیا و مربیان مناطق ومشاوران و مربیان مدارس می باشد .

         ذکر این نکته حائز اهمیت است که برخی روشهای تربیتی امروزی خانواده ها دقیقا\” در تضاد با اهداف آموزشی و تربیتی مدارس ، معلمان و مربیان است ، به عبارت دیگر ناهماهنگی دو نهاد خانواده و مدرسه در روش و شیوه های کنترل و نظارت برفرزندان، لطمات جبران ناپذیری بر جامعه بزرگ دانش آموزی کشور وارد می سازد و راه را برای شکار آنان توسط ایادی مبلغ انحرافات اخلاقی و اجتماعی هموار می سازد . به عنوان مثال اتخاذ شیوه محبت افراطی به فرزند در محیط خانواده از موضوعات پنهانی است که در اثر غفلت احتمالی نظام اجتماعی کل ، تقریبا در همه خانواده ها با هر سطح درآمد و تحصیلاتی مرسوم شده و زمینه ساز خیلی از ناهنجاریهای اجتماعی میباشد و متاسفانه در صورت تداوم این رویه ، در آینده شاهد مشکلات متعددی باید بود ، ایضا\” در برخی خانواده ها نیز کمبود محبت به فرزندان ، زمینه ساز مشکلات اجتماعی من جمله گرایش به اعتیاد ، فرار از منزل ، خودکشی وسایر ناهنجاریها و انحرافات دیگر خواهد بود.(۹)

 اینجاست که اهمیت همت مضاعف برای تغییر نگرش خانواده ها در بکارگیری روشهای تربیتی و نیز اقناع آنان برای عدم افراط و تفریط در محبت روشن می شود .امروزه ضرورت دارد که والدین به انحاء مختلف با تاثیرات سوء تربیت آسیب زا آشنا گردند تا با تغییر در اصول و رویه های تربیتی خود ، فرزندان با نشاط ، مسئولیت پذیر ، دارای سلامت روان ، مقاوم و صبور ، کوشا ، متعهد و متدین به جامعه اسلامی تحویل دهند.

       خلاصه اینکه اگر مسئولین نظام در قوای سه گانه در تلاش برای برنامه ریزی جهت پیمودن راههای نرفته ، کار بیشتر و متراکمتر ، گامهای بلند برای رسیدن به اهداف بزرگ در همه بخشهای اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، سیاسی و در همه عرصه ها  باشند، باید ابتدا با توجه ویژه به آموزش و پرورش ، مدارس و معلمان در صدد زمینه سازی برای این تلاش ها بوده و با استفاده از منابع عظیم انسانی موجود در نظام آموزشی نسبت به اطاعت از دستورات ارزشمند مقام مقام رهبری و به کار گیری رهنمودهای روشن معظم له اقدامات مضاعف و موثر را بنمایند .

  در راستای مطالب مزبور پیشنهاداتی به شرح زیر اعلام می گردد:

۱- تشکیل اتاق های فکر در ادارات آموزش وپرورش با بهره گیری از کارشناسان رشته های مختلف برای بررسی روشهای تقویت انگیزه معلمان بویژه برانگیختگی درونی برای همت و کار مضاعف در عرصه تعلیم و تربیت.

۲- تشکیل جلسات تخصصی برای بررسی علل خستگی نیروی انسانی و موانع کار مضاعف و تلاش برای رفع موانع احتمالی.

۳- تشکیل ستادی در مدیریت های آموزش و پرورش برای شناسایی فرهنگیان فعال با همت و کار مضاعف و تقدیر شایسته از آنان به عنوان الگوهایی برای دیگران.

۴-تشکیل اتاق های فکر در مدیریت آموزش و پرورش برای شناسایی توطئه های دشمنان  مرتبط  با هدف شکست درونی مرتبط با نظام آموزشی و ارائه راهکارهایی برای مقابله آموزش وپرورش با این توطئه ها طبق فرمایشات مقام معظم رهبری در پیام نوروزی سال همت مضاعف و کار مضاعف.

۵- بررسی نقش فرهنگیان مطابق اقتضائات کشور در جلسات تخصصی .

۶-تاکید بر اهمیت نامگذاری سال ۸۹ با بهره گیری از سخنرانان توانا در جلسات انجمن اولیا و مربیان و آموزش خانواده هر آموزشگاه برای جلب توجه والدین به حساسیت و اهمیت  موضوع.

۷- اختصاص ساعاتی از آموزش مهارتهای زندگی دبیرستان به آموزش مهارتهای کلی کار و الگوهای آن و ایجاد رغبت برای کار مضاعف در آتی برای نوجوانان.

۸-برگزاری دوره های تخصصی آموزش ضمن خدمت در رابطه با آشنایی با آسیب های اجتماعی و انواع انحرافات گریبانگیر دانش آموزان ، برای کارکنان مدارس جهت پیشگیری از شیوع انحرافات اجتماعی در بین دانش آموزان متناسب هر دوره تحصیلی ، مطابق با اقتضائات کشور

۹- برگزاری دوره های مختلف آموزش خانواده والدین با جدیدت بیشتر، با هدف آگاه سازی آنان از انواع آسیب های اجتماعی نوظهور معتنی به دانش آموزان و جلب همکاری بیشتر خانواده با مدرسه برای مقابله با آسیب های اجتماعی.

۱۰- برگزاری تخصصی جلسات پرسش و پاسخ با حضور کارشناسان خبره در مدارس با هدف اقناع و تغییر نگرش دانش آموزان در مورد مسایل مذهبی ، اجتماعی و فرهنگی روز در تلاش مضاعف برای مقابله با تبلیغات رسانه ای و اقدامات وسیع بیگانگان .

۱۱- برگزاری جسلات گفتمان دینی و پرسش و پاسخ توسط کارشناسان ماهر و به روز برای دوره های تحصیلی راهنمایی و دبیرستان که بسیار موثر و مفید می باشد و کار مضاعفی است برای رفع انواع شبهات نوجوانان.

۱۲-برگزاری همایش های ساده و پرمحتوا در موضوع نامگذاری سال برای فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش مناطق، جهت ایجاد انگیزه بیشتر به فعالیت و تبیین جایگاه فرهنگیان به عنوان قشر تاثیر گذار.

۱۳-برگزاری مسابقات مختلف با موضوع کار مضاعف برای دانش آموزان در کلیه دوره های تحصیلی جهت تمرکز توجه آنان برای  اهمیت همت و کار مضاعف در موقعیت آتی آنان.

۱۴- برگزاری کلاس های ارتقای منابع انسانی برای کلیه مدیران در رابطه با تئوریهای جالب کار و مدیریت و نحوه ایجاد انگیزه کاری در کارکنان زیر مجموعه و نحوه کاهش عوامل خستگی زا در محل کار.

ماخذ:

(۱) قسمتهایی از پیام نورورزی، عینا\” از سایت دفتر مقام معظم رهبری آورده شده است : www.leader.ir

(۲) شعاری نژاد،علی اکبر(۱۳۶۴).فرهنگ علوم رفتاری.تهران:انتشارات امیرکبیر. ص ۲۷۹

(۳)و(۴)  بیرو،آلن(۱۹۶۶).فرهنگ علوم اجتماعی{ترجمه دکتر باقر ساروخانی(۱۳۶۶)}.تهران:انتشارات کیهان. ص ۴۵۲

(۵) شعاری نژاد،علی اکبر(۱۳۶۴).فرهنگ علوم رفتاری.تهران:انتشارات امیرکبیر. ص ۴۱۰

(۶) سایت اینترنتی زیباوب :                /Imam Khomaini Leader.htmwww.zibaweb.com

(۷)و(۸) سایت اینترنتی زیباوب :         www.zibaweb.com

(۹) ماسن،پاول هنری.رشد و شخصیت کودک{ترجمه مهشید یاسایی(۱۳۶۸)}.تهران:نشرمرکز.

 

لزوم همت مضاعف و کار مضاعف خانواده ها در مراقبت و تربیت فرزندان

        آثار پر خیر و برکت نامگذاری سال توسط رهبر معظم انقلاب ، من جمله جهش قابل توجه و ارتقای رتبه ایران در سطح جهانی در زمینه تولید دانش  یا  توجه مردم و مسئولین به پرهیز از اسراف و حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف و استفاده بهینه از منابع و امکانات ، اکنون در جامعه برای همگان ،آشکار گشته است . تلاشهای مردم و مسئولین در راستای اصلاح الگوی مصرف و نوآوری و شکوفایی قابل تقدیر می باشد اما نیازمند تلاش های بیشتر است . رهبر معظم انقلاب با نامگذاری سال ۸۹ به عنوان سال همت مضاعف و کار مضاعف ، د رپیام نوروزی خود تاکید فرمودند : \” آنچه که از ملاحظه‏ى وضعیت موجود کشور و ظرفیتهاى عظیمى که در دل این کشور و ملت بزرگ نهفته است، میشود به دست آورد، این است که آنچه ما انجام داده‏ایم، آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست. باید تلاشها را بیش از آنچه که در گذشته انجام داده‏ایم، همه انجام بدهند و خود را موظف بدانند. \”(۱)

         همانگونه که در این نوشته منظور مانیست ، با شندیدن اصطلاح  \” کار \”  نباید صرفا\” تولید و امور اقتصادی در اذهان تداعی گردد و همت مضاعف فقط در راستای کار تولیدی و اقتصادی به کار برده نشده، بلکه به فرموده رهبر معظم انقلاب در همه عرصه های صنعتی و در فعالیتهای اجتماعی و در بخش های مختلف باید کار مضاعف صورت گیرد ، \” آنچه مسئولین و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه که ظرفیت عظیم این کشور براى پیشرفت و رسیدن به عدالت است، کار بزرگى نیست.\”  بنابراین باید ابتدا این نگرش در بین کلیه مسئولان ، آحاد مردم و خانواده ها تقویت گردد که امروزه مردم کشور اسلامی ایران، نیازمند همت بلندتر با کار بیشتر و متراکمتر هستند تا راههای نرفته را بپیمایند و به هدفهای بزرگ خود نزدیکتر شوند و رهبر معظم انقلاب، آحاد مردم را مورد خطاب قرار داده و همه را با اتکال به خداوند متعال ، موظف به حرکت برای رسیدن به بهترین روزها ، بهترین حالات و بهترین وضعیتها  نموده است .

        یکی از مهمترین خرده نظام های نظام اجتماعی کل ، نظام خانواده است که اهمیت آن برای رسیدن کشور به توسعه پایدار بر کسی پوشیده نیست. کارکردهای خانواده (۲)، از جمله ، تولید و بقای نسل ، مراقبت و تربیت فرزندان ، انتقال بخشی از میراث فرهنگی به آنان ، آموزش بخشی از مهارتهای زندگی ، اجتماعی کردن فرزندان و غیره به حدی مهم است که ، خیلی از تلاشهای نظام آموزشی نیز برای فرایند اجتماعی کردن افراد ،  در گرو فعالیت خانواده در اجرای مطلوب کارکردهایش است و باید گفت که مهمترین عنصربخشهای اجتماعی که مورد تاکید حضرت آیت الله خامنه ای برای کار بیشتر و متراکمتر بوده ، همین نظام خانواده می باشد به نحوی که اگر در آن همت مضاعف و کار مضاعف انجام شود نتایجش به زودی در سایر بخش ها مشهود خواهد شد .www.zibaweb.com

      هیچ تعریفی از کار  کاملا\” رضایت بخش نیست ، در تعریف عمومی ازکار آمده است که : \” کار یا شغل ، فعالیتی است که شخص مرتبا\” برای دریافت پول انجام می دهد\”(۳) و یا از نظر آدام اسمیت، \” کار، منبع منحصر به فرد ثروت ملل است \” (۴) اگرکار والدین را شامل فعالیتهای آنها با کسب درآمد برای گذران زندگی خود و فرزندان فرض کنیم با این حال ، کارکرد تربیت فرزندان و اجتماعی کردن آنها یک \” کار \” و وظیفه مهم خانواده محسوب می شود گرچه عموما\” درآمدی در این راه عایدشان نمی شود ، به عبارت دیگر با صرف \” کارکردن\” و تامین مخارج خانواده ، توسط والدین یا \” نان آور خانه \” ،  وظایف سرپرست خانواده به نحو کامل انجام نمی شود و نمی توان با انجام این کارکرد ، مسئولیت والدین را در مقابل فرزندان ، تمام شده تلقی نمود .  تربیت فرزندان ، اجتماعی کردن آنها ، تامین مخارج و مهیا نمودن امکانات برای فرزندان جهت تشکیل خانواده وغیره هر کدام در جای خود مهم هستند اما در شرایط فعلی پیشگیری از آسیب های اجتماعی توسط خانواده ها ، جزو وظایفی است که نیازمند همت و کار مضاعف می باشد.

       شکی نیست که در جامعه اسلامی ایران ، فعلا\” نیز خانواده به عنوان مهمترین نظام اجتماعی ، جایگاه خود را حفظ کرده است . بدون همراهی خانواده تلاش های مستمر و طاقت فرسای فرهنگیان و نظام آموزشی در تربیت و تعلیم فرزندان ، به طور کامل اثر بخش نخواهد بود . اگردرهرکشوری اساس نظام خانواده با روشهای مختلف و پیچیده ، مورد تهاجم بیگانگان قرارگرفته و تضعیف شود ، آسایش و امنیت آن جامعه به خطر افتاده و امید کاملی به کارایی برنامه های مختلف نظام آموزشی و نظام اجتماعی کل، نمی توان داشت . همانند قشر فرهنگیان و دانش آموزان ، خانواده ها هم مورد حمله \” تهاجم فرهنگی \” و \” جنگ سرد \” دشمن قرار گرفته و خواهند گرفت  . استفاده از اینترنت ، تعدد شبکه های ماهواره ای مرموز ، بسته های دیجیتالی و غیره توسط بیگانگان در تضعیف اخلاقیات در خانواده های مسلمان ، ترویج روحیه مصرف گرایی و مدگرایی و چشم هم چشمی ، لا ابالیگری ، ناهنجاریهای اجتماعی ، فساد اخلاقی ، کم رنگ کردن سنت های کارکردی مطلوب ، تضعیف جایگاه والدین در نظام خانواده ، ارائه الگوهای غربی در روابط و مناسبات خانوادگی به کشورهای اسلامی به عنوان الگوی برتر و غیره از جمله حملات به نظام خانواده ایرانی- اسلامی است . ایجاد شکاف میان نظام خانواده و مدرسه و معلمان ، از دیگر تلاشهای هدفمند دشمن برای خنثی کردن تلاشهای معلمان و مدارس است به نحوی که بر اثر تبلیغات رسانه های غربی ، گاهی اوقات تاکید مدارس بر آموزش و تربیت و رعایت هنجارهای اجتماعی اسلامی به دانش آموزان ، با مقاومت یا اعتراض برخی خانواده ها روبرو گشته و یا اقدامات مدارس را در آموزش اخلاق و انجام فرایض دینی ، مغایر با  به اصطلاح مدرنیسم و تجددگرایی تبلیغ شده درآن رسانه ها، معرفی نمایند .

      یکی از وظایف مهم مدارس کشور ، بهره گیری از توان انجمن اولیا و مربیان آن است ، بی ربط نخواهد بود که اگر انجمن اولیا و مربیان مدارس را به عنوان \” دانشگاه سوم خانواده \”  معرفی نماییم که این روزها در قالب برنامه \”آموزش خانواده \” ، نقش موثر انجمن ، بیش از پیش احیا گشته است و بنا به تایید کارشناسان ،میزان تاثیر گذاری برنامه ها ، توصیه ها و اطلاع رسانی سخنرانان ماهر و مدیران جلسات آموزش خانواده ، بسیار مطلوب بوده و پدافند بسیار موثری در مقابله با آسیب های اجتماعی بویژه آسیب های اجتماعی نوظهور مربوط به دانش آموزان می باشد. جا دارد این آموزش ها با استفاده از برترین و به روز ترین  سخنرانان  به صورت منظم و با تلاش مضاعف مدیران مدارس و روسای انجمن اولیاو مربیان با تاکید بر تربیت اسلامی و پیشگیری از آسیب ها اجتماعی و انحرافات اخلاقی برگزار گردد .و همچنین خانواده ها با همت مضاعف و بیش از پیش ، از این جلسات استفاده لازم را ببرند.

        تجربه نشان داده است که والدین با هر شغل و سطح تحصیلاتی، اگر بدانند در جلسات انجمن اولیا و مربیان و آموزش خانواده ، مطالب جدید و مفید در رابطه با تربیت فرزندان ، پیشگیری از بیماریهای جسمی و اجتماعی ، رفع مشکلات مختلف فرزندان و غیره ارائه می شود ، با رغبت کامل و بدون اجبار  در این جلسات شرکت فعال خواهند داشت . به نظر نگارنده یکی از سهل الوصول ترین روشها برای ایجاد هماهنگی بین والدین و مربیان ، همین جلسات آموزش خانواده مدارس می باشد که یک پدافند قوی و مطمئن برای نقش بر آب ساختن حیله ها و توطئه های دشمن در به انحراف کشاندن نسل کودک و نوجوان امروزی و پدران و مادران فردای ایران اسلامی است و هر نوع هزینه و کار متراکمتر و تلاش مضاعف برای برگزاری با کیفیت این جلسات، نه تنها نامعقول و غیر ضروری نیست ، بلکه یک سرمایه گذاری مطمئن و زود بازده برای نظام اجتماعی کل خواهد بود و باید توسط خانواده ها ، نگاه \” هزینه بری \” ، \”اتلاف وقت\” ، \”بی ثمر بودن \” ، \” تکراری بودن \” ، \”کهنه شدن \” و غیره بدان ، هر چه سریعتر حذف گردد.

          با استماع نظرات والدین شرکت کننده در جلسات آموزش خانواده به این نکته پی می بریم که در اثر مشغله کاری و زندگی ، خیلی از والدین، توان و زمان کافی برای مطالعه در مورد آسیب های نوظهور را ندارند ، از سوی دیگر رسانه ها به دلیل مقررات خاص خود ، نمی توانند خیلی از مشکلات اجتماعی را به صورت مبسوط و بی پرده ، تشریح و برای اطلاع رسانی به خانواده ها برنامه های تصویری کاملا\” مستند را پخش نمایند ، بنابراین یکی از بهترین محل ها که تقریبا\” بدون پرده های محدود کننده  می توان به تشریح ناهنجاریهای اجتماعی پرداخت ، همین جلسات آموزش خانواده و انجمن اولیا و مربیان است که مجددا\” متذکر می شود ، پربار کردن و اثر بخش نمودن این جلسات نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف برنامه ریزان و مسئولان سطوح عالی وزارت آموزش و پرورش ، مدیران مدارس ، کارشناسی انجمن اولیا و مربیان مناطق ومشاوران و مربیان مدارس می باشد .

        ذکر این نکته حائز اهمیت است که برخی روشهای تربیتی امروزی خانواده ها ،دقیقا\” در تضاد با اهداف آموزشی و تربیتی مدارس ، معلمان و مربیان است ، به عبارت دیگر ناهماهنگی دو نهاد خانواده و مدرسه در روش و شیوه های کنترل و نظارت برفرزندان، لطمات جبران ناپذیری بر جامعه بزرگ دانش آموزی کشور وارد می سازد و راه را برای شکار آنان توسط ایادی مبلغ انحرافات اخلاقی و اجتماعی هموار می سازد . به عنوان مثال اتخاذ شیوه محبت افراطی به فرزند در محیط خانواده از موضوعات پنهانی است که در اثر غفلت احتمالی نظام اجتماعی کل ، تقریبا در همه خانواده ها با هر سطح درآمد و تحصیلاتی، مرسوم شده و زمینه ساز خیلی از ناهنجاریهای اجتماعی شده و متاسفانه در صورت تداوم این رویه ، در آینده شاهد مشکلات متعددی باید بود ، ایضا\” در برخی خانواده ها نیز کمبود محبت به فرزندان ، زمینه ساز مشکلات اجتماعی من جمله گرایش به اعتیاد ، فرار از منزل ، خودکشی وسایر ناهنجاریها و انحرافات دیگر خواهد بود(۵). اینجاست که اهمیت همت مضاعف برای تغییر نگرش خانواده ها در بکارگیری روشهای تربیتی و نیز اقناع آنان برای عدم افراط و تفریط در محبت، روشن می شود .www.zibaweb.com

     امروزه احساس می شود که باید والدین به انحاء مختلف با تاثیرات سوء تربیت آسیب زا آشنا گردند تا با تغییر در اصول و رویه های تربیتی خود و با پرهیز از هر نوع افراط و تفریط ، فرزندان با نشاط ، مسئولیت پذیر ، دارای سلامت روان ، مقاوم و صبور ، کوشا ، متعهد ، متدین ، به جامعه اسلامی تحویل دهند. فرزندان خانواده های خشن و خودکامه ،  اعتماد به نفس کمتر ، استقلال و خلاقیت کمتری دارند ، ذهن کنجکاوی ندارند و از لحاظ رشد اخلاقی کمتر رشد یافته اند و در برخورد با مشکلات روزمره عملی ، تحصیلی و ذهنی ، انعطاف پذیری کمتری دارند ( پیترسون ، ۱۹۸۴)( ۶)،برعکس ، والدین با شیوه مساوات طلب ، سهل گیر و بی بند و بار مشکلات دیگری را برای فرزندان خود بوجود می آورند ، والدینی که سهل گیر ، بی اعتنا یا به حد افراط مساوات طلب اند، نمی توانند آنطور که نوجوان نیاز دارد ، حامی آنان باشند . بعضی از والدین می گذارند نوجوان هر کاری که می خواهد ، بکند و کاری به کارش ندارند و در واقع فرزند را به حال خود رها می کنند  بی آنکه سرمشقی از یک بزرگسال مسئول را بنمایانند ( کانجر ، ۱۹۷۷) (۷).

       بررسی های علمی در زمینه آموزش کار(نه صرفا\” کار درآمدزا) و پذیرش مسئولیت از دوران کودکی به فرزندان توسط خانواده ها ، نقش مهمی در فرایند اجتماعی شدن آنها و تقبل مسئولیتهای مهمتر در دوران جوانی شان دارد و نه تنها باعث به زحمت نیافتادن فرزندان نمی شود بلکه آنان را افرادی با صبر و مقاومت بیشتر ، همت مضاعف و کار مضاعف در بزرگسالی ، بار خواهد آورد بعلاوه اینکه حتی یک درجه بالاتر ، کار پاره وقت در نوجوانان مدرسه رو برای کسب درآمد ، فایده هایی چون آشنایی با مسایل پولی و احساس استقلال هم در بر دارد (۸)  و اگر والدین با عدم رضایت کامل از وضعیتهای موجود ،  فرزندان را به مشاغل بالاتر و تحصیلات بیشتر تشویق کنند ، رغبت آنان برای این کار بیشتر خواهد شد ( ۹) بعضی از خانواده های امروزی تا پایان سنین نوجوانی، فرزند خود را از هر گونه کار و تلاش(حتی غیردرآمدزا، مانند کمک در انجام امورات منزل) منع می کنند و سبب عادت به سستی و تنبلی فرزندان خود می گردند ؛  در میان برخی قبایل مکزیکو دختران در سنین ۶ تا ۷ سالگی موظفند شروع به مراقبت از خواهر و برادران خردسالتر از خود بنمایند و برخی مسئولیتهای دیگر در منزل و خارج ازآن را تقبل نمایند ، مهر و محبت در میان این مردم جای مهمی دارد(۱۰) ، اما آیا در سایر کشورها خصوصا\” درشهرها و جوامع مدرن و یا در حال توسعه این مسئولیتها در سنین پایین به فرزندان داده می شود ؟ یا خیر، با محبت های افراطی و سهل گیری های بیمورد تا پایان دوره نوجوانی ،و باکاربرد شیوه های مساوات طلب ، سهل گیر و بی بند وبار ، زمینه های انحراف فرزندان ، گرایش به مواد مخدر یا از زیر بار مسئولیت شانه خالی کردن در بزرگسالی را به صورت غیر مستقیم آموزش می دهند ؟(۱۱) و یا در اثر مشغله های زیاد و تمام نشدنی زندگی ،و تلاش برای کسب درآمد بیشتر توسط والدین ، یک محیط کاملا\” امن و عاری از هر گونه کمبود مالی و مادی با حذف عوامل نا امنی به جای آموزش نحوه برخورد با عوامل نا امنی ، آثار سوء تربیت آسیب زا را فراموش کرده اند؟یکی از خطاهای بزرگ تعلیم و تربیت کنونی آن است که اولیا تمام همت خود را در حفاظت فیزیکی فرزندان صرف میکنند ، بدین معنی که کودک قبل از آنکه مجهز به مکانیسم های حفظ امنیت خویش شود، به حذف ناامنیهای بیرونی اقدام می کند و اولیا پیش از آنکه به کودک اجازه دهند که ریشه های امنیت ورزی خویش را در خود بیابد ، او را متوجه تکیه گاه ههای بیرونی میکنند (۱۲)

        با توجه به نکات فوق الذکر، لزوم توجه بیشتر ، همت مضاعف و کار مضاعف در راستای تربیت فرزندان و همراهی با مدارس و مربیان ، توسط خانواده ها حس می گردد و این میسر نخواهد بود مگر با ایجاد احساس نیاز به نظارت بیشتر والدین بر فرزندان ، کسب اطلاعات بیشتر ، اتخاذ شیوه های تربیتی غیر آسیب زا ، همگامی با مدارس از طریق آموزش خانواده ، جلسات پرسش و پاسخ والدین با کارشناسان مختص دانش آموزان یک پایه ، تهیه بسته های آموزشی برای والدین ، سرکشی بیشتر به مدارس فرزندان و فعالیتهای مفید دیگر.

       یکی از اشکالات موجود در روشهای تربیتی خانواده های امروزی این است که برای تربیت فرزندان از نوزادی تا پایان نوجوانی معمولا\” از یک سبک استفاده می کنند و اگر به ۳ دوره تربیتی منظور پیامبر اکرم(ص) توجه کامل می شد شاید دلیلی برای برآوردن آنی تمامی درخواستهای فرزندان ، اهمال در خطاهای مکرر فرزند،عدم تذکر و امر به معروف ونهی از منکر، بخشش مداوم ، عدم آموزش هنجارهای اجتماعی ، ناز پروردگی ، آموزش غیر مستقیم  سستی ، تنبلی و لجبازی به فرزندان و … وجود نداشت ، گویی  دانش آموز دبیرستانی یا راهنمایی هیچ تفاوتی با فرزند زیر ۷ سال جهت برآوردن سریع تمام نیاز ها و محبت بیش از اندازه ندارد.(۱۳) فراموشی همسر در مقابل فرزندان از دیگر مشکلات عمده خانواده های امروزی است که حقیقتا\” نیازمند همت بیشتر برای اصلاح روش است ، گویی همسران نسبت به هم هیچ گونه حق و حقوقی ندارند و باید تمام و کمال و دربست در اختیار فرزند و تامین نیازهای وی باشند و حتی ازتمامی حقوق خود گذشته و به نفع فرزند ، مهر و محبت و توجه به همدیگر را به فراموشی بسپارند و در واقع این کار ، آموزش غیر مستقیم \” سرد بودن روابط خانوادگی\”  در آینده برای فرزندان است، در حالیکه  تصور بر این است که این کار یک نوع از خودگذشتگی به خاطر فرزند است که تبعات منفی آن برای فرزندان بسیار بیشتر از فواید آن خواهد بود .

         والدین گرامی باید با شرکت در جلسات مختلف ، از آسیب های وارده بر خانواده های امروزی مطلع گردند و ابتدا وجود مشکل را پذیرفته تا نسبت به تغییر ، اقدام نمایند . تغییربرخی نگرشها و روشهای متخذه ، به سادگی مقدور نیست و ن

ارسال نظر