X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

قلب چیست

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

قلب کیسه ای است عضلانی و قوی که از دو تلمبه که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته اند تشکیل شده است و خون را به همه قسمت های بدن پمپ می کند. قلب از تولد تا مرگ شب و روز در خون سالیان متمادی به طور مداوم و بی وقفه می تپد و جریان خون را در بدن برقرار می کند.

مقدار کار قلب در یک دقیقه معادل مقدار کاری است که یک انسان برای بالا بردن باری به وزن ۶ کیلوگرم تا ارتفاع ۵/۱ متر در همان زمان انجام می دهد.

انسان پس از چند بار بالا بردن این وزنه خسته می شود ولی قلب هیچ گاه خسته نمی شود. در واقع سرحال نیز می ماند، زیرا بدن قادر نیست، بدون دریافت بی وقفه خود کار کند. بنابراین دستگاه گردش خون، یا دستگاه قلبی عروقی (شامل قلب و رگ های خونی اهمیت زیادی در ادامه حیات دارد

(قلب چیست؟)

قلب کیسه ای است عضلانی و قوی که از دو تلمبه که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته اند تشکیل شده است و خون را به همه قسمت های بدن پمپ می کند. قلب از تولد تا مرگ شب و روز در خون سالیان متمادی به طور مداوم و بی وقفه می تپد و جریان خون را در بدن برقرار می کند.

مقدار کار قلب در یک دقیقه معادل مقدار کاری است که یک انسان برای بالا بردن باری به وزن ۶ کیلوگرم تا ارتفاع ۵/۱ متر در همان زمان انجام می دهد.

انسان پس از چند بار بالا بردن این وزنه خسته می شود ولی قلب هیچ گاه خسته نمی شود. در واقع سرحال نیز می ماند، زیرا بدن قادر نیست، بدون دریافت بی وقفه خود کار کند. بنابراین دستگاه گردش خون، یا دستگاه قلبی عروقی (شامل قلب و رگ های خونی اهمیت زیادی در ادامه حیات دارد.

 

(ترکیب خون)

خون شامل چندین نوع سلول (یا گویچه) متفاوت است. سلول های قرمز سلول های سفید، پلاکتها که در مایعی شفاف به نام پلاسما معلق اند کل میزان خون بدن نزدیک به ۵ لیتر است. فراوان ترین سلول های خونی، سلول های قرمز هستند. نسبت تعداد این سلول ها به سلول های سفید ۶۰۰ ـ ۷۰۰ به یک است.

مهم ترین ترکیب این سلول ها رنگ دانه قرمزی است به نام هموگلوبین که از آهن پروتئین که به ترتیب هم و گلوبین که از آهن و پروتئین که ترتیب هم و گلوبین نامیده می شود) تشکیل شده است. اهمیت هموگلبین در این است که می تواند با اکسیژن ترکیب شود و آن را از ریه ها به بافت های بدن برساند هموگلبین، همچنین هنگامی که در بافت ها اکسیژن خون را رها کرد با دی اکسید کربن CO2 که از محصولات زائد موجود در هوای تنفسی است، ترکیب می شود. و آن را از بافت ها برداشته و به ریه ها برمی گرداند. وجود آهن کافی در رژیم غذایی برای تولید هموگلبین ضروری است.

 

(ساختمان قلب)

قلب که عضوی عضلانی و توخالی است از مشت گره کرده دست کمی بزرگ است. این عضو در مرکز قفسه سینه اندکی متقابل به سمت راست قرار دارد.

دیواره های قلب از بافت عضلانی تشکیل شده است که خاصیت انقباضی ویژه ای دارد. قلب به دو نیمه راست و چپ تقسیم می شود. هر یک از این دو نیز مجدداً به دو حفره فوقانی و تحتانی ـ دهلیز و بطن ـ تقسیم می گردد.

حفره های فوقانی و تحتانی از طریق دریچه هایی به یکدیگر مرتبط اند باز و بسته شدن این دریچه ها به هنگامی که قلب در حال کار است از معکوس شدن جریان خون در بین ضربانها جلوگیری می کند. دریچه سمت چپ دو لنگه، یا لت دارد و به دریچه میترال، یا دولتی معروف است دریچه ای که در سمت راست قرار دارد دارای سه لنگه است و دریچه سه لتی نامیده می شود.

دریچه های موجود بین بطن ها و رگ هایی که خون را از قلب خارج می کنند دریجه های نیم هلالی نامیده می شوند. دریچه ریوی، بطن راست را از سرخرگ ریوی و دریچه آئورتی، بطن چپ را از آئورت جدا می کند.

با منقبض شدن بطن ها دریچه های نیم هلالی باز می شوند و خون به جلو جریان می یابد. هنگامی که دریچه های نیم هلالی بسته شوند دریچه های سه لتی و میترال باز می شوند تا خون به بطن های در حال انبساط سرازیر شود. با بسته شدن دریچه های مختلف قلب، صداهایی تولید می گردد که با گوشی پزشکی به صورت (لاک داب) شنیده می شود.

 

(گردش خون)

خون در بدن دو گردش مجزا از یکدیگر دارد. یکی گردش خون سراسری و دیگری گردش خون ریوی که هر دو از قلب شروع می شود و به آن نیز خاتمه می یابد.

گردش خون سراسری خون قرمز روشن حاوی اکسیژن از سمت چپ قلب به داخل رگ اصلی بدن، یعنی آئورت و سپس تعدادی رگ دیگر به نام سرخرگ پمپ می شود. سرخرگ ها در سراسر بدن با تقسیمات متعدد به سرخرگ های کوچک تری تبدیل می شوند و به اعضا و بافت های بدن اکسیژن و مواد غذایی برسانند و محصولات زائد، مانند دی اکسید کربن را از آن ها بگیرند. خون پس از خارج شدن در بافت ها در سیاهرگ ها جریان می یابد، سیاهرگها به یکدیگر می پیوندند تا سرانجام در سیاهرگ بزرگ، یعنی بزرگ سیاهرگ های زیرین و زبرین را قبل از بازگشت خون به سمت راست تشکیل می دهند.

در گردش خون ریوی، خونی که اکسیژن آن تخلیه یا مصرف شده و به همین دلیل کمی آبی رنگ یا مایل به بنفش است، به بافت های ریه پمپ می شود.

در اینجا، خون اکسیژن تازه را می گیرد و دی اکسید کربن بیرون می دهد خون حاوی اکسیژن تازه به سمت چپ قلب باز می گردد و آن گاه مجدداً از طریق گردش خون سراسری به همه قسمت های بدن پمپ می شود.

 

(ضربان قلب)

برای اینکه قلب به عنوان یک تلمبه بتواند به طور مؤثر عمل کند، عضلات قسمت فوقانی و تحتانی آن باید به تناوب منقبض شوند. سرعت ضربان یا تلمبه زدن قلب از طریق (ضربان ساز) طبیعی خود قلب کنترل می شود. این تلمبه ساز که شامل گروهی از سلول های تخصص یافته است، گره سینوسی دهلیزی نامیده می شود و در دیوار دهلیز راست قرار دارد. شروع ضربان به این ترتیب است که ابتدا یک تکانه الکتریکی از گره سینوسی ـ دهلیزی صادر و به دو دهلیز منتقل می شود که در نتیجه دهلیزها هر دو منقبض می شوند: سپس جریان الکتریکی از دیواره بطن ها نیز عبور کرده است باعث انقباض همزمان آن ها می شود دوره انقباض رایستول می نامند. به دنبال سیستول و قبل از ایجاد تکانه بعدی، یک دوره کوتاه انبساط در حدود ۴/۰ ثانیه به نام دیاستول وجود دارد. هنگامی که قلب در حالت استراحت باشد، گره سینوسی دهلیزی بین ۶۰ تا ۷۲ تکانه الکتریکی در هر دقیقه تولید می کند.

بخشی از کنترل تولید این تکانه ها را قسمتی از دستگاه عصبی غیرارادی، یا خودکار، به عهده دارد که تحت ضربان ارادی نیست.

این سیستم الکتریکی جزئی از ساختمان قلب است و انقباض های متوازن این عضو را ایجاد می کند که هر از آن ها ضربان قلب نامیده می شود.

 

(مسیر جریان خون در داخل قلب)

خون استفاده شده از طریق سیاهرگ های بدن که سرانجام به دو بزرگ سیاهرگ زبرین و زیرین تخلیه می شوند، به قلب باز می گردد. خون این دو سیاهرگ ابتدا به دهلیز راست و سپس از طریق دریچه سه لختی به بطن رسات تخلیه می شود.

در انقباض یا ضربان بعدی قلب، دیواره عضلانی بطن راست خون را از طریق دریچه ریوی به سرخرگ ریوی و سپس به ریه ها می راند. خون در ریه دی اکسید کربن خود را از دست می دهد و دوباره از اکسیژن پر می شود.

این خون سرشار از اکسیژن از طریق سیاهرگهای ریوی به دهلیز چپ باز می گردد و از طریق دریچه میترال وارد بطن چپ می شود. در ضربان بعدی، بطن چپ منقبض می شود و خون را از طریق دریچه آئورتی به داخل سرخرگ آئورت می راند.

 

 

(دریچه های قلب چگونه کار می کنند؟)

در هر ضربان، عضله قلب منقبض می شود و خون را داخل حفره های قلب به جلو می راند در حال انقباض، دریچه های میترال و سه لتی بسته می شوند و نیروی جریان خون باعث باز شدن دریچه های ریوی و آئورتی می شود.

در فاصله زمانی بین انقباض ها، عضله قلب منبسط می شود و دریچه های ریوی و آئورتی بسته می شود و سرازیر شدن خون به حفره های تحتانی سبب باز شدن دو دریچه دیگر می شود.

 

منبع : www.padida.ir

 

ارسال نظر