X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

آشنائی با فضای سبز

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

مقدمه

امرزوه مشهد اگرچه باعث رفاه راحتی انسانها شده است،لیکن معضلات خاصی را نیز به دنبال داشته است،هرچه جمعیت انسان در شهرها اضافه شود،به همان نسبت مشکلات شهری نیز افزون که خواهد شد ، مشکلات که نهایتا سلامت جسمانی و روانی افراد را به طور مستقیم درمعرض خطر کرد می دهد ، زیرا افزایش جمعیت از یک طرف باعث افزایش ترافیک ، افزایش حجم زباله تولیدی و افزایش کارگاههای صنعتی می کردواز طرف دیگر از بین رفتن جنگلها ، درختان و فضای سبز و بطور کلی عرصه های طبیعی را به دنبال خود خواهد کرد .


مقدمه  

امرزوه مشهد اگرچه باعث رفاه راحتی انسانها شده است،لیکن معضلات خاصی را نیز به دنبال داشته است،هرچه جمعیت انسان در شهرها اضافه شود،به همان نسبت مشکلات شهری نیز افزون که خواهد شد ، مشکلات که نهایتا سلامت جسمانی و روانی افراد را به طور مستقیم درمعرض خطر کرد می دهد ، زیرا افزایش جمعیت از یک طرف باعث افزایش ترافیک ، افزایش حجم زباله تولیدی و افزایش کارگاههای صنعتی می کردواز طرف دیگر از بین رفتن جنگلها ، درختان و فضای سبز و بطور کلی عرصه های طبیعی را به دنبال خود خواهد کرد .

مسائل دسته اول باعث ایجاد انواع و اقسام آلودگیها نظیر آلودگی هوا،آب ، خاک وصوت می شود و مسائل و بام به تخریب محیط زیست خواهد انجامید.از این روست که تک تک افراد ساکن در شهرها وظیفه قانونی و استانی دارند . که برای حل نمودن معضلات زیست محیطی و بهتر ساختن محیط مشهد تلاش و کوشش نمایند .

بر اساس اصل پنجاه قانون اساس جمهوری اسلامی ایران …. حفاظت محیط زیست که نسل امروز و سنگهای بعدی باید در آن حیات اجتماعی رو به رشد داشته باشند ، وظیفه عمومی تلقی می گردد …..

با توجه به این وظیفه مهم در این مجموعه سعی شده است با پرداختن به مقوله فضای سبز فرصتی را برای دوست داران فراهم آورده تا به یاری حق شاهد سرسبزی نقاطی از ن باشیم که بر هر دلیل امکان فعالیت بایسته و چشمگیر آنها وجود نداشته است .

بخش I : آشنائی با فضای سبز

تعریف فضای سبز

برای دست یافتن به توصیف دقیقی درباره فضای سبز باید ابتدا به تبیین مفهوم بپردازیم .

فضا می تواند آنقدر تاریک و وسیع بنظر برسد که احساس وجود بعد سوم را در ما از بین ببرد و یا چنان به چیزهایی داخل خود کیفیت دهد که آنرا سه بعدی بنامیم .نمونه یک فضای دو بعدی ((صفحه )) و نمونه یک فضای سه بعدی یک ((جعبه)) است .اشیاء داخل دارای کیفیت خاصی هستند به عبارتی قابل درک هستند .

اگر فضای مورد نظر سبز باشد در حالت دو بعدی به ((سطح سبز )) معروف است ودرصورتیکه سه بعدی باشد به عنوان ((فضای سبز )) دسته بندی می گردد .سطوح سبز زمینهای هستند که دارای پوشش های گیاهی کوتاه نظیر چمن و گیاهان پوشش هستند و معمولا بازده اکولوژیکی  آنها ناچیز است .

فضاهای سبز زمینهایی هستند که با پوششهای گیاهی بلند نسبتا بلند مثل انواع درختان پوشیده شده اند .

جنگلها و باغات از این نوعند این فضاها توسط درختان دارای بعد و حجم شده و دارای بازده اکولوژیکی بسیار بالایی هستند .از این نظر به سطوح سبز ((فضای منفی )) و به فضاهای سبز ((فضاهای مثبت )) گفته می شود .

فضا

 

       دو بعدی     سطح      سطح سبز     فضای منفی (بازده اکولوژیکی پایین )

       سه بعدی     فضا    فضای سبز         فضای مثبت (بازده اکولوژیکی بالا )

کاربری زمین از نظر پوشش گیاهی

کلیه اراضی که در محدوده شهرها یا خارج از شهرها قرار دارد به دو دسته سطوح سبز و فضاهای سبز طبقه بندی می شود .

سطوح سبز بدو دسته شهرها و غیر مستقیم می شوند . سطوح  سبزی را که دارای کارکردهای شهری هستند سطوح سبز شهری می نامیم مثل زمینهای بازی ورزشی چمن کاری شده آلیزها و لچکی های کوچک (شامل رمپ ها ، لوپ ها و رفورنها )که با انواع گیاهان پوشش پوشیده شده اند سبز غیر شهری نیز خارج از محدوده شهرها هستند مانند واقع حاشیه شهرها .

قبضا هیچ کدام  از این سطوح عمل غبارگیری  ، کاهش آلودگیهای     با کاهش درجه حرارت و … را در مقایسه با یک جنگل  داشته باشد .

فضاهای سبز را نیز می توان به دو دسته شهری و غیر شهری تقسیم نموده فضاهای سبز غیرشهری فضاهایی هستند که کارکرد شهری ندارند . این فضاها یا طبیعی هستندمثل جنگلهای طبیعی حاشیه شهرها یا مصنوعی و دست سازنده مثل باغات و جنگلهای مصنوعی .البته بعلت توسعه های شهری ممکن است بعضی ازاین فضاها درباغهای شهری قرار گیرند لیکن از آنجاییکه کارکرد آنها خاص مراکز شهری نسبت در دسته بندی فضاهای سبز غیر شهری قرار می گیرند .

فضاهای سبز شهری خود به چهار دسته طبقه بندی می شوند :

۱-فضاهای سبز عمومی:این دسته از فضاهای سبز فضاهای سبز شهری هستندکه کارکرد اجتماعی بسیار بالایی دارند . این فضاها برای استفاده عموم مردم در تمام سطوح و افشار طراحی و تجهیز کرده اند. نیمکتها ، عمودهای روشنائی ،آبخوریها ،سرویسهای بهداشتی ، معابر و … از مولفه های فضاهای سبز عمومی به شمار می روند .از این فضاهای سبز معمولا به عنوان ((پارک )) و اخیرا به عنوان ((بوستان )) نام برده می شود .

فضای سبز عمومی = فضای سبز اجتماعی

۲- فضاهای سبز نیمه عمومی : فضاهای سبزی که دارای بازده اکولوژیکی هستند درحالیکه استفاده کنندگان ازآنها،نسبت به فضاهای سبز عمومی محدود ترند.محوطه های بیمارستانها،پارگانها،ادارات دولتی،هتلها، مارخانجات و … جزء این دسته اند که بازده اجتماعی زیادی ندارند .

۳- فضاهای سبز خیابانی : درحقیقت نوعی از فضاهای سبز شهری هستند که بطور معمولی درختکاری حاشیه ای خیابانها را تشکیل می دهند که در حقیقت که حامل پیاده رو و سواره واقع می کردند . فضاهای نسبتا کوچک میادین ، لچکی ها و آیلیزها ، رهپهاو لویها و … نیز جزء این دسته اند .

۴- فضاهای سبز خصوصی : در اصل شامل فضاهای سبز منازل ، ویلدها و باغات خصوصی واقع در شهرها است که در افزایش توان اکولوژیکی شهرها بسیارحائزاهمیتند ولی درعین حال فاقد بازده اجتماعی هستند،چون استفاده کنندگان این اماکن اعضارا در حد یک یا چند خانواده اند .

تعریف  فضای سبز

حال که با مفهوم انواع سطوح و فضاها آشنا شدیم لازم است به تعریف دقیقی از فضای سبز بپردازیم .

تعریف عامیانه : درحقیقت ساختن یک بخشی از طبیعت شهری را فضای سبز می گویند .

تعریف آکادمیک: بکارگیری اجزاء زنده شامل گیاه ، پرنده ، ماهی و … و اجزاء و غیر زنده شامل سازه های معماری ، آب و … با دست ورندی سه عامل رنگ ، شکل و سایت بطویکه  ما را به یکی از اهداف که ممکن است زیبائی یا حل یک معضل زیست محیطی باشد برساند .

اجزاء زنده

 

                          گیاهان                                     آب

                           پرندگان    اجزاء غیر زنده       سازه های معماری شامل :

                          ماهیها                                    چوب

                           سایر جانوران                         سنگ

                                                                        بتن   

                                                                         فلز

                                                                        خاک

نقش فضای سبز واقعیت آن در زندگی شهری انسانها :

اهمیت دادن به نقش فضای سبز در زندگی انسانها و ایجاد علاقه بیشتر به درخت و کل چمن ضرورتی است که مانع بروز نابودی شهرها بر اثر آلودگی هوا و محیط زیست انسانی می کرد ، بدین منظور به شناخت نقش های فضای سبز به شرح ذیل می پردازیم .

۱- جذب  پرتوهای خورشید : دو بخش از پرتوهای خورشید به بدن انسان و جانوران دیگر تاثیرات زیادی دارند . بخش اول پرتوهای مادون مرکز با طول موج بلند اثر گرما بازائی داشته و موجب سوزان بودن       در عین حال به میزان زیادی توسط شاخ و برگ گیاهان وبطور کل فضای سبز جذب می کردند.بخش دوم پرتوهای ماوراء بنفش است که به میزان کمتری جذب می شوند.احساس آرامشی را که انسان درسایه و بویژه سایه یک درخت احساس می کند یک درخت احساس می کند تا حد زیادی مربوط به جذب این جانداران در برابر آفتاب سوزان به خوبی روشن می شود .

A

اسامی گونه های مقاوم و خوب درختان در برابر آلودگی هوا عبارتند از :

۱- درخت عرعر با نام علمی      Ailan thus allissina  

۲- درخت ابریشم شب   با نام علمی     Albizzia a yulibrissin  

۳- درخت داغداخان با نام علمی        Celis avstrulis

۴- درخت ژینگوبا نام علمی       Cin go  

۵- درخت ممکنولپای سفید با نام علمی     Magnolia grandifrova

۶- درخت توست با نام علمی    Morus . alba

۲- جذب گردو غبار هوا :

درختان به سبب پراکندگی شاخ و برگ خود بر تمام    سطوح ، همچون یک گردگیر بزرگ عمل می کنند . طی برسیهای بعمل آمده یک هکتار فضای سبز که حدودا ۲۰۰ اصله درخت درآن کاشته شده باشد تا ۶۸ تن گردو غبار هوا را در هر بارندگی در خود جذب نموده است . که این در صورتیکه است که جذب این حجم ازآلودگیهای محیط هزینه بسیار بالایی را شامل می شود در صورتیکه درختان و بطور فضای سبز وجود نداشته باشد .

۳- تولید : اکسیژن  هوا نقش اساسی را در فرایند تنفسی و سوخت و ساز درانسانها بعهده دارد.درمحیطهای شهری که کمبود اکسیژن بسیار مشهود است مقدارزیادی ازآنان درطبیعت ازطریق فضای سبز تولیدمی گردد. کمبود اکسیژن عمدتا ازطریق تنفس انسانها ، کارکرد موتورهای اقتراقی اتومبیلها و صنعت و … ایجاد می گردد . بر اساس مطالعات بعمل آمده تنها  را چمنی کوتاه نشده (با ارتفاع بالایی  ) می تواند به اندازه نیاز یک انسان در یک سال اکسیژن تولید کند . عمده این اکسیژن از طریق فرآیند فتوسنتز تولید می گردد .

۴- تولید نیتوسنید : نیتوسنید دوایی است که از بسیاری گیاهان ترشح می شود و برای بسیاری از باکتریها و قارچهای تک سلولی و برخی حشرات ریز اثر کشندگی دارد ، در حین حال این مواد بر روی انسان اثر فرح بخشی دارد . دلیل این امر را دانشمندان چنین اعلام نموده اند که مغز انسان دارای دو نیمکره است  نیمکره راست در تنظیم احساسات غریزی و طبیعی انسان مانند احساس  حجت ، خواب و … نقش دارد . در حالیکه که نیمکره چپ کار به تنظم کشیدن کار های مکانیکی انسان ، نیز تنظیم دقت و سر وقت حاضر شدن و .. را بعهده دارد. انسان شهر نشینی به دلیل درگیری درکارهای روزمره و شرایط محیط زیست شهری به مراتب کار بیشتری از نیمکره چپ خود می کشند که این امر موجب اختلال بین دو نیمکره مغز درنتیجه عملکرد طبیعی مغز انسان می گردد . گیاهان از طریق رهاسازی نیتوسنید می توانند تعادل بین دو نیمکره مغز را به خوبی برقرار ساخته و حالت طبیعی و آرامش بخشی را به انسان ارزانی دارند .از جمله درختان که نیتوسنید زیادی تولید می کنند می توان به گردو ، کاج ، زاد، فندق ، بلوط، سرو کوهی ، کالپیتوس ، بید ،افزا ، زبان گنجشک و داغداخان اشاره نمود.

جهت کاهش بار آلودگی صوتی و جلوگیری از انتشار آن به کمک فضایس بز ، باید در انتخاب گونه های مناسب نهایت دقت را بعمل آورد . در انتخاب گونه های گیاهی نکات ذیل باید مد نظر قرار گیرند :

۱- استفاده از گونه های درختانی که برگ پهن و ضخیم ، همچنین تنومند دارند.

۲- برگها تا حد امکان عمود بر جهت انتشار صوت قرار گیرند .

۳- برگها بعد از خشک شدن روی شاخه بمانند .

۴- حتی المقدور از بین   همیشه سبز استفاده شود .

نمونه بارز این گیاهان بلوط سیاه ، خرزه ، عشقه ، ماگنولیا و … می باشند .

۵- تعدیل آب و هوا : فضای سبز گیاهان موجود در آن از طریق سه مکانیزم تبخیر،تعریف وتعریق باعث کاهش دما وافزایش میزان رطوبت نسبی میکروکلیها  می شوند .

طوریکه دمای یک هکتار فضای سبز در مرداد ماه تا ۵/۴ درجه کمتر از فضای مجاور بدون درخت بوده و در عین حال رطوبت نسبی درون آن تا ۱۱٫/. از محیط اندازه گیری شده است .

بطور کلی فضاهای سبز ازطریق تعدیل آب هوای میکروکلیهای خود نتیجتا باعث تعدیل آب و هوای محیط شهری می کردند .

۶- کاهش آلودگیهای صوتی:گرچه امواج صوتی می توانندکاهش رشد گیاهان را به همراه  داشته باشند . در عین حال درختان و درختچه ها می توانند در کاهش آلودگیهای صوتی موثر باشند . به هر حال کیفیت با کاهش صدا درختان و درختچه های مختلف بر حسب اندازه برگ ، تراکم شاخ و برگ ، نوع و بلندی درخت تفاوت دارد.این جذب بخاطر لایه سلولزی و فضاهای بین سلولی سلولهای گیاهی است که این خصوصیت در سایه جانداران  و سازه معماری شهرها موجود نمی باشد .

 

 

 

 

 

نقش فضای سبز  و اهمیت ان در زندگی شهری انسانها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش II : آشنایی  با گیاهان

گیاهان بعنوان بهترین جزء فضای سبز درطراحیها وبکار گرفته می شوند اهمیت گیاهان درحدی است که اگر آنها را از مجموعه فضای سبز حذف کنیم عملا مفهوم فضای سبز از بین خواهد رفت . از این ارتباط به آشنایی  با گیاهان و خصوصیات طبیعی آنها می پردازیم .

انتخاب گیاهان بر اساس خصوصیات طبیعی آنها :

خصوصیات طبیعی گیاهان که معمولا انتخاب آنها را برای کاشت در محلی تاثیر خود قرار می دهد عبارتند از :

۱- نور     2- رطوبت      3- خاک       4- رنگ

الف) نور: بطور کلی گیاهان از نظر نیاز نوری به دسته تقسیم می کردند . آفتاب دوست ، سایه پسند و آفتاب سایه هر کدام از گیاهان در هر دسته ای که قرار گیرند. به خوبی رشد و نمود می کنند بنابراین در انتخاب گیاهان ، بایستی به موفقیت محل ،میزان نورمدت تابش و شدت تابش توجه کرد … برای روشن شدن اثر نور در یک سایت شناخت چرخه نوری اهمیت بسیار زیادی دارد .

 

 

 

 

 

 

 

چرخه روشنایی برای گیاهان

A       مکان آفتابی و گرم

B        مکان نیمه سایه

C        مکان کاملا سایه

 

سروکانهای آفتابی وگرم بیشترگیاهان یکساله به دو ساله ازقبیل تاج خروس،تاج خروس برگی ، بگونیای همیشه گلدار ، داوودها ، تاتور ،       شب بوی پاکوتاه ، گل کاغذی یکساله ، سیلن ، خورشیدی همیشه بهاره آهار ، انواع شاپسند و … را می توان پرورش داد .

درمکانهای آفتاب سایه گیاهانی از قبیل گل حنا ، فلوکس ، زنبق دشتی ، پروانش، پیچ تلگرانی ، و … رشد و نمو نمی نمایند .

درمکانهای کاملا سایه از قبیل راهروها ، داخل ساختمانها و با بالکنهای روبه شمال گیاهان آپارتمانی نامیده می شوند با رشد و نمو می نمایند .در محلهای باز که شدت نو بسیار پاییز است گیاهانی ، وینگا و سلولی و …. کشت می کردند.

ب) رطوبت : میزان رطوبت نسبی و مخصوصا شرایط اقلیمی در چگونگی رشد وانتخاب گیاهان بسیار موثرند.بعنوان مثال در مناطق غیر شهری مانند روستاها ودر کناب رودخانه ها،دریاچه ها و..گیاهان رطوبت پسند مثل شمعدانی ، گلونیاو کاشته می شوند . مناطق شهری که تراکم ساخت و ساز و وجود بتن وآسفات وسطوح عایق رطوبت درخشکی هوا ومیزان تابش خورشید و بالطبع درجه حرارت محیط موثراست می توان از گیاهان خشکی پسند و مقاوم استفاده نمود.

ج) خاک:عبارتست از مخلوطی ازمواد کانی (معدنی ) وآلی که حاوی موجودات زنده بسیاری بوده و منبع اصلی تامین کننده مواد غذایی و آب نیز جهت گیاهان است .

موجودات زنده وخاک شامل باکتریها،قارچها،تک سلولیها،جلبکها ، اکستیوسیتها، نماتدها ،کرم ها و حشرات هستند .هرچه به جمعیت موجودات زنده خاک افزوده شود این خاک از نظر مغیرات مدد و غذائی فنی تر است . موجوداتی نظیرکرم بدلیل افزودن مواد غذائی به خاک از ارزش خاصی برخوردار داراست.

بافت خاک : یکی ازویژگیهای فیزیکی خاک است .اندازه نسبت درصد مواد تشکیل دهنده خاک بوده وبطور محلی خاکها از نظر بافتی شامل خاکهای شنی (سبک )، لومی (متوسط ) ورسی (سنگین ) طبقه بندی می کردند . خاکهای سبک  دارای ظرفیت نگهداری آب کمی بوده یا خاکهای سنگین ظرفیتشان بسیار بالاتر است .بافت خاک معمولا غیر قابل تغییر است .

ساختمان خاک :طرز قرار گرفتن ذرات خاک درکنار یکدیگر است و انواع مختلفی شامل کردی ،لایه ای ،مکعبی ،استوانه ای ، منشری و… را دربر می گیرد .معمولا ساختمان خاک در اثر عملیات مکانیکی و … تغییر می کند که این  گیاهان نیست .

فضای حاما بین ذرات: به میزان خلل و خرج بین ذرات خاک گفته می شود و بطور کلی بستگی به بافت خاک دارد . در خاکهای رسی خلل خرج )فضای بین ذرات )بسیار زیادی ولی خاکهای سبک دارد . خلل و خرج بسیار کمتری هستند. این میزان خلل وخرج درمیزان ظرفیت نگهداری آب بسیار موثر بودن و همچنین در تهویه خاک و اکسیژن رسانی به بافتهای  گیاهی (ریشه ها ) باتاثیر نیست .

ویژگیهای شیمیایی خاک نیز شامل واکنش خاک ، PH ، ظرفیت تبادل کارستونی میزان عناصر خاک (عناصر میکروهماماکرو و t و … می شود .

د) رنگ : گیاهان و گلها زنانی جلوه بیشتری دارند که با رنگ زمینه نوعی تناسب و هماهنگی داشته باشند . این نکته در انتخاب گیاه موثر است .بعنوان مثال برای زمینه های سفید هیچ گاه نباید گونه گیاهی که رنگ کل آن روشن است انتخاب کرد . در هر حال رنگ اصلی باید قوی تر از رنگ و بام باشد .

بنابراین با توجه به خصوصیات فردی سلیقه و شرایط محیطی ، بین رنگهای انتخابی و ترکیبی بایستی نوعی نظم و هماهنگی پدید آید . این هماهنگی زمانه پدید در می گردد که هر رنگ در کنار رنگ مکمل خود قرار بگیرد .

بعنوان مثال رنگ زرد یا بنفش آجری یا آبی و قرمز یا سبز هماهنگی جالبی بوجود می آورند . که نمونه عینی آن رنگ گلهای قرمز در کنار و رنگ سبز برگهای یک گیاه است .(قرمز در متن سبز ) .

حال که با نیازهای گیاهان آشنا شدیم انواع زینتی    را طبقه بندی کرده و معرفی می نمائیم .

گیاهان زینتی تمامی گیاهان که بعنوان تزیینات کاربرد دارند را شامل می کردند، این گیاهان بر اساس طول عمر و دودمشان طبقه بندی شده و شامل یکساله ، دو ساله و دائمی هستند .

گاهی دراین تقسیم بندی شرایط وخصوصیات دیگرنظیر مقاومت یا حساسیت به سرما ، طول دوره     و بالاخره در گیاهان دائمی خصوصیات ساقه آنها از نظر علفی یا    بودن مورد توجه قرار می گیرد .

۱- گیاهان یکساله : به کلیه گیاهان که طول دوره رشدیشان (از کاشت بذر تا کل دهی و تولید بذر مجدد ) کمتر از یک سال باشد گیاهان یکساله می گویند .برخی از آنها در پاییز کاسته می شوند .(گلهای فصلس رد ) و بعضی دیگر در بهار کاشته می شوند .(گلهای فصل گرم ) . 

 

اصول کاشت گیاهان یکساله :

طرق مختلف کاشت بذر:بعضی ازبند ونباتات مختلف را می توان بطور مستقیم در محل کاشت اصلی قرار داد ، در صورتیکه عده زیادی از بذر گیاهان زینتی را بایستی ابتدا در قطعه زمین کوچکی موسوم به خزانه قرار داده و سپس در وقت معینی آنها را بصورت منشا ، به محل اصلی خود انتقال داد .

نبودگیاهان یکساله فصل سرد مانند بنفشه ، همیشه بهار و … را در اواخر مرداد ماه درمحل کاملا باز خارج ازگلخانه )کشت می کنندوسپس مهرو آبان نشادهای تولید شده را بستر اصلی منتقل می نمایند . گیاهان یکساله فصل گرم مانند گل آهار ، جعفری ، اطلسی ، در غیر را باید در انتهای اسفند ماه تا ابتدای فروردین ماه بعد از رفع سه ماهی بهار ، و خط یخبندان کشت گردد . نشادهای بعمل آمده دراین خزانه های از ابتدای فروردین ماه به محل اصلی مورد نظر انتقال داده می شوند .

درصورتیکه منظور زودرس کردن این نشاء باشد از خدماتی قبل آنها را در گلخانه و در جعبه های خاصی بذر کاری می نمایند .

نقل وانتقال نهالهای بوجود آمده و از کاشت بذ در خزانه برای کاشت در محل اصلی را نشاء کردن می نامند .برای انجام عمل نشاء کردن باید چندین نکته مهم را در نظرقرار داد که عبارتند از :

کشیدن نهالهای از خزانه ، تهیه وآرایش بوته و نهایتا کاشت در محل اصلی .

برای کشیدن نهالها در ابتدا باید خزانه را به اندازه کافی آبیاری نموده و سپس اقدام به درآوردن نشاءها از زمین نمود .بدیهی است در خاکهای خشک سیستم ریشه گیاه ، صدمه مکانیکی جلوگیری بعمل آورد . پس از خارج کردن نشاء ها از خزانه باید سعی کرد که در کمترین مدت نهال را به محل اصلی منتقل کرده و کاشت خاک باغچه جهت بخارکاری بایستی خاکی حاصلخیز و عاری از بذر علفهای هرز باشد . چنین خاکی دارای کود دامی کاملا پوسیده یا خاکبرگ کاملا پوسیده به آن اضافه نمود . درصورتیکه خاک باغچه نامناسب تشخیص داده شود تا عمق حداقل ۲۰ درجه از آنرا خارج کرده و بجای آن خاک  حاصلخیز و مرغوب می ریزند .درصورتیکه نیاز به تعویض خاک نباشد ابتدا باید بقایای گیاهی باقیمانده از سال قبل را و چنین جمع آوری نمود . سپس مواد آلی به آن اضافه کرد.بیل زدن ، شن کشی ، تسطیح ، جمع آوری کلوخه ها و سواد درشت نیز جمله عملیات تکمیلی تپه بستر جهت کاشت گلها می باشد .

نشاء های که از قبل به محل منتقل شده اند بتوسط میخ نشاء با رعایت نکات ذیل کاشته می شوند .

کاشت روی خطوط کاملا موازی انجام گیرد .

فاصله نشاء ها روی خطوط کاملا برابر و یکنواخت باشند .

فاصله خطوط گلکاری نیز بایستی دقیقا به اندازه فاصله کاشت روی خطوط ها در نظر گرفته شود .

گیاهان بحالت زیگزاگی کنار هم کاشته شوند .

 

 

 

 

 

 

 

در این نوع کاشت اولا رقابت مواد غذایی ، آب و نور به حداقل رسیده و ثانیا با رشد کاملا یکنواخت گیاهان ، یک توده گلکاری یکدست و یکنواخت بوجود خواهد آمد .

بطورکلی می تواند توجیه کرد در بستر کاشت در گلهای فصلی در برنامه کودی سالیانه به مقدر  15  و  15 پتاسیم استفاده گردد .

در صورت مشاهده علائم کمبود مواد غذائی می توان از کودهای کامل علاوه بر عناصر N ، P ، P وK دارای کلیه میکرو   می باشند .این کود ها را می توان بصورت محلول پاشی شانه ها و برگها گیاهان استفاده نمود .

با توجه به اینکه گیاهان فصلی سیستم ریشه ی خیلی عمیقی نداشته و تا عمق ۲۰ درجه سطح خاک نفوذ می کنند ، آبیاری بایستی طوری انجام گیرد که حداقل تا این عمق از خاک کاملا مرطوب شوند . در خاکهای سنگین که ظرفیت نگهداری آب در خاک بسیار بالا است فاصله دو آبیاری را بیشتر و درخاکهای سبک که آب به راحتی از دسته ریشه گیاه خارج می شود فاصله آبیاری ها را بایستی کمتر در نظر گرفت. از جمله سایه عملیات مورد نیاز برای نگهداری گلهای فصلی می توان به موارد ذیل اشاره نمود .

سد شکنی ، وجین علفهای هرز ، واکاری ، سرگل بردار و …..

 

 

 

 

لیست گیاهان فصلی (یکساله )پرکاربرد در فضای سبز

۱-۱- کل دکمه ای: گیاهی است با نام علمی Gomphrena grlobosa  ، یکساله و رنگ گلهای آن مرکز متمایل به بنفش و در برخی گونه  ها (G.Auratiaca ) به رنگ زرد متمایل به نارنجی و یا سفید ، صورت یا ابلق می باشد .

ازدیاد این گیاه توسط بذر انجام می گیرد معمولا در اواخر فروردین خزانه ا را تهیه نمودن و در اواسط اردیبهشت به بستر اصلی منتقل می کردند . بطور کلی گیاهی است گرما دوست و در آفتاب با آفتاب سایه بخوبی رشد می کند . بر اساس خصوصیات کل وتنوع رنگ آن برای تزیین نمودن تپه ها ، باندها ، کاشتها ، کاشت در فلودر باکس، و گلدانها مناسب می باشد . با توجه به اینکه گیاه می تواند تا مدت تقریبا خوب رنگ کل خود را حفظ نماید برای تهیه دسته گل خشک نیز بکار برده می شود .

۲-۱- گل حنا : گیاهی است با نام I mpatienospp یکساله و برخی اوقات دائمی می شوند . گلهای آن کم پر یا پرپر بودن و از اواخر خرداد تا اوائل پاییز دارای گل می باشند. رنگ گلها سفید ، صورت ، قرمز و بنفش است . البته در سالهای اخیر رنگهای متنوعی از این گیاه بدست آورده اند .

واریته پاکوتاه آن در صورتیکه توده ای کشت شوند جلوه بسیار زیبایی خواهند داشت . ازدیاد این گیاه بتوسط بذر است.بدین ترتیب که در اواخر اسفند ماه یا اوائل فروردین ماه در خزانه کاشته و اوائل اردیبهشت به زمین اصلی منتقل می کنند. همچنین گل حنا را می توان ازطریق کلمه شاخه تکثیر نمود . بطور کل گیاهی است کاب محلهای سایه و نیمه سایه و بعلت تولید ریشه های زیاد می توان آنرا چندین بار نشاء یا جابجا کرد .

۱: ارتام پاکوتاه . این گیاه در حاشیه باغچه های بالکن ها و تراسها استفاده می شود . ارتامی که پابلند در باندهای مخلوط و یا بصورت پوشاننده دیواره ها ، شیب ها وحصارها مورد استفاده قرار می گیرند . بعضی از گونه های آن I.Sultomi آن مناسب برای نگهداری در آپارتمانهای بعنوان کل آپارتمانی هستند که در اینصورت در تمام طول مدت سال گلدهی دارند .

گونه های آپارتمانی را بایستی در مقابل سرما محافظت کرد .

۳-۱- عسلی (صدفی ): گیاهی است با نام علمی  Alyssum maritimum سریع اگر شد و پاکوتاه (با ارتفاع کمتر از ۱۵ درجه ) مناسب برای کاشت در فصل  گرم ، رنگ گل آن سفید صورتی ، بنفش تا آبی و در دو رنگ دیده می شود . تکثیر آن از طریق بذر یون و دوره رشد آن کوتاه است . مکان آفتابی و گرم وهمچنین خاک   می پسندد. این گیاه دارای عطری شیرین شبیه بوی عسل می باشد و مناسب برای    و باندها ، بعنوان گل آویز ، باغهای صخره ای و کشت توده ای در سطوحی که شیب خیلی کمی دارند . می باشد .

۴-۱- سلوی : گیاهی است یکساله با نام علمی Solvia و بر اساس شرایط زیستی می تواند دو ساله پاداشی نیز بشود . گلهای آن به رنگ های قرمز ( با فراوانی بسیار بالا ) ، آبی ، بنفش و صورتی ( با فراوانی خیلی کم ) . برخی از واریته های آن پاکوتاه و زودرس هستند که بیشترین کاربرد را برای فضاهای سبز دارند .

ازدیاد آن از طریق بذر کاری و نشاء کاری می باشد .بوته های حاصل از بذر کاری را در اوائل فروردین در محل اصلی با فاصله حدود ۳۰ درجه نشاء می کنند. گیاهی است سایه پسند و از نظر کاربرد تزییناتی می توان آنها را در سایه درختان وحاشیه های سایه (ضلع شمالی ساختمانها ) بکار برد . خاک مناسب جهت کاشت سلولی خاک تازه و نسبتا سبک کمی غنی می باشد .

این گیاه در طول تابستان به رطوبت نسبتا بالایی نیاز داشته و در این مدت گلدهی مناسبی خواهد داشت .

۵-۱- لادن : گیاهی است با نام علمی Tropaeolum Majus .گلها به رنگ زرد ، زرد تند ، قرمز ودر برخی واریته ها بصورت کمرپرو از بعضی بصورت پرپر دیده می شود.ازدیاد این گیاه توسط بذر و قلمه انجام می پذیرد و بذر را معمولا در اواخرزمستان در گلدانهای متوسط کاشته و در اردیبهشت ماه به محل اصلی منتقل می کنند .

خاک مناسب جهت کاشت لادن مخلوطی از خاک باغچه ، خاک برگ وماسه بادی است که بایستی در طول مدت رشد مرطوب نگه داشته شود . این گیاه و آفتاب درست بوده و در آفتاب سایه هم رشد خوبی دارد .

انواع پاکوتاه گل لادن در داخل حاشیه های چمن کاریها و یا در کنار باغچه ها بصورت نواری کشت می شوند. نوع خزنده آن را در بالکنها و فلددرباکسها بکار می برند . این گیاه بعلت رشد و زیاد خود می تواند سطح را در مدت زمان کوتاهی بپوشاند .

۶-۱- میمون : گیاهی است یکساله با نام علمی Antirrhinum ولی در بعضی مواقع می تواند بصورتی دائمی نیز مورد استفاده قرار گیرد .گلهای آن به رنگ ، لوان ، زرد ، سفید قرمز ، بوده و در دو نوع پاکوتاه () و پا بلند  دیده می شود . تکثیر آن بتوسط بذر بوده و در اوائل فروردین ماه همانند تغییر گیاهان فصل گرم خزانه کاری نموده ودر موقع مناسب به زمین اصلی منتقل می کردند .

خاک مورد نیاز این گیاه خشک  و ترجیحا آهکی می باشد . در خاک معمولی و قوی باغچه ها با میزان رطوبت کافی رشد خوبی کرد و کودی نیاز ندارد . در مکانهای آفتابی وتا حدودی آفتاب سایه کشت می کرد .

انواع پا کوتاه آن جهت ایجاد توده های رنگین در چمن کاریها و حاشیه ها و نوع پا بلند آن بیشتر در حاشیه های کنار دیوارها کاشته می شوند . ضمن اینکه اقلام پا کوتاه و جهت کاشت در گلدان فلادرباکس و استفاده و بالکن ساختمانها وبکاربرده می شوند .میمون با توجه به رنگ کل ، مکمل خوبی برای گیاهان گل ظریف مثل مارگریت سفید می باشد .

۷-۱- مینا (ستاره ای ) : گیاهی است یک به نام علمی Aster tanacetiflius گلهای آن به رنگهای بنفش ،صورتی، سفید ، قرمز  ، زرد و برخی الوان هستند . این گیاه دارای واریته های پا بلند و پا کوتاه بوده که از نظر تزیینات واریته پا کوتاه جهت تزیین حاشیه ها بسیار مناسب است .

ازدیاد این گیاه توسط بذر انجام گیرد . بذرها معمولا از نیمه آخر شهریور به بعد درخزانه کاشته وهمزمان با گلهای فصل سرد به محل اصلی منتقل         می کنند.

خاکهای خوب و نقاط آفتابی و سایه آفتاب را ترجیح می دهد . در خاکهای مرطوب دما درپوسیدگی ریشه شده ودر سرما از بین می رود . بدین منظور برای محافظت این ریشه ها از سر، توسط پوشش سبکی از بقایای گیاهی و شاخه های کوچک آنها را می پوشانند این گیاه برای حاشیه باغچه ها ، باندهای گلکاری ، و کشت در گلدان و فلادرباکس به منظور تزیین موقت چمن کاریها ) مناسب است .این گیاه توام با بنفشه ( با رعایت ترکیب رنگها ) جلوه بسیار زیبایی را در اوائل بهار خواهد داشت . همچنین زمینه بسیار مناسبی برای کشت لاله های زرد رنگ و یا سفید رنگ به شمار می رود .

۸-۱- کردیسیس : گیاهی است یکساله و گاهی اوقات چند ساله می شود . نام علمی این گیاه Coreopsis spp می باشد . گلهای آن به رنگ زرد ، زرد و قهوه ای بوده و گلهای زیادی تولید می کند. بوسیله بذر تکثیر شده در اوائل فروردین خزانه های باز کاشته می شوند .در اوائل خرداد ماه نشاء ها را بفاصله ۳۰ –12 بر حسب ارتام مختلف در بستر اصلی می کارند .

خاک مناسب برای کاشت خاکهای رسی – شنی و مکانهای کاملا آفتابگیر را می پسندد .ارتام پا بلند را باید در نقاطی کشت کرد که در مقابل باد محفوظند .

ارتام پا کوتاه پرپر آن بعلت فراوانی دوام گل برای تزیین حاشیه باغچه ها بصورت بارزی کشت می شوند . ارتام باید بیشتر برای گل بریده استفاده می کردند .

۹-۱- قرنفل : این گیاه با نام علمی Dian thus chinensis جز گیاهان یکساله و دوساله می باشد. ازدیاد این گیاه از طریق بذر کاری در خزانه جات که بذر در به نشاء تبدیل شده و نشاء ها را به فاصله ۲۵ درجه از هم در محل اصلی کشت می کنند .در صورتیکه قرنفل به صورت گیاه دوساله کشت  شود ، بذرکاری و جابجائی آن باید هر سال تکرار شود .

سفید،زرد ، نارنجی ، صورتی ، قرمز ، آبی ، بنفش دالوان از رنگهای گل این گیاه است .

این گیاه در هر نوع خاک که غنی بوده و محفوضا خاکهای با جنس آهکی رشد خوبی دارد ولی در صورتیکه به خاکهای آهکی تقریبا  ، سه بادی اضافه شود رشد گیاه بهتر صورت می گیرد . کود تازه برای این گیاه مناسب نیست زیرا به آن آسیب می رساند . نقاط آفتابی و گرم بهترین نقاط برای کشت این گیاه است.برای کاشت در روی تپه ها و یا حاشیه های آفتابی (گلدارکردن در بهار و تابستان ) مناسب و زیبا است .

۱۰-۱- گاز انیا : این گیاه جز گیاهان یکساله و اکثر اوقات دائمی است .نام علمی آن Gazamia می باشد . ارتفاع آن به صورتی ۳۰-۲۰ می رسد . برگها به صورت طوقه ای در قاعده گیاه (حالت

ارسال نظر