X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

آلرژی وحساسیت

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

تعریف :  آلرژی غذایی عبارت است از واکنش بیش از اندازه دستگاه ایمنی بدن به برخی غذاها یا موادی که معمولاًََ بی خطرند.علایم ممکن است در عرض چند دقیقه یا تا دو ساعت پس از خوردن آن غذای به خصوص بروز کند.غذاهای آلرژی زا عبارتند از:پنیر،شیر گاو،قهوه،ماهی،گندم،ذرت،زرده تخم مرغ،غلات،گوجه فرنگی،شکلات،مرکبات،بادام زمینی و تخمه آفتاب گردان.         

آلرژی وحساسیت :

تعریف آلرژی: آلرژی یا حساسیت واکنش تهاجمی است که دستگاه ایمنی بدن برخلاف حالت معمول به هر نوع ماده خارجی از جمله مواد غذایی،گردو غبارو گرده های گیاهی نشان می دهد.

از انواع آلرژی می توان به آلرژی غذایی،آلرژی فصلی،آسم آلرژیک،درماتیت آتوپیک و کهیر اشاره نمود.

آلرژی غذایی:

تعریف :  آلرژی غذایی عبارت است از واکنش بیش از اندازه دستگاه ایمنی بدن به برخی غذاها یا موادی که معمولاًََ بی خطرند.علایم ممکن است در عرض چند دقیقه یا تا دو ساعت پس از خوردن آن غذای به خصوص بروز کند.غذاهای آلرژی زا عبارتند از:پنیر،شیر گاو،قهوه،ماهی،گندم،ذرت،زرده تخم مرغ،غلات،گوجه فرنگی،شکلات،مرکبات،بادام زمینی و تخمه آفتاب گردان.         

علایم شایع

 عبارتند از:اسهال،درد شکمی،بثورات شکمی،نفخ شکم،کهیر،تورم صورت به خصوص لبها،خارش،تورم دستها و پاها، آسم،تهوع و استفراغ،سرفه، سردرد میگرنی.                      

عوارض احتمالی :  1.آنافیلاکسی ‹شوک› 2.واکنش شبه کهیر ۳٫آسم برونشیال ۴٫التهاب رودها ۵٫ضایعات شبیه اگزما

درمان: حذف غذاهای مورد شک از رژیم غذایی برای مدت دو هفته یا تا زمانی که علایم آلرژی ناپدید شوند و سپس اضافه نمودن غذاهای مورد شک به صورت تک تک به رژیم غذایی که بدین ترتیب مشخص می شود که کدام غذاها در ایجاد آلرژی نقش دارند.            

آلرژی فصلی یا رینیت آلرژیک فصلی :    علایم عبارتند از :عطسه،ترشحات آبکی از بینی و احتقان بینی،خارش کام دهان،خارش،قرمزی چشم و اشک ریزش. ادم و پر خونی وریدی مخاط بینی باعث انسداد شیپور استاش،سرفه و فشار در سینوسها می شود.با شروع فصل بهار علایم آلرژی بدلیل گرده افشانی هوا شدت می یابد. در این فصل در ساعات اولیه صبح و اواخر شب که هوا سرد تر است گردو غبار معلق در هوا نزدیک سطح زمین قرار میگیرد و علایم آلرژی بیشتر بروز می کند. گرده افشانی درختان مانند نارون،گردو،تبریزی،زبان گنجشک در اسفند ماه شروع شده که تا اواسط بهار ادامه می یابد ولی علوفه ها در ماهها ی اردیبهشت و خرداد گرده افشانی می کنند که تا اواسط مردادماه ادامه می یابد.ولی علفهای هرز در اواخر تابستان تااوایل پاییز گرده افشانی می کنند. از گلها گیاها نی مثل شمعدانی و گل سرخ حساسیت زا هستند.            

فصل بهار شایعترین زمان شیوع آسم آلرژیک است.در واقع آسم آلرژیک شایعترین نوع آسم است.زمانی که فرد در معرض آلرژنهایی که سیستم ایمنی اش به آنها حساس است قرار می گیرد گاهی منجر به حمله آسم می شوند.

آسم آلرژیک و غیر آلرژیک نشانه های مشابهی دارند که عبارتند: از سرفه،عطسه،تنگی نفس،تنگی قفسه سینه در رینیت آلرژیک غیر فصلی بیمار در تمام سال علامت دارد.علل بیماری زمانی که قابل شناسایی باشند معمولاً آلرژنهایی هستند که کم و بیش با آنها تماس داشته است مثل گردو خاک،ترشحات بدن حیوانات اهلی خونگرم مانند پشم گوسفند،پرپرندگان و بویژه موها و فضولات گربه،سگ و موش،همچنین ترشحات سایر حشرات از قبیل سوسک،کنه و هیره ‹مایت› نیز می توانند آلرژی بدهند. گردو غبار منزل می تواند با عث حالت آسم گونه ریوی شود.

 

ارزیابی: شرح حال به تعین فصلی بودن،مقاومت سال به سال،عوامل بر انگیزنده احتمالی و عوارض ‹ سینوزیت،پولیپهای بینی و آسم› کمک می نماید. این عوارض در بیماران دچار رینیت آلرژیک در مقایسه با جمعیت شاهد شا یع تر است. معمولاً بر پایه شرح حال و معاینه بالینی می توان تشخیص گذاشت. خس خس سینه همراه علایم آلرژی ، می تواند مطرح کننده آسم همراه باشد. اسپیرومتری‹نوار ریه › در تشخیص آسم تحت بالینی مفید است و سی تی اسکن در بیماران دارای علایم رینیت مقاوم به درمان، سینوزیت را نشان خواهد داد. آزمونهای کمکی دیگر کمک کننده خواهد بود.برای مثال، ائوزینوفیلی خون یا ترشحات بینی علت آلرژیک رامطرح می کند.                            

آزمون آلرژی:                                

آلرژنهای مقصر با آزمون پوستی یا آزمون آزمایشگاهی برای وجود آنتی بادی gEاختصاصی برای هر آلرژن قابل شناسایی هستند. بیماری که دارای عود سالانه علایم است با احتمال بیشتر به گردهای فصلی یا سایر محرکهای محیطی واکنش نشان می دهد. مواد آلرژن موجود در ترشحات هیره ‹مایت › موجود در گردو خاک،در اپیدرم و بزاق حیوانات پشم دار،اجساد سوسکها و در اسپور قارچها در تمام طول سال موجود هستند.          

درمان :                                                                             

درمان موفقیت آمیز  آلرژی شامل موارد زیر می باشد.               

۱٫ پیشگیری: یکی ار راههای موثر در درمان بیماریهای آلرژیک اجتناب از عوامل محیطی و آلرژنهاست.

 

 

۲٫درمان دارویی

: الف- آنتی هیستامینهای خوراکی- که باعث کاهش عطسه خارش چشم،بینی،  گلو،و  آبریزش بینی می شوند

ب-کورتیکواستروئیدهای بینی-شامل       اسپری بکلومتازون

ج-کورتیکواستروئیدهای سیستمیک-     شامل آ مپول متیل پردنیزولون  

د-ترکیبات چشمی-شامل آنتی هیستامینهای چشمی                

۳٫ایمنی درمانی با ماده آلرژن: برای بیمارانی که علی رغم درمان دچار علائم متوسط تا شدید باشند ، به دوز توصیه شده کورتیکو استروئیدها ی بینی پاسخ غیر کافی می دهند یا آنهایی که دچار یک بیماری همراه مثل سینوزیت، آسم یا هردو هستند باید ایمنی درمانی با آلرژی صورت گیرد ایمنی درمانی زیر پوستی با آلرژن شامل یک برنامه با پایان غیر مشخص است که شامل دوزهای هفتگی یک محلول حاوی آلرژن های مقصر می باشد که به تدریج تا رسیدن به یک دوز نگهدارنده بهینه افزایش می یابد. دوزهای نگهدارنده اغلب در فواصل دو الی شش هفته  تجویز می شوند.

 

 

 

 

 

آسم وآلرژی درکودکان و نواجوانان

 اهداف آموزشی :

انتظار می رود خوانندگان محترم بعداز مطالعه این مقاله بتوانند:

۱-آسم را تعریف کنند .

۲-علایم آسم را شرح دهند.

۳-عوامل تشدید کننده (تسریع کننده )آسم را بیان کنند.

آسم از جمله بیماریهای شایع غیر واگیراست که برای تمام گروههای سنی از شیر خوارگی گرفته تا دوران کهولت مشکلات زیادی را فراهم می آورد.براساس منابع معتبر علمی بیماری آسم یکی از مهمترین علل غیبت کودکان از مدرسه می باشد.حدود ۰/۰۶/۹کودکان زیر ۱۸ساله آسم دارند.

بیماری آسم ذاتاً بیماری مرگباری نیست وبا به کار بستن اصول پیشگیری ودرمان می توان با وجود بیماری آسم زندگی فعالی داشت و حتی در مسابقات ورزشی شرکت فعال داشت و قهرمان شد.این بیماری از طریق آموزش های ساده قابل کنترل است و بابه کار بستن راهکارهای ساده می توان از رنج این بیماری کاست ودرنهایت کشور رااز صرف هزینه های هنگفت در زمینه بروز حملات حاد آسم و غیبت مبتلایان از کار و فعالیت های اجتماعی رهایی داد.

آسم چیست؟

ریه از راههای هوایی (نایژه ها)و کیسه های هوایی (خانه های ششی )ساخته شده است.کار راههای هوایی رساندن هوا به کیسه های هوایی و خارج ساختن هوای مصرف شده از ریه ها ست در کیسه های هوایی اکسیژن واردجریان خون می شودوگاز زاید (دی اکسید کربن )از خون خارج به اتمسفر باز گردانده می شود.

آسم یک بیماری جدی و مزمن ریه است که غالباً با التهاب مجاری هوایی همراه است وممکن است سبب مشکلات تنفسی شود.بیماری همیشه وجود دارد،حتی زمانی که دربیمار احساس ناخوشی ندارد.درصورت تحریک مجاری هوایی در فرد مبتلا به آسم ،علایم خس خس،سرفه،تنگی نفس و فشردگی قفسه سینه ظاهر می شودو تنفس طبیعی و راحت برای بیمار دشوار می گردد.

کودکان آسمی اولین حمله خود را در۸۰تا ۹۰درصد مواردقبل از سنین ۴تا۵ سالگی تجربه می کنند.در دوران کودکی پسران دو برابر دختران به حملات آسم دچار می شوند یعنی بیماری با جنس ارتباط ندارد.

انواع آسم:

بیماری آسم به دو دسته تقسیم می شود:

۱-آسم آلرژیک :دراین نوع آسم بیمار سابقه شخصی یا خانوادگی مثبت مثل کهیر و اگزما دارد.

۲-آسم غیر آلرژیک :دراین نوع کودک بیمار سابقه خانوادگی ندارد وتستهای پوستی منفی می باشد.

*آسمی که در دوره کودکی شروع شود بیشتر از نوع آلرژیک ودر بالغین بیشتر از نوع غیر آلرژیک است،هرچند که بیشتر بیماران به ترکیبی از هر دو نوع آسم دچار می شوند.

دلیل بروز حمله آسم :

بعد از ورود عامل آلرژن (حساسیت زا)که در بیشتر موارد از راه هوا وارد سیستم تنفسی کودک می شود واسطه های شیمیایی مثل هیستامین و پروستا گلاندین ها که در سلولهای «ائوزینوفیلها »ذخیره هستند آزاد می شود ودر نتیجه ادم ،احتقان ریوی و عروقی ایجاد می گردد.به عبارت دیگر علایم بیماری آسم به دلیل ترشح این واسطه ها و عوارض ناشی از آن می باشد.

علایم اصلی آسم:

۱-تنگی نفس وسرفه بدون خلط

۲-خس خس (ویزینگ)

ممکن است حمله با احساس فشار درسینه شروع شود ،تندی ضربان قلب ،تنفس تند ،سیانوز،تعریق،بی قراری ،دل درد و خستگی زیاد نیز شایع می باشد.

اشکال مختلف آسم در کودکان:

۱-آسم معمولی :بیمار براثر مواجهه با مواد حساسیت زا دچار سرفه،خس خس،تنگی نفس یا گرفتگی سینه می شود.بیشتر این افراد به هنگام ورزش یا بعد از آن و به ویژه در هوای سرد نشانه های بیماری از خود بروز می دهند،ولی در کودکان خردسال علایم آسم خفیف تر است.

۲-آسم وسرما خوردگی :حدود ۰/۰۹۰از حملات آسم کودکان به علت سرماخوردگی می باشدواین کودکان معمولا۲تا۳روز پس از آبریزش بینی ،دچار خس خس یا اشکال تنفسی می شوند.

۳-آسم سرفه ای :این قبیل کودکان شبها موقع خواب به سرفه های شدید مبتلا می شوند.

تشخیص :

با کمک بررسی های دقیق علایم بالینی بیمار و آزمایشهای پاراکلینیکی آسم تشخیص داده می شود.

پیشگیری وکنترل آسم :

۱-درمان دارویی به منظور کنترل عوارض آسم

۲-معاینه منظم بیمار هر ۶ماه یکبار برای کنترل علایم وپیشگیری از تشدید آن

۳-آموزش به والدین کودکان وبیماران در مورد شناسایی عوامل تشدید کننده آسم آلرژیک به قرار زیر:

هیره (مایت)موجود در گرد وغبار:

هیره ها بند پایانی هستند با اندازه حدود ۰/۱میلی متر که جز ئ مهمی از عناصر موجود در گرد وخاک منزل به شمار می روند.تغذیه آنها از لایه های شاخی پوست کنده شده انسان ومحل زندگیشان تشک،پتو،بالش،فرش،پرده،مبلمان،اسباب بازی های پشمی و پارچه ای ووسایل مشابه می باشد.تماس افرادبا آلرژن های هیره (شامل ذرات بدن،فضولات وتخم)درابتدای کودکی می تواند استعدادابتلا را درفرد بشدت تقویت کند.

راههای پیشگیری:

*شستشوی پتویاملحفه ها هفته ای یکبار با آب داغ و خشک کردن درآفتاب یا توسط اتوی داغ.

*وجود پوشش مناسب در اطراف بالش وتشک به طوری که مانع ادامه زندگی هیره ها در آنهاشود.

*شستشوی پرده ها و اسباب بازی های پشمی و پارچه ای کودکان.

*نظارت و گردگیری مبلمان و اجتناب از نگهداری آنها در اتاق خواب .

آلرژن های حیوانات خانگی:

شامل مواد حساسیت زای بدن سگ،گربه،پرندگان و..می باشد مانند پشم ،مو،کرک،پرو ذرات شوره.

راه پیشگیری :پرهیز از نگهداری حیوانات درخانه،به ویژه در اتاق خواب،در صورت عدم امکان اجتناب ،شستشوی هفتگی حیوان مزبور باید انجام شود.

دودسیگار:

دود سیگار شانس حساسیت و ابتلا به آسم رابه خصوص در کودکان بالا می برد ودرکودکانی که قبلا علایم

آسم را نشان داده اند سبب تشدید علایم وبروز حملات جدید می شود.

راه پیشگیری :اجتناب از قرار گرفتن در معرض دود سیگار ،والدین کودکان مبتلا به آسم و افراد متفرقه نباید در اتاقی که کودک حضوردارد سیگار بکشند.بدیهی است که کشیدن سیگار برای هر فرد مبتلا به آسم ممنوع است.

سوسک :

آلرژن های سوسک در برخی مناطق ،شایع ترین محرک به شمار می روند که شامل ذرات بدن ،بزاق وفضولات جانور می باشد.

راه پیشگیری :نظافت وبهداشت خانه های آلوده به طور منظم وکامل استفاده از حشره کش ها و اسپری های حشره کش توصیه می شود،این عمل باید بدون حضور بیمار در خانه صورت گیردو پس از آن نیز باید تهویه لازم درخانه انجام شده باشد.

 

 

 

قارچ ها و گرده گیاهان :

گیاهان و گرده های موجود در فضای باز اغلب باعث آسم وآلرژی های فصلی در زمان های خاصی از سال می شوند .درختانی مثل نارون ،سپیدار وکاج در فصل بهار عموماً باعث بروز آلرژی می شوند.

راه پیشگیری :بستن در وپنجره ها واقامت در محیطهای سربسته در زمانهایی که گرده افشانی به حداکثر خود رسیده است.

دود ناشی از بخاری ها و وسایل گرم کننده:

دستگاههای مولد گرما می توانند منشأ ایجاد ذرات محرک ومسبب تشدید علایم آسم و آلرژی باشند.

راه پیشگیری :استفاده از دود کشها ی مناسب وتهویه کافی محیط داخلی ساختمان وتعمیر ورسیدگی به دستگاههای مورد نظر در موقع لزوم .

نتیجه گیری:

پیشگیری از وقوع آسم یکی از بزرگترین اهداف مراکز پزشکی وبهداشتی است .توانایی پیشگیری از یک بیماری قبل از وقوع آن وظهور علایم ،همواره از آرمانهای بیماران وپزشکان بوده است واز آنجا که بهترین درمان ،پیشگیری وبهترین پیشگیری ،آموزش است،شناسایی راههای پیشگیری در بیماریها ی آسم وآلرژی و آموزش های لازم به بیماران دراین جهت،موفقیت بزرگی در کاهش ابتلا به بیماریها ی مورد نظر خواهد بود.

 

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان 

ارسال نظر