X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

لکنت زبان و چگونگی درمان آن

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

لکنت زبان نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را دربرقراری ارتباط با سرعت مناسب و به طور پیوسته و روان ایجاد می‌کند. در واقع لکنت عبارت است از: تکرار، کشش و یا قفل شدن غیرارادی کلمه یا بخشی از کلمه که فرد قصد بیان آن را دارد. در اینجا معمولاً همراه با تلاش برای بیان درست کلمات، تغییراتی نیز در سرو گردن به شکل پلک زدن، شکلک درآوردن، لرزش فک، لب‌ها و یا کج کردن سردیده می‌شود.

لکنت زبان نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را دربرقراری ارتباط با سرعت مناسب و به طور پیوسته و روان ایجاد می‌کند. در واقع لکنت عبارت است از: تکرار، کشش و یا قفل شدن غیرارادی کلمه یا بخشی از کلمه که فرد قصد بیان آن را دارد. در اینجا معمولاً همراه با تلاش برای بیان درست کلمات، تغییراتی نیز در سرو گردن به شکل پلک زدن، شکلک درآوردن، لرزش فک، لب‌ها و یا کج کردن سردیده می‌شود.

شروع لکنت زبان :

– شروع لکنت به طور شایع در سنین ۷- ۲ سالگی است. معمولاً بعد از ۱۲ سالگی ابتلا به لکنت زبان دیده نمی‌شود، مگر در مواردی که سانحه مغزی جدی اتفاق افتاده باشد.

لکنت در زمانی که کودک با سرعت زیاد در حال یادگیری زبان است به شکل تدریجی شروع می‌شود.

شیوع لکنت زبان:

– میزان شیوع لکنت در جمعیت کلی حدود یک درصد و در پسران سه برابر دختران است. در خانواده‌هایی که پدر یا مادر سابقه لکنت داشته باشند، احتمال ابتلا در فرزندان سه تا پنج برابر بیشتر از خانواده‌هایی است که در آنها مشکلی وجود ندارد. موفقیت‌های آموزشی، شغلی و اجتماعی می‌توانند تا حدودی تحت تأثیر لکنت قرار گیرند. با وجود این در طول تاریخ، افراد برجسته و موفق زیادی وجود داشته‌اند که بیشتر عمرشان را با این اختلال گفتاری همراه بوده‌اند. از جمله این افراد می‌توان وینسون چرچیل، سرایوسکی سینوتون، چارلز داروین، ناپلئون اول و تئودور روزولت را نام برد.

* چرا کودک لکنت دارد؟

– واقعیت آن است که لکنت زبان براساس متغیرهایی شامل عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی که روی هم تأثیر متقابل دارند به وجود می‌آید. بعضی کودکان برای ابتلا به لکنت زمینه آسیب‌پذیری موروثی دارند.

اضطراب و تنش، باعث تشدید لکنت می‌شود ولی به نظر نمی‌رسد که در ایجاد آن نقشی داشته باشد.

عواملی که سبب بروز اختلال می‌شوند کاملاً با عواملی که سبب تداوم و وخامت آن می‌گردند متفاوتند و این عوامل ثانوی را می‌توان تحت کنترل قرار داد.

شروع لکنت می‌تواند پس از یک حادثه غیر منتظره یا ضربه ناگهانی :

– در اغلب موارد شروع لکنت مانند بهبودی آن تدریجی است. لکنت به ندرت پس از یک ضربه ناگهانی شروع می‌شود و بیشتر کودکان که این حوادث یا ضربه‌های غیرمنتظره را تجربه می‌کنند به لکنت مبتلا نخواهند شد.

*پیش آگهی لکنت زبان و سیر آن :

– به طور کلی ۵۰ تا ۸۰ درصد تمام کودکان مبتلا به لکنت و بیشتر موارد خفیف به طور خود به خود بهبود می‌یابند. از میان کودکانی که لکنت زبان‌شان تا بزرگسالی ادامه می‌یابد، فقط یک سوم موفقیت‌های شغلی و تحصیلی‌شان تحت تأثیر قرار می‌گیرد. البته در سنین دبستان ممکن است کودک دچار اشکال در برقراری ارتباط با همسن و سالان و مشکلات تحصیلی بر اثر اجتناب از صحبت کردن در کلاس شود.

اگر کودک در محدوده سنین پیش دبستانی است و لکنت او به تازگی شروع شده، احتمال موفقیت و بهبودی بالاست کودکان سنین دبستانی مدت زیادی است که دچار اختلال هستند، احتمال کمی وجود دارد که روانی گفتار به طور کامل به حالت طبیعی برگردد. بنابراین شناسایی و مداخله زود‌رس در این اختلال اهمیت زیادی دارد.

 

تربیت کودکان مبتلا به لکنت :

– تمام قوانین مسوولیت‌ها، تشویق‌‌ها و محدودیت‌هایی را در مورد سایر کودکان به کار می‌برید، برای فرزند مبتلا نیز اجرا کنید. او باید خود را ما نند بقیه همسن‌ و سالان خود ببیند با این تفاوت که فقط گاهی لکنت پیدا می‌کند. البته در مواردی باید دقت بیشتری داشته باشیم، گاهی انتظارات خارج از توان از وی داشتن، باعث افزایش فشار و تنش و در نتیجه تشدید لکنت او می‌شود. در کودکی که لکنت دارد، اختصاص دادن زمان کافی برای صحبت کردن، وی احساس بهتری را در او ایجاد می‌کند و می‌توان لکنت او را کاهش داد.

کمک والدین به کودک:

– با آرامش کامل به آنچه کودک می‌گوید گوش دهید نه به اینکه چگونه می‌گوید.

– بگذارید خودش حرفش را تمام کند، شما جمله او را کامل نکنید.

– هنگام صحبت کردن با او تماس چشمی داشته باشید.

– کودک زمانی که خودش آغاز به صحبت می‌کند راحت‌تر از زمانی است که از او سوالی پرسیده می‌شود.با او در مورد فعالیت‌هایی که به آنها علاقه‌مند است صحبت کنید و در فواصل چند لحظه سکوت کنید تا اگر مطلبی دارد بیان کند.

– برای پاسخ دادن به سوال به کودک فشار نیاورید.

– پس از اینکه صحبتش تمام شد، با آرامش و با به کار بردن تعدادی از لغات خودش به او پاسخ دهید.

هرگز هنگام صحبت کودک از عباراتی چون «زودباش، الآن صحبت نکن، کار دارم» استفاده نکنید.

– هرگز به او نگویید که چه کار کند تا لکنت نداشته باشد. عباراتی نظیر «یواش، آهسته، نفس عمیق بکش، آرام‌تر صحبت کن» از این قبیل‌اند.

– حداکثرروزی ۱۵دقیقه را به صحبت آرام با کودک اختصاص دهید. مثلاً برای او کتاب بخوانید.

– کودک را در فعالیت‌هایی که به خوبی از عهده آن‌ها بر می‌آید شرکت دهید و توانایی‌های او را تشویق کنید.

– کودکانی که لکنت دارند، معمولاً وقتی در گروه قرار می‌گیرند و همراه سایرین مطالبی را بیان می‌کنند یا شعر یا آوازی را از بر می‌خوانند، مشکلی ندارند، این موقعیت‌ها را برای کودک فراهم کنید.

– کودک را در بهترین شرایط بدنی نگه دارید، بیماری جسمی به احتمال زیاد باعث افزایش لکنت می‌شود.

کدام یک از مداخلات والدین می‌توانند باعث تشدید لکنت زبان گردند؟

– کامل کردن جملات کودک

– دستپاچه کردن و وادار کردن او به تکمیل جملاتش

– قطع کردن نابجای گفتار کودک

– انتقاد مکرر و اصلاح تلفظ صداها و کلمات کودک

– شتاب زدگی در زندگی روزمره

– درخواست این که در حضور دوستان، بستگان و یا همسایه ها چیزی را تعریف کند.

درمان لکنت زبان کودکان :

لکنت و درمان آن یکی از حوزه‌های تخصصی کار گفتار درمان‌گران است. در مواردی که فشارهای روانی موجود در روابط بین فردی، خانواده و … در تشدید لکنت دخیل هستند، لازم است مشاوره روانشناختی یا روانپزشکی صورت گیرد و در صورت نیاز مداخلات دیگری نظیر روان درمانی فردی، خانواده درمانی و در موارد خاص درمان دارویی نیز صورت گیرد.

در قسمت قبل به این مطلب پرداختیم که چگونه می توان نسبت به لکنت کودک برخورد

مناسب و مطلوب داشت.

در مواقع مقتضی ، توصیه های مستقیمی به کودک ارائه نمایید

. بعد از این که کودک سؤال کرد : \”چرا لکنت دارم\”؟ ممکن است بپرسد: \”چطور می توانم جلوی لکنت خودم را بگیرم\”؟ در این هنگام بهترین توصیه این است که به او بگویید: \”خیلی تقلا نکن\” و یا ، \”سعی کن راحت و آرام باشی ، به خودت اصلاً فشار نیاور و عضلات دست و صورت خودت را سفت نکن\” . یکی از والدین این مسئله  را با گره کردن مشت خود و فشار دادن آن و سپس باز کردن تدریجی و آهسته مشت خود و رها کردن انگشتان ( حالت آرام ) ، در حالی که صدایی از دهانش ( مثل اف یا آه ه ) خارج می شد نشان می داد . شما هم می توانید دو طریق مختلف در صحبت کردن را به کودکتان نشان دهید. ۱- با زحمت و تقلا صحبت کردن که اضطراب فرد را افزایش می دهد و اختلال کلام را بیشتر می نماید و ۲- خیلی راحت و نرم و روان و آسان حرف زدن و صداها و کلمات را ادا کردن .

باید به کودک بقبولانید که اگر چه او نیاز دارد که صداها یا کلمات را تکرار کند ، بهتر است خیلی راحت و آرام این کار را انجام دهد و به خودش فشار نیاورد. چرا که همین تقلا کردن هاست که ناروانی او را بدتر می کند. اگر کودک بگوید که من نمی توانم جور دیگری صحبت کنم ، فرصت لازم را به او بدهید تا راه آسان و راحت صحبت کردن را یاد بگیرد. اما مهمتر از همه ی اینها ، به خاطر داشته باشید که وقتی کودک نمی تواند و یا نمی خواهد مطابق توصیه های شما عمل کند، ناراحت و برانگیخته نشوید.

به کودک خود نگویید که چطور لکنت نداشته باشد . توصیه هایی از قبیل : \” یک نفس عمیق بکش\” ، \”قبل از صحبت کردن اول فکر کن ببین چه می خواهی بگویی\” و یا \”آهسته حرف بزن\” و… مشکل کودک را لااقل از سه جهت بیشتر می کند: اول این که این فکر به کودک القا می شود که اگر او کارها را درست انجام می داد ، دیگر لکنت نداشت ؛ ثانیاً این توصیه ها سبب می شود که کودک به دلیل آنکه نتوانسته است آنها را به خوبی به کار ببندد احساس گناه نماید ؛ و بالاخره این قبیل رهنمودها غالباً موجب به وجود آمدن رفتارهای زاید و اضافی در کودک شده ، نه تنها باعث ناراحتی و پریشانی خاطر او و مخاطبانش می گردد، بلکه عامل مهمی برای بیشتر به تأخیر افتادن روانی کلام او می شود.

 

تشویق کودک به صحبت کردن :

یکی از بهترین روش ها برای این منظور آن است که کودک را ترغیب و تشویق نمایید تا درباره دلسردی ها و سرخوردگی ها ، ترس ها ، نگرانی ها و اضطراب هایش صحبت کند . این بدان معناست که شما باید خودتان را آماده کنید تا بدون آنکه بخواهید انتقادی از کودک بکنید و یا رفتارش را تکذیب نمایید ، کاملاً احساسات او را درک کنید و بپذیرید ، بدون توجه به این که احساسات او از نظر شما چقدر غیرمنطقی و نامعقول باشد. خاطرتان باشد که این قبیل احساسات کودک نشانه هایی از ضعف و یا بی کفایتی او نیست، اینها نشان می دهند که کودک شما یک انسان است. یکی از والدین با بازگو کردن تجارب خودش در گذشته و حال در مورد ترس ، توانسته بود این فکر را به کودک بقبولاند که هر کسی از بعضی چیزها ترسیده ، و یا می ترسد، بنابراین اشکالی ندارد که آدم از چیزهای خاصی بترسد ، اما آنچه مهم است این است که ما می توانیم یاد بگیریم که میزان ترسمان را کاهش دهیم.

بسیاری از ترس های کودک ممکن است ارتباط مستقیمی با صحبت کردن او نداشته باشد ، اما همه اینها در مجموع می توانند بر رفتار کودک تأثیر بگذارند و باعث شوند که او بیشتر دچار درنگ و وقفه زبان گردد و یا از صحبت کردن گریزان باشد . گفت و گو با کودک درباره ترس های او و اطمینان دادن به وی که شما او را با همه وجود می پذیرید و دوست دارید ، موجب خواهد شد که تأثیرات منفی ترس های کودک به طور قابل ملاحظه ای از بین برود.

حمایت بیش از حد از کودک و اثرات آن:

سعی کنید با حمایت های بیش از حد و افراطی باعث افزایش ترس های کودک نشوید، درست نیست که همه کارهای کودک را شما برایش انجام دهید و یا برنامه زندگی کودک را به گونه ای تنظیم نمایید که دیگر لازم نباشد که او صحبت کند! اگر کودک دوست دارد با تلفن صحبت کند، او را در این مورد تشویق و ترغیب نمایید. به خاطر داشته باشید که حمایت های بیش از حد از کودک ، نهایتاً لکنت زبان و ترس او را از صحبت کردن بیشتر می کند.

به تدریج با علت یا منبع ترس های کودک آشنا شوید و با آن برخورد نمایید.

شما می توانید به طرق مختلف با ترس های کودک برخورد نمایید. بسیاری از والدین برای این که کودکشان از تاریکی نترسد ، ترتیبی می دهند که به هنگام خواب ، یک چراغ کم نور ( چراغ خواب ) در محل خواب کودک روشن باشد. البته کوشش کنید ریشه های ترس کودک را در محیط خانه بیابید. مثلاً سعی نمایید که علل ترس کودک را در پله های خانه پیدا کنید . برای این کار ، با کودک همگام شوید و وقتی که او در مسیر پله ها از خودش ترس نشان می دهد ، موقتاً توقف نمایید. سپس مجدداً وقتی که او آماده است ، به طرف منبع ترس حرکت کنید . هرگز به کودک فشار نیاورید و اجبار نکنید که راه برود و یا کاری بکند.  کاملاً صبور و پرتحمل باشید و اصلاً عجله نکنید . در یکی از خانواده ها ، به هنگام آمدن مهمان ، کودک آنها از این اطاق به آن اطاق فرار می کرد، مادر کودک سعی کرد این مسئله  را به نحو مطلوبی حل کند. یک روز وقتی که مهمان ها وارد شدند، صبر کرد تا آنها کاملاً در جای خودشان بنشینند و سر صحبت را باز کنند، آنگاه رو به در اطاق کرد ، کودک را صدا زد و گفت : بیا این چیز را بگیر. وقتی که کودک وارد شد ، مادر مقداری از کیکی را که برای مهمانان آماده کرده بود به او داد و بدون صحبت دیگری اجازه داد که کودک از اطاق مهمانان خارج شود. در دفعات بعد ( مهمانی های بعدی ) کودک آماده شده بود که وارد اطاق مهمانان شده ، قدری روی پای مادر بنشیند و سپس با گفتن خداحافظ به بیرون برود. لذا با این روش مسالمت آمیز ، ترسی که کودک از دیدن مهمانان یا غریبه ها داشت، به تدریج برطرف شده بود.

برخورد با سرخوردگی های کودک:

اگر کودک شما به دفعات و مواقع مکرر و به طور خیلی جدی ، با وقفه و لکنت زبان مواجه شده و می شود ، به احتمال زیاد احساس شدیدی از سرخوردگی و ناکامی خواهد داشت. بسیاری از والدین ، روشهای مختلفی را که در این زمینه به کار بسته و مؤثر واقع شده است ، توضیح می دهند. یکی از والدین ، پسر بچه اش را ترغیب کرده بود تا آنجا که می تواند و هر چه محکم تر ، آنقدر به عروسک ( دلقک پلاستیکی ) باد شده خود مشت بزند تا کاملاً راحت بشود. یکی دیگر از والدین در این شرایط با کودکش خلوت کرده ، در جو بسیار صمیمی با او صحبت نمود و بدون این که کودک را تکذیب کند، تنها با اطمینان بخشیدن به او ، در این مورد که احساساتش را کاملاً درک می کند ، اجازه داد تا کودک هر چه که می خواهد بگوید. اشتغال کودک به فعالیت هایی که ارتباطات در آن عمدتاً غیر کلامی است ، و نیز تمرینات و ورزش های خارج از منزل می تواند در کاهش تنش و اضطراب و از بین بردن احساس سرخوردگی کودک مؤثر واقع شود.

عواملی که سبب شدیدتر شدن لکنت زبان می شود:

در قسمت های قبل یک سلسله رهنمودهای کلی و چند پیشنهاد خاص برای اتخاذ تدابیر و شیوه های مناسب در ارتباط با کودکتان ارائه نموده ایم. امیدواریم که این موارد را به گونه ای معقول و منطقی مورد توجه قرار دهید و در تصمیم و رفتار خودتان ثابت قدم باشید. البته ما نمی خواهیم الگوهای خشکی را به شما تحمیل نماییم .بی تردید یک برنامه معقول و منطقی ، توأم با آرامش روانی هر چه بیشتر مادر ، در رفع مشکل گویایی کودک و روانی کلام او تأثیر به سزایی خواهد داشت. لذا از افراط و تفریط بپرهیزید. به تأثیرات آنچه انجام می دهید بیشتر توجه کنید و آماده باشید که در اعمال و رفتار و انتظارات خودتان از کودک ، تغییرات و اصلاحات لازم را معمول دارید.

حال در ادامه به فشارهایی می پردازیم که سبب شدیدتر شدن لکنت زبان کودک می شوند.

کوشش های فراوان شما در متقاعد ساختن کودک ، برای این که کلمات یا اظهارات خاصی را به زبان بیاورد ، می تواند روانی کلامی او را مختل نماید. شما ممکن است از او بخواهید که درباره اتفاقی که در موقعیت خاصی رخ داده است صحبت کند و یا این که به خاله و عمه اش چیزی را که به نظرش جالب می رسد بگوید. شما با این کار ، بدون این که خودتان تشخیص بدهید ، کودک را دچار فشار روانی زیادی می کنید . برای اجتناب از این کارها بهتر است اجازه بدهید که کودک خودش به تدریج تمایل پیدا کرده ، با فکر و علاقه و زبان خودش صحبت کند.

ممکن است کودکی داشته باشید که نحوه گویایی او به دلایلی شما را نگران کرده باشد. شاید به نظر شما ، کودکتان آن طوری که بایسته و شایسته است از روانی کلامی برخوردار نیست. آیا او واقعاً لکنت دارد یا خیر؟  شما می توانید با توجه به نکاتی که قبلاً ارائه نمودیم، در تشخیص این مسئله  کاملاً اطمینان پیدا کنید . به هر جهت ، ممکن است برای شما و کارشناس آسیب شناسی گفتار روشن باشد که کودکتان به تناسب سن خودش از روانی کلامی مورد انتظار برخوردار نیست. در این صورت ، می بایست به رهنمودها، توصیه ها و روشهای فوق العاده ای که ارائه شده و می شود ، توجه خاصی مبذول دارید. پیشنهادیی که در اینجا ارائه می شود ، روشهایی هستند که شما می توانید با استفاده از آنها کودک خود را تشویق کنید تا با روانی کلامی هر چه بیشتر صحبت کند و از به وجود آمدن و توسعه لکنت زبان جدی پیشگیری نمایید.

-فشار وقت\” و کاری که شما می توانید درباره آن انجام دهید

-فشار وقت\” ممکن است بر نحوه صحبت کردن هر کس ، علی الخصوص کودکان خردسال تأثیر منفی بگذارد . اگر چه فشار وقت به طرق و اشکال گوناگونی بر گویایی فرد تأثیر می گذارد ، اما به دو نوع از فشار زمان یا وقت باید توجه بیشتری داشته باشید:

۱-فشار وقت در هنگام صحبت کردن

۲-فشار وقت در طرز زندگی

-۱- فشار وقت در هنگام صحبت کردن

یک مثال خوب برای فشار وقت یا زمان در هنگام صحبت کردن این است که وقتی کودک با کمی لکنت صحبت می کند ، مخاطبش با حالت چهره ( گرفتگی عضلات چهره و بی قراری کردن ) و یا با حرفهایش ، واکنش نشان می دهد و خطاب به کودک می گوید: \”آرام صحبت کن، عجله نکن ، راحت باش\” ، و یا  برعکس ، واکنش تندی نشان داده می گوید : \”عجله کن ، حرفت را بزن ، من نمی توانم تا شب منتظر بمانم\” . و بعضی دیگر از مخاطبین کودک عکس العملشان را این چنین نشان می دهند : یک دقیقه آهسته صحبت کن و بعد شروع کن به تند صحبت کردن ، من خیلی وقت ندارم. در هر حال واکنشهای مخاطبین بزرگسال کودک هر چه باشد ، کودک ممکن است بخواهد که مطابق نظر آنها صحبت کند و با خود بگوید : بهتر است من سعی کنم که آهسته صحبت کنم ( یا سریع تر حرف بزنم ) ، به صورتی که بزرگسالان از من انتظار دارند. تجربه نشان می دهد وقتی که کودکان مبتلا به لکنت سعی می کنند با توجه به اظهارات مخاطبین مختلف خود برای اصلاح گویایی شان از روش خود آموخته ای استفاده کنند ، همواره در حفظ روانی کلامی خویش دچار مشکل می شوند.

بنابراین به جای این که به کودک خود بگویید: آهسته صحبت کن و یا سریع تر حرف بزن ، بهتر است عملاً به او نوع یا سرعت مطلوب صحبت کردن را نشان دهید. برای انجام این کار لازم است که شما دقیقاً نحوه صحبت کردن خود را بسنجید و احتمالاً تغییرات و اصلاحاتی در رفتار کلامی خودتان ، حداقل زمانی که با کودکتان صحبت می کنید ، ایجاد نمایید. اگر فکر می کنید که کودک شما معمولاً خیلی تند صحبت می کند، به نحوه و سرعت صحبت کردن خودتان به هنگام صحبت با کودک ، گوش دهید و آن را ارزیابی کنید. گاهی می شنویم که برخی از والدین به کودکشان می گویند  \”آهسته صحبت کن\” ، در حالی که خودشان تند و مسلسل وار صحبت می کنند!

اگر شما واقعاً عادت دارید که خیلی تند و سریع صحبت نمایید، توصیه می کنیم که اوقاتی را برای گوش دادن به صحبت های اشخاص دیگری که آرام و با طمأنینه صحبت می کنند، صرف نمایید. برای این کار شاید گوش دادن به نوار صحبت بعضی از اشخاصی که در رادیو یا تلویزیون خیلی آرام و شمرده حرف می زنند نیز مناسب باشد. این زحمت به شما ایده ای می دهد که اگر عادت به صحبت کردن خیلی تند و سریع دارید، به گونه ای سرعت صحبت خودتان را کاهش دهید و آرام تر و شمرده تر صحبت نمایید. حداقل سعی کنید روزی ۵ دقیقه به طور  شمرده و آرام با کودک خود صحبت کنید . مکث های بیشتر بین کلمات ، جملات و عبارات مختلف به شما کمک خواهد کرد که آرام تر صحبت نمایید . به خاطر داشته باشید که در اصل همین طرز صحبت کردن شماست که نحوه صحبت کردن را به کودک القا می کند و نه دستورهای شفاهی شما که به او می گویید: آهسته صحبت کن ، آرام باش و یا کمی تندتر حرف بزن .

همچنین باید توجه داشت که اطرافیان و یا بزرگسالان دیگری که مخاطب بر کودک واقع می شوند ، ممکن است بعضاً با پریدن در میان حرف کودک ( به محض این که کودک کلمه ای را می گوید ) و تمام کردن جمله او و یا شروع به صحبت کردن قبل از این که کودک لااقل جمله اش را تمام کند ، موجب افزایش فشار ( فشار وقت ) بر کودک شوند . بنابراین باید صبر کنید تا کودک حرف خودش را خوب بزند ، یعنی بگذارید جملاتش را تمام کند. مطمئن باشید که اگر پاسخ و یا اظهارات خودتان را چند دقیقه به تأخیر بیندازید ، مشکلی پیش نخواهد آمد!

 

همچنان که با کودک هم صحبت می شوید و سعی می کنید که خیلی آهسته و شمرده حرف بزنید ، اجازه بدهید که کودک گفتارش را به طور کامل تمام کند ، ولو این که صحبت یا پاسخ های خودتان را دقیقه ای به تعویق بیندازید . در این صورت به جای این که به کودک بگویید چطور حرف بزند ، با رفتار کلامی خودتان عملاً به او نشان می دهید که به شیوه ای صحبت کند که موجب روانی طبیعی کلامی او خواهد شد. البته بهتر است به خاطر داشته باشید که ایجاد این گونه تغییرات و اصلاحات در نحوه گفتار خودتان ، حتی برای ۵ دقیقه در روز ، چندان که فکر می کنید آسان نخواهد بود! احتمالاً متوجه خواهید شد که به هنگام صحبت با کودک ، به تعویق انداختن اظهارات و پاسخ های خود ، تمام نکردن جملات کودک و شروع به صحبت نکردن قبل از این که حرف های کودک تمام بشود ، به مراتب آسان تر از آن خواهد بود که بخواهید شمرده و آهسته صحبت کنید ! بی تردید همه کوششی که شما صرف عجله نکردن در بیان مطالب مورد نظرتان می کنید ، به حال کودک خردسالتان مفید و مؤثر واقع خواهد شد . ما می دانیم که این کار چندان آسان نخواهد بود ( عادت شکنی سخت است) اما تا آنجا که برایتان مقدور است برای توفیق در این امر مهم کوشش کنید .

 

۲-فشار وقت\” در طرز زندگی

یک مثال بسیار خوب از نوع فشار دوم ( یعنی فشار زمان در طرز زندگی کودک ) این است که بعضی از والدین سعی می کنند به دلخواه خودشان ، برنامه های بسیار خشک و غیر قابل انعطافی برای کودک در نظر بگیرند. مثلاً ساعات کاملاً مشخصی را برای خوابیدن ، بیدار شدن ، خوردن صبحانه ، ناهار و شام کودک و همچنین انجام کارهایی که به او محول شده است، مثل بیرون بردن سطل آشغال منزل و غیره ، تعیین و تنظیم می کنند. در واقع در غالب موارد ، والدینی چنین برنامه های خشک و غیر قابل انعطافی برای کودک وضع می کنند که می خواهند به وضعیت خانه و خانواده شلوغ و درهم و برهم خودشان سر و سامانی بدهند. در هر حال و به هر دلیلی که بعضی از والدین چنین کاری را می کنند و می خواهند که کودکان خردسالشان ، برنامه زندگی خود را درست مطابق حرکت عقربه های ساعت دیواری تنظیم کنند ، دیر یا زود متوجه خواهند شد که در این طریق کودکشان با شکست و ناکامی ، دلسردی و سرخوردگی مواجه می شود. علاوه بر این ، اجرای دقیق چنین برنامه و قواعد خشکی ، مستلزم صرف وقت و انرژی فراوانی از طرف والدین خواهد بود . در عوض توصیه می شود که والدین کودک ، خودشان برای مدتی با چنین برنامه زمان بندی شده ای زندگی کنند ، یعنی هر چیزی را سروقت انجام دهند ؛ بعد ملاحظه خواهند نمود که چه تغییراتی در اعمال این روشها می توان انجام داد .

این نکته را نیز به خاطر داشته باشید که سالها طول کشیده تا انجام بسیاری از کارها برای شما عادی شده و عادت کرده اید که بعضی از کارها را خیلی سریع و سروقت و به گونه ای که مطلوبتان است انجام دهید . لذا احتمالاً نمی توانید انتظار داشته باشید که یک شبه همه عادات و سلیقه های خودتان را عوض کنید. در هر حال وقتی که در می یابید کاهش فشار و تغییر برنامه خشک و ثابت فعالیت های روزانه و نشان دادن انعطاف بیشتر ، بر خود شما و کودکتان تأثیر مثبت دارد،  مطمئناً برنامه زندگی تان را به گونه ای تنظیم خواهید کرد که کارها را بدون عجله زیاد و اصرار در این که درست در رأس ساعت یا دقیقه معین و مقرر صورت بپذیرند، انجام دهید.

نتیجه گیری :

برای این که کودک شما بتواند تا آنجا که مقدور است از رشد عادی روانی کلامی برخوردار گردد. نظریات و توصیه های بسیاری را مطرح نمودیم . در پیروی از توصیه های ما سعی کنید همت بیشتری به خرج داده ، کمی جامع تر و جدی تر عمل نمایید. به حداقل عمل اکتفا نکنید. به راههایی فکر کنید که هر چه بیشتر بتوانید خودتان را در اختیار کودک قرار دهید نه این که با نامهربانی و مأیوسانه و صرفاً به خاطر این که کودک شما لکنت دارد، عقب نشسته و هیچ کار مثبتی نکنید ، بلکه فقط به این دلیل که مصاحبت شما با کودکتان برای هر دوی شما نشاط آور و لذت بخش است به او نزدیک و نزدیک تر شوید. در مصاحبت با کودک به دنبال تشکر و قدردانی او نباشید. یادتان باشد که شما لطفی در حق کودک خودتان نمی کنید که از او انتظار تشکر و سپاسگزاری داشته باشید ، بلکه اگر کاری برای او انجام می دهید ، به حساب حقی بگذارید که او به عنوان فرزند شما از آن برخوردار است.

اگر احساس می کنید که توصیه های ما برای اقداماتی که در نظر دارید انجام دهید کافی نیست ، می توانید از متخصصان آسیب شناسی گفتار و یا گفتار درمانگران مجرب درباره روشهایی که مناسب شرایط خاص کودک شماست ، سؤال کنید. اگر شما با توجه به توصیه های ارائه شده و وضعیت خاص کودکتان ، روش مطلوب تری را در نظر بگیرید، احتمالاً کارآیی بیشتری می تواند داشته باشد . اما همواره سعی کنید اصولی را که برای برقراری ارتباطی مفید و سازنده بین شما و کودکتان شرح دادیم، در نظر داشته باشید.

با مطالعه پیشنهادها و توصیه های ما ، ممکن است تعجب کرده باشید از این که ما بیشتر از شما انتظار داریم که تغییراتی در رفتار خودتان ایجاد کنید تا در کودک ! بله کاملاً حق با شماست ، ما مطمئن هستیم با مهارت و علاقه خاصی که شما به  توصیه های ما عمل می کنید ، روشن خواهد شد که چقدر کوشش های شما موفقیت آمیز است. در واقع ارتباط ظریف و لطیف کودک و والدین را نمی توان با قواعد ساده ای تبیین نمود و همین طور رابطه کودک شما و گفتار درمانگری که سعی می کند به او کمک کند، در قالب فرمول های مشخصی نمی گنجد. ما بر این باور هستیم که شخص شما مشکل ترین ، اساسی ترین و مهم ترین نقش را در اصلاح گویایی کودک بر عهده دارید ، چرا که به عنوان اولیای کودک همیشه با نتیجه یا حاصل تصمیمات خود مواجه هستید و  مسئولیت نهایی امور زندگی بر عهده شماست.

دیدگاه هایی که در این مبحث مطرح کرده ایم ، به طور  ریشه ای و اساسی با مسئله  لکنت زبان و بسیاری دیگر از مسائل انسانی در ارتباط است. اینک ما مطمئن هستیم که کوشش متعهدانه شما در پیروی از این اصول و دستورالعمل ها ، برای شما و کودکتان فوق العاده سودمند خواهد بود.

 

 

 

منابع و ماخذ:

۱-ارتباط گفتاری میان مردم ، نویسنده : دابلو کورتز ، مترجم : سید اکبر میر حسینی و قاسم کبیری ، تهران : انتشارات امیر کبیر

۲- ناتوانی های یاد گیری ، نویسنده: غلامحسین یوسفی

۳- کودکان استثنایی ، نویسنده : دانیل پی هالا هان و جیمز کافمن ، ترجمه : فرهاد ماهر

۴-www.padida.ir

ارسال نظر