X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

آلرژی و ایمنی

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

به طور کلی دستگاه ایمنی بدن وظیفه محافظت از بدن در برابر عوامل بیگانه و خارجی را به عهده دارد. در اصل باید عوامل خارجی و بیگانه را بشناسد و از بدن در مقابل آنها دفاع کند. خب مسلما بدن به این عملکرد به شدت احتیاج دارد و اگر این عملکرد وجود نداشته باشد به شدت مستعد عفونت می‌شود. حتی واقعیت این است که در بدن به طور معمول، بعضی از سلول‌ها، تنظیم روند تکثیر طبیعی خود را از دست می‌دهند 

آلرژی و ایمنی

آلرژی فقط شامل همین عطسه و آبریزش از بینی است؟    
نه. جاهای مختلفی از بدن ممکن     است گرفتار آلرژی شوند، چشم، پوست، ریه‌ها، مجاری هوایی، لب‌ودهان و حتی دستگاه     گوارش ممکن است در این بیماری درگیر شوند و هر کدام از آنها هم در صورت بروز آلرژی     علائم مختلفی را از خود بروز خواهند داد    .
کلا علت بروز آلرژی چیست؟    
به طور  کلی دستگاه ایمنی بدن وظیفه محافظت از بدن در برابر عوامل بیگانه و خارجی را به عهده دارد. در اصل باید عوامل خارجی و بیگانه را بشناسد و از بدن در مقابل آنها دفاع کند. خب مسلما بدن به این عملکرد به شدت احتیاج دارد و اگر این عملکرد وجود نداشته باشد به شدت مستعد عفونت می‌شود. حتی واقعیت این است که در بدن به طور معمول، بعضی از سلول‌ها، تنظیم روند تکثیر طبیعی خود را از دست می‌دهند ودر اصل سرطانی می‌شوند. دستگاه ایمنی بدن ما در مقابل این سلول‌های سرطانی هم دفاع می‌کند و اگر وجود نداشته باشد این سلول‌ها این امکان را پیدا خواهند کرد که به سرعت رشد و تکثیر خود را ادامه دهند و به یک سرطان درست و حسابی تبدیل ‌شوند. پس گاهی دستگاه ایمنی دچار مشکل می‌شود و کامل عمل نمی‌کند که همان‌طور که گفتیم نتیجه آن استعداد به عفونت‌های شدید و خطرناک و حتی سرطان است.اما گاهی مشکلات دستگاه ایمنی به شکل دیگری بروز می‌کنند. در اصل گاهی دستگاه ایمنی دیگر نمی‌تواند بین خودی و غریبه افتراق دهد و بنابراین به جای اینکه به میکروب‌ها و سلول‌های سرطانی حمله‌ور شود به سلول‌های طبیعی بدن تهاجم می‌کند. این مشکلات چندان هم ناشایع نیستند و در اصل عامل بیماری‌های شایعی نظیر روماتیسم‌های مفصلی، لوپوس و خیلی از بیماری‌های دیگر هستند. اما از من در مورد آلرژی پرسیدند. در مورد آلرژی هم باید گفت که مشکل از همین دستگاه ایمنی منشا می‌گیرد. اگر دستگاه ایمنی بیش از حد حساس شود و در پاسخ به عوامل بیگانه و خارجی بیش از آنچه که باید و لازم است، از خود عکس‌العمل بروز دهد، این آلرژی‌ها و واکنش‌های افزایش حساسیتی ایجاد می‌شوند. در یک نظام اجتماعی هم همین طور است و اگر خودی‌ها را غیرخودی بگیرند وضعیت به هم می‌ریزد و حتی خود آن اجتماع و خود آن بدن تضعیف می‌شود. اگر این سیستم ایمنی از ترس بیش از حد عمل کند، مثل افرادی که بیش از حد احساس مسئولیت می‌کنند، باز هم باعث دردسر می‌شود و برای خود بدن مشکل‌ساز می‌شود. این همان آلرژی است یعنی بدن از ترس خود، به بعضی عوامل بیگانه بیش از حد واکنش می‌دهد.
‌‌
در بچه‌ها بیشتر کدام قسمت‌های بدن درگیر می‌شوند؟
‌‌من از سر شروع می‌کنم و به پائین می‌آیم. ما ممکن است آلرژی چشم داشته باشیم که معمولا با آلرژی بینی همراه هستند اما ممکن است جدا هم وجود داشته باشند. آلرژی ممکن است در پوست باشد که به آن درماتیت می‌گوئیم و گاهی به آن اگزما می‌گویند. این آلرژی می‌تواند در ریه‌ها باشد که به آن آسم آلرژیک می‌گویند. خیلی شایع هم هست. در بچه‌ها ۹۰ درصد از آسم‌ها، آسم آلرژیک هستند اما در بزرگسالان تنها ۵۰ درصد از آسم‌ها آلرژیک هستند. در دستگاه گوارش هم آلرژی داریم که همان آلرژی‌ غذایی هستند. آلرژی‌های دارویی هم هستند که از همه معروف‌تر همان حساسیت به پنی‌سیلین است. این حساسیت‌ها گاهی بسیار خطرناک می‌شوند و حتی می‌توانند به مرگ بیمار منجر بشوند. به این واکنش‌های افزایش حساسیتی بسیار شدید گاهی اصطلاح آنافیلاکسی اطلاق می‌شود. بعضی از افراد هستند که نسبت به نیش زنبور حساسیت دارند و نسبت به آن حتی دچار آنافیلاکسی می‌شوند. یعنی فشار خون بیمار به شدت پائین می‌افتد و حال عمومی به شدت به هم می‌ریزد.
‌‌
از علائم آلرژی هم بیشتر برای ما بگوئید. آیا فقط همین عطسه و سرفه است؟
نه. علائم خیلی متفاوت هستند. هم به محل درگیری بستگی دارند و هم به عامل ایجاد کننده آلرژی، عطسه، سرفه و احساس خارش شایع‌ترین آنها هستند، اما کهیر، تورم لب و زبان، احساس سوزش در زبان، تورم پلک‌ها، و حتی گاهی دل‌درد و علائم دیگر هم همگی می‌توانند نشانه آلرژی باشند.
این اصطلاحاتی که مردم به عنوان گرمی و سردی به کار می‌برند، چطور؟
ببینید در فرهنگ ما اصطلاح گرمی و سردی برای غذاهای مختلف زیاد به کار می‌رود. مثلا می‌گویند فلان غذا را خوردیم و گرمی‌مان کرد. نمی‌توان به طور قطع این اثرات را رد کرد و نمی‌توان گفت که اینها ناشی از آلرژی نیستند. هنوز چیزی در این مورد اثبات نشده است.
در مورد عوامل ایجاد آلرژی و در اصل موادی که نسبت به آنها بدن حساسیت دارد صحبت نکردیم.
عوامل آلرژن یا حساسیت‌زا بسیار متفاوت هستند. در مورد گل‌وگیاه که قبلا حرف زدیم. گل و گیاه که می‌گویم هم فقط منظورم گل نیست. درختچه‌‌های مختلف، علوفه‌ها، علف‌های هرز و بسیاری چیزهای دیگر از این قبیل همگی می‌توانند آلرژن و حساسیت‌ـ‌زا باشند و در اصل بسته به فصل فرق می‌کند. مثلا در بهار ایران بیشتر درخت‌هایی مثل چنار، افرا و نارون گرده افشانی می‌کنند و حساسیت ایجاد می‌کنند. در تابستان بیشتر علوفه باعث این مشکل می‌شود. در پائیز هم بیشتر گیاهان هرز و خارها عامل بیماری هستند. اینکه در یک فرد خاص کدام یک از این موارد باعث ایجاد حساسیت شود و بنابراین بیماری فرد در کدام فصل دچار تشدید شود بسته به وضعیت ژنتیکی فرد، منطقه جغرافیایی و نوع گیاهان آن منطقه متفاوت است.
پس در آلرژی هم ژنتیک دخیل است.
بله. حتما، در آلرژی و در اصل در اکثر بیماری‌ها دو عامل اصلی دخیل هستند. یکی عوامل ژنتیکی است و دیگری عوامل محیطی که از تعامل این عوامل ژنتیکی و محیطی است که باعث بروز بیماری می‌شود. هر چه این زمینه ژنتیکی قوی‌تر باشد، احتمال بروز آلرژی هم بیشتر می‌شود. در اصل اگر زمینه ژنتیکی خیلی‌قوی باشد فرد با آلرژن‌های خفیف هم دچار حساسیت می‌شود. داشتم در مورد عوامل آلرژن صحبت می‌کردم. دومین گروه از عوامل آلرژن پرندگان و حیوانات خون گرم اهلی هستند مثل پرمرغ مثلا یک کودکی سال‌هاست دچار آسم است و درمان‌های مختلفی برای آسم دریافت می‌کند اما در اصل بیماری او به این خاطر است که بالش او از پرمرغ است و او نسبت به این پر مرغ حساسیت دارد. بقیه حیوانات خانگی و حیوانات اهلی مثل گربه، سگ، اسب، خرگوش، موش و گوسفند هم همگی می‌توانند ایجاد حساسیت کنند. حشرات هم می‌توانند حساسیت ایجاد کنند. مثل سوسک. سوسک انواع مختلفی دارد و همه آنها می‌توانند حساسیت ایجاد کنند و ضرر دارند. در جاهای مرطوب مثل حمام و زیر شیروانی زندگی می‌کنند. یک عامل خیلی شایع دیگر که حتما باید از آن اسم ببرم یکی از بندپایان به نام مایت است که ما در فارسی اصطلاحا به آن حیره می‌گوئیم. اینها موجوداتی ذره‌بینی هستند و خیلی هم خوش‌ سلیقه هستند چون در جاهای مرطوب و گرم منازل مثل بالش و پرز فرش‌ها زندگی می‌کنند. تمام وجود این موجودات ریز و ذره‌بینی آلرژی‌زا است از بزاق دهان این‌ها تا پوست و فضولات اینها همگی آلرژی‌زا هستند. وقتی می‌میرند هم بعد از مدتی پودر می‌شوند و در هوا پخش می‌شوند و هر جا که بنشینند و رسوب کنند، آلرژی به وجود می‌آورند مثلا آلرژی بینی، چشم، پوست و غیره، گفته می‌شود. که یکی از دلایل افزایش شیوع آسم در عصر جدید، تغییر وضعیت ساختمان‌سازی و سبک جدید زندگی است. چون آپارتمان‌هایی که در سال‌های اخیر ساخته می‌شوند از نظر عایق‌بندی بسیار خوب شده‌اند تا از هدر رفتن انرژی جلوگیری شود. این باعث می‌شود که رطوبت در درون این ساختمان‌ها زیاد شود و در اصل بهترین مکان برای تکثیر و رشد مایت‌ها فراهم شود. متعاقبا شیوع آسم و آلرژی هم زیاد می‌شود. مثلا در تحقیقات مشخص شده است که دلیل اصلی حمله آسم در اتاق خواب کودکان همین مایت‌ها هستند.
آلرژی‌های غذایی چطور؟
آلرژی‌های غذایی در همه سنین دیده می‌شوند اما باید گفت که در اوان کودکی و سنین پائین بیشتر از بقیه سنین دیده می‌شوند. البته در کهنسالی و سنین بالا هم دوباره شیوع آنها زیاد می‌شود. چند نوع غذا هستند که بیشتر از بقیه ایجاد حساسیت می‌کنند: در راس همه شیرگاو و محصولات شیرگاو است. بعد از آن تخم‌مرغ، غذاهای دریایی، آجیل مثل پسته، بادام و فندق و از همه مهم‌تر بادام‌زمینی که حتی ممکن است حساسیت به آن در تمام عمر باقی بماند هم از مواد دیگر هستند. مواد افزودنی که به اصطلاح مجاز هستند هم می‌توانند آلرژی‌زا باشند، از این مواد برای افزایش مدت زمان نگهداری غذا، خوشرنگ، خوش ‌طعم شدن و خوش‌بو شدن غذاها به کرات استفاده می‌شود و هزاران نوع از آنها توسط کارخانه‌های تولید مواد غذایی به کار برده می‌شود و همگی می‌توانند آلرژی و حساسیت ایجاد کنند. غذاهای ترش، ادویه‌جات و حتی موادی مثل گوجه فرنگی و میوه‌های دیگر هم بعضا می‌توانند آلرژی ایجاد بکنند.
داروها چطور؟
بله. قبلا هم یک اشاره‌ای به آنها کردیم. داروهای مختلف می‌توانند حساسیت ایجاد کنند و ما به آنها عوارض جانبی دارویی می‌گوئیم. البته همه عوارض جانبی دارویی از نوع آلرژیک نیستند و فقط حدود ۱۰ درصد از عوارض جانبی داروها را عوارض آلرژیک و بروز حساسیت نسبت به آنها تشکیل می‌دهد. داروهایی مثل پنی‌سیلین و هم خانواده‌های آن از این نظر بسیار معروف هستند. اما داروهای مسکن و داروهای دیگر هم می‌توانند آلرژی ایجاد کنند. مخصوصا در جامعه ما این مشکل شایع است چون خانواده‌های ما به علت عدم وجود آرامش خاطر از نظر تامین اجتماعی خیلی‌وقت‌ها اقدام به جمع کردن و نگهداری داروها می‌کنند و زمانی که تاریخ مصرف این داروها بگذرد احتمال بروز آلرژی نسبت به آنها هم زیاد می‌شود و حتی وخیم‌تر می‌شود. البته تا اینجا هنوز حرف عوامل آلرژن و حساسیت‌زا است من یک مطلبی را در مورد عوامل محرک هم بگویم. ببینید یک سری عواملی مثل سرما هستند که مثلا آسم را تشدید می‌کنند. این عوامل آلرژن نیستند اما مثل آلرژن‌ها می‌توانند آسم را تشدید کنند. در اصل نحوه عملکرد و اثر آنها روی آسم بیمار با یک واکنش آلرژی و افزایش حساسیتی فرق دارد اما نتیجه آخر همه آنها یکی است یعنی هر دو (هم عوامل آلرژن و هم عوامل محرک) باعث تشدید آسم و بیماری شوند: این محرک‌ها بیشتر عوامل فیزیکی هستند. مثلا نور‌ آفتاب، دود (و مخصوصا آلاینده‌هایی مثل CO، CO2 و ازن که در هوای تهران بسیار زیادند) استرس و حتی قهقهه و خنده‌های شدید و حتی ورزش هم می‌توانند باعث تشدید آسم و حمله بیماری شوند شاید باور کردنی نباشد اما بعضی‌ها حتی نسبت به آب حساسیت دارند. بوهای تند مثل بوی سرخ ‌کردنی‌ها، بوی عطر و ادکلن و بوی رنگ ساختمان، آرد نانوایی و خیلی چیزهای دیگر همگی می‌توانند حساسیت و تحریک ایجاد کنند.
حالا اگر یک نفر زمینه ژنتیکی حساسیت یا به قول شما آتوپی را داشت چکار باید بکند تا مبتلا نشود؟
ببینید شیوع آلرژی در جوامع فرق می‌کند از ۱ تا ۲ درصد در صحراهای مرکزی آفریقا شروع می‌شود و تا حدود ۳۰ درصد در برخی از جوامع اروپایی و آمریکایی می‌رسد. در جامعه ما این شیوع چیزی حدود ۵ تا ۱۰ درصد تخمین زده می‌شود. به طور کلی اول باید مشخص کرد که چه کسی زمینه ژنتیکی دارد و چه کسی ندارد. هم باید به پزشکان آموزش داد در این زمینه و هم به بیماران و باید به آنها گفت که اگر در یک خانواده‌‌ای یکی از افراد درجه اول خانواده آلرژی را به هر یک از انواع مختلف داشته باشد، بقیه زمینه ژنتیکی آن را دارد. در ضمن باید به بیماران آموزش داد که نگران مسری بودن بیماری خود نباشند. این بیماری مثل گلودرد نیست که عفونی یا میکروبی یا ویروسی باشد و نیاز به تجویز آنتی‌بیوتیک نداشته باشد. باید به آنها گفت که مثل برخی از بیماری‌ها نیست که مثلا دو هفته آنتی‌بیوتیک بخوری و خوب بشوی. چون بیمار زمینه ژنتیکی دارد هر زمان که در معرض مواد آلرژن و حساسیت‌زا قرار بگیرد علائم او دوباره بازمی‌گردد.
پس بیشترین کمک را آموزش می‌کند. هم آموزش عمومی به مردم و بیماران که از آلرژن‌ها و مواد حساسیت‌زا دوری کنند (که این مواد در مورد هر فردی با فرد دیگر فرق دارد و هر فردی باید بفهمد که نسبت به چه موادی حساسیت دارد) و هم آموزش تخصصی برای پزشکان و متخصصان در مورد مسائل اجتماعی هم همین‌طور است، آموزش و پیشگیری مهم‌ترین نقش را دارد. اما متاسفانه این کار را چندان خوب انجام نمی‌دهیم. ما معمولا درمان معلول را می‌کنیم تا درمان علت.
‌‌
الان اطلاعات مردم خیلی زیاد شده است و بسیاری از مردم می‌دانند که داروهایی مثل کورتون‌ها آلرژی را خوب می‌کند. آیا شما استفاده خودسرانه و بدون تجویز پزشک از این داروها را صلاح می‌دانید؟
خب ببینید بعضی داروها هستند که ما اصطلاحا به آنها داروهای پیشخوانی یا OTC می‌گوئیم. مثلا بعضی از داروهای خانواده آنتی‌هیستامین‌ها از این نوع هستند. این داروها نیاز به نسخه ندارند، چون کم‌ضرری آنها ثابت شده است. شما اگر به داروخانه مراجعه کنید حتی بدون نسخه هم داروخانه اینها را به شما می‌دهد.
حالا اگر برای یکی دو دفعه باشد که برای رفع علائم‌ حاد مریض مجبور بشود این کار را بکند، شاید اشکالی نداشته باشد اما به هر حال باید حتما به متخصص مربوطه مراجعه کند تا مراحل اساسی درمان به طور اصولی انجام شود.
استفاده غیراصولی و خودسرانه از داروهای غیر OTC مثل کورتن‌ها هم اصلا صحیح نیست. این داروها عوارض بسیار زیادی مثل پوکی‌ استخوان، بالا رفتن فشارخون و چربی‌خون و غیره دارند، به طوری که منافع آنها در صورتی که غیراصولی مصرف شوند در برابر مضرات آنها بسیار ناچیز است.
باید با همکاری پزشک و بیمار مشخص شود که عامل ایجاد کننده آلرژی چیست و آن را از محیط بیمار خارج کرد. همین کار باعث می‌شود که خودبه‌خود بیش از نیمی از مشکل بیمار حل شود. همیشه بخش اصلی کار تشخیص درست است. همین داروها اگر به جا و زیرنظر متخصص مصرف شوند، بسیار مفید هستند و می‌توانند علاج بخش باشند. اما مشکل ما مصرف خودسرانه و بی‌رویه است که در فرهنگ،‌ هم چندان کم نیست و بعدا بیمار با عوارض ناشی از این داروها برمی‌گردد.
الان که علم پیشرفت کرده است مشخص شده است که اساس و زمینه آسم‌های آلرژیک یک التهاب است و بنابراین داروهای ضدالتهاب که این التهاب را سرکوب می‌کنند می‌توانند بسیار خوب باشند و الان جزء اجزاء اصلی درمان محسوب می‌شوند اما با توجه به اینکه بدون عارضه نیستند ما بیشتر دوست داریم از انواعی استفاده کنیم که عوارض جانبی کمتری دارند. مثلا از اسپری‌ها استفاده کنیم که فقط روی ریه اثر می‌گذارند و به بقیه بدن کاری ندارند.
در ضمن همیشه سعی می‌کنیم که از کمترین دوز و کمترین مدت استفاده کنیم. البته این داروهای استنشاقی و اسپر‌ی‌ها هم بدون مشکل نیستند و استفاده از آنها مخصوصا برای بچه‌ها و حتی برای بزرگسالان مشکل است. در یک تحقیق دیده‌اند که حدود ۳۰ درصد از پزشکان آمریکایی خودشان استفاده صحیح از این اسپری‌ها را بلد نیستند.
برای همین دستگاه‌های جدیدی ایجاد شده‌اند که در فارسی به آنها آسم یار می‌گویند. استفاده از اینها هم بعضا باعث ترس بیمار می‌شود. مثلا بعضی‌ها می‌ترسند که این دستگاه‌ها اعتیاد‌آور باشد. حتی متاسفانه کادر پزشکی ما هم با این دستگاه‌ها آشنایی زیادی ندارند.
‌‌طی سال‌های اخیر شاهد بودیم که تعداد کلینیک‌های آلرژی به طور روز افزونی زیاد شده است. نظر شما در مورد این کلینیک‌ها چیست؟
‌‌این کلینیک‌ها در سطح دنیا ۲ کار را باید انجام دهند. یکی کار درمان است. به طوری که می‌توانند از فرد حساسیت‌‌زدایی کنند. مثلا در مورد نیش زنبور و پنی‌سیلین این کار خیلی مورد استفاده دارد و لازم است اما باید بگویم این کلینیک‌های آلرژی که ما در سطح کشور داریم قادر به انجام این کار نیستند و باید در مراکز تخصصی خاص مثل بیمارستان‌هایی که دارای افراد و کادر مجرب در این زمینه و امکانات کافی برای احیاء بیمار هستند، انجام شوند.
این کار در بیمارستان ما حداقل ماهی یکی- دوبار انجام می‌شود. در تعداد کمی از بیمارستان‌های دیگر هم امکان انجام آن وجود دارد اما در این کلینیک‌های آلرژی، امکان انجام آن وجود ندارد و اصلا منطقی نیست، در جایی که امکانات احیاء وجود ندارند، انجام شوند. به‌عنوان مثال بیماری دچار عفونت شده است که حتما باید با پنی‌سیلین درمان شود اما به پنی‌سیلین حساسیت دارد، این فرد را می‌توان در مراکز خاص مثل مرکز ما به تدریج حساسیت‌زدایی کرد و سپس با پنی‌سیلین درمان کرد.
کار دوم این مراکز انجام تست‌های تشخیص‌ است تا مشخص کنند فرد نسبت به چه آلرژنی حساسیت دارد. البته اصلا کار درستی نیست که بیمار سر خود به این مراکز مراجعه کند و درخواست آزمایش بکند بلکه باید ابتدا توسط پزشک مربوطه و متخصص در این زمینه معاینه و بررسی شود و تنها اگر پزشک لازم دانست به مراکز دارای صلاحیت و معتبری که پزشک معرفی می‌کند برای انجام این آزمایش‌ها مراجعه کند.
متاسفانه در بسیاری از مراکزی که الان به انجام این گونه اقدامات شهرت پیدا کرده‌اند، اقداماتی که انجام می‌شوند غیرعلمی و غیرمعتبر هستند و تنها باعث هدر رفتن هزینه و وقت می‌شوند. اما به هر حال اگر متخصص آلرژی انجام انواع خاص و معتبری از آنها را به صلاح بداند، باید در مراکز معتبر و برحسب صلاحدید و نسخه پزشک انجام شوند و تفسیر آنها هم توسط متخصص مربوطه باید باشد.‌‌

http://salamat.ir/content/64/index2.asp?t=1&d=1

آلرژى و راه‌هاى مقابله با آن

سیستم ایمنى بدن با برخوردارى از سازوکار بیولوژیکى دقیق و منظم عملکرد اعجاب آورى دارد، زیرا قادر است غالب عوامل مضر براى بدن را شناسایى کرده و به آنها حمله کند. همچنین سلول هایى که به واسطه ویروس هایى به بیمارى مبتلا مى شوند یا به تومورهاى سرطانى تبدیل مى شوند، تحت تاثیر قرار داده و نابود سازد و در واقع از بدن در مقابل تمامى سلسله بیمارى ها محافظت به عمل مى آورد. با این عملکردهاى حیرت انگیز گاهى نیز دچار اشتباه مى شود. آلرژى در اثر حساسیت بیش از حد یا خطاى سیستم ایمنى بدن به وجود مى آید، زیرا وقتى که به اشتباه ماده اى را براى بدن مضر تشخیص دهد، با شدت و قدرت به آن حمله مى کند تا جایى که باعث ناکارآمدى تمامى ارکان هاى بدن مى شود. اگر شما به آلرژى مبتلا هستید، بسیار احتمال دارد که آن را به ارث برده باشید. اگر درباره سیستم ایمنى بدن اطلاعاتى دارید حتماً با وظایف سلول هاى خونى به خصوص سلول هاى سفید آشنایى دارید. لنفوسیت ها نوعى گویچه سفید خون هستند که اساس ایمنى بدن را تشکیل مى دهند.
گاهى این سلول ها در عملکرد خود دچار خطا مى شوند. از این رو فرآیند آلرژى در بدن شکل مى گیرد. لنفوسیت ها بر دو نوعند:
B و T که هر دو نوع آن از بدن شما در برابر تهاجم هر جسم خارجى از جمله باکترى، ویروس و توکسین (زهرابه باکترى) محافظت مى کنند. آنها به راحتى از میان بافت هاى بدن به رگ هاى خونى رفته سپس به غدد و کانال هاى لنفاوى مى روند. در واقع سلول هاى B و T در همه جاى بدن در رفت و آمد هستند. آنها درست مثل کارگزاران گمرک عمل مى کنند، در تمام بدن وضعیت سلول ها را مورد بررسى قرار مى دهند، اگر سلولى دچار مشکل باشد به سرعت آن را شناسایى کرده و در رفع مشکل اقدام مى کنند. فرآیند شناخت و درمان بیمارى هاى گوناگون توسط سیستم ایمنى بدن بسیار اعجاب انگیز است.
خطر آلرژى چه وقت پیش مى آید؟ وقتى لنفوسیت ها با یک ذره یا سلول که از خود آثار غیرطبیعى بروز مى دهد برخورد مى کنند آن را مثل مهاجم و متجاوز شناسایى مى کنند و براى مقابله با آن آنتى بادى تولید مى کنند.
۵ نوع آنتى بادى اصلى وجود دارد که ایمنوگلوبولین یا lgS نامیده مى شوند که شامل lgA، lgD، lgE، lgG و lgM است. آنتى بادى lgE مسئول آلرژى در بدن است. در سیستم ایمنى سالم، لنفوسیت ها قادرند عوامل مهاجم را از غیرمهاجم تشخیص دهند و در اشخاص مستعد به آلرژى کدهاى ژنتیکى ترتیب لازم را ندارند، لذا لنفوسیت ها در مقابله با عوامل مهاجم آنتى بادى زیادى تولید مى کنند که خودشان را به دیواره سلول هایى در بدن مى چسبانند که در مقابل از خود هیستامین ترشح مى کنند، هیستامین سلاحى در مقابله با هر نوع عفونت است متاسفانه اگر به مقدار زیاد و یا به طور غیرطبیعى ترشح شود فرد دچار مشکل شده و علائم آلرژى در بدنش ظاهر مى شود که خود را به اشکال گوناگون نشان مى دهد.

علائم عمومى آلرژى عبارتند از:
خارش بدن، چشم ها و بینى،کهیر، عطسه، خس خس کردن، اسهال، حالت تهوع، استفراغ
بخش هایى از بدن که دچار آلرژى مى شوند:
دهان: ورم و خارش لب و زبان
در راه هاى هوایى بدن: خس خس کردن و به سختى نفس کشیدن
در سیستم هاضمه: دل پیچه، حالت تهوع، استفراغ و اسهال
عوارض پوستى: خارش، کهیر، جوش و اگزما
سازوکار دقیق آلرژى تاکنون شناخته نشده است. گاهى مواد خاصى در برخى افراد ایجاد آلرژى مى کند از این رو اگر فردى در معرض آنها قرار گیرد دچار آلرژى مى شود. مثلاً اگر کسى به نیش زنبور عسل آلرژى دارد ممکن است به انواع دیگر زنبور نیز آلرژى داشته باشد. بعضى افراد به بعضى از مواد غذایى یا داروهایى مثل پنى سیلین حساس هستند. اگر آلرژى تمامى بدن فرد را درگیر سازد به آن آلرژى عمومى مى گویند. در چنین مواقعى فرد دچار شوک آنافلاکسى خواهد شد، که بروز این شوک بستگى به بدن فرد با نوع آلرژى دارد. در یک شوک ساده فرد تنها دچار عوارض پوستى مثل خارش و تورم مى شود. در شوک هاى شدیدتر ممکن است بدن فرد کهیر بزند تا جایى که نفس کشیدن مشکل مى شود یا فشار خون فرد تحت تاثیر قرار گیرد ولى در شوک هاى بسیار شدید مغز و کلیه ها دچار فقدان اکسیژن مى شوند و زندگى فرد به مخاطره مى افتد و تا جایى ادامه مى یابد که عمل بلع و نفس کشیدن مختل شده و فرد به طرف شوک آنافلاکسى رفته و مرگ وى طى دو تا سه دقیقه فرا مى رسد، که تنها در آمریکا سالانه صدها نفر بر اثر این نوع شوک تلف مى شوند. تست هاى گوناگونى وجود دارد که میزان استعداد فرد را به آلرژى مشخص مى کند که متاسفانه صددرصد قابل اعتماد نیستند. از جمله پوست دست را قبل از تزریق برخى از داروها مثل پنى سیلین خراش مى دهند و اندکى از آن را بر روى پوست مى مالند، اگر پس از چند دقیقه پوست فرد دچار ورم و سوزش شود فرد نسبت به آن آلرژى دارد. تست خون روش دیگرى است که معمولاً در کودکان انجام مى شود. برخى افراد به آلرژى فصلى مبتلا هستند به خصوص در فصل بهار و پاییز که گرده گیاهان و گرد و غبار در هوا زمینه آلرژى را برایشان فراهم مى آورد. مواد غذایى آلرژى زا مثل بادام زمینى و صدف دریایى برخى افراد را دچار مشکل مى کند. براى مقابله با آلرژى معمولاً سه روش وجود دارد: ۱- دورى از مواد آلرژى زا ۲- دارودرمانى ۳- ایمنوتراپى
نخست باید از مواد آلرژى زا دورى جست. گاهى پرهیز از برخى مواد اجتناب ناپذیر است مثل گرده گیاهان و گرد و خاک که در هوا پخش مى شود، بعضى از داروها مثل آنتى هیستامین، دکونجستان، کرومولین سدیم و کورتیکو استروئید فرد را در مقابل شوک آنافلاکسى مصون نگاه مى دارند. در نهایت با ایجاد ایمنى توسط برخى داروها مى توان به افراد در آلرژى هاى حاد کمک کرد. گرچه این داروها گران و خالى از خطر نیست ولى گاهى براى اینکه فردى زندگى عادى داشته باشد باید هر هفته داروى تزریقى دریافت کند تا سیستم ایمنى بدنش تقویت شود. این داروها در بیشتر افراد موثر است ولى به برخى دیگر کمک چندانى نمى کند. بهتر است قبل از مصرف هر دارویى پزشک خودتان یا متخصص آلرژى را در جریان بیمارى و تاریخچه آن قرار دهید تا شما را یارى دهد.

تشخیص ماده آلرژی زا آن هم زمانی که منجر به واکنش شدید و یکباره سیستم عصبی شده است , به سادگی امکانپذیر نیست .

 

محیط اطراف ما مملو از عناصر و ترکیبات شیمیایی گوناگونی است که هر کدام می توانند منجر به بروز آلرژی شوند بهار فصلی است که پیراهن سبزی برای پیکر عریان طبیعت به ارمغان می آورد.

 

اما این پیراهن سبز گاه اسباب دردسر می شود! با گرم شدن هوا و شروع زندگی دوباره گیاهان برخی از بیماریهای فصلی مانند انواع آلرژی ها نیز افزایش پیدا می کنند.

 

پراکندگی ذرات گرده گلها , جوانه برگها , پوست تازه درختان و یا عطر و بوی آنها در محیط منجر به بروز حساسیت های فصلی یا همان آلرژی می شوند. آلرژی در واقع عکس العمل شدید سیستم ایمنی هنگام ورود یک ماده خارجی به بدن است .

 

این که چه موادی و با چه شدتی می توانند موجب بروز آلرژی شوند و یا چرا برخی افراد در برابر این مواد حساسترند سوالاتی هستند که پاسخ آنها بستگی به سیستم ایمنی هر فرد دارد.

 

هر چند که عنوان می شود آلرژی ها در دسته بیماری ها قرار نمی گیرند , اما این حساسیت های شدید گاه غیر قابل تحمل تر از بیماریها می شوند.

 

آلرژی های فصلی , مانند آلرژی هایی که در اثر تحریک شدگی دستگاه تنفسی بروز می کنند و با نشانه های مانند آبریزش بینی یا عطسه همراهند , آلرژی هایی هستند که تنها در مقطع زمانی خاصی مانند فصل بهار و یا پاییز و به علت افزایش ذرات مواد مختلف در هوا و محیط اطراف بروز می کنند.

ارسال نظر