X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

آمار چیست

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

هدف ما, بیان مفاهیم با توجه به جوهر فکر و علم آمار در زمان حاضر است. بحث های کلاس  عمدتاً متکی به استدلال های شهودی خواهندبود . البته گاهی از جبر هم استفاده مختصری خواهد شد. عقیده ما این است که اگر به دانشجویان توضیحات کافی در باره استدلالی که مبنای این روش هاست داده شود, درک بهتری از روش های آماری خواهند داشت. بدون چنین درکی اغلب دانشجویان علاقه شان را به موضوع از دست می دهند و تنها ارائه کردن تعدادی دستور العمل, چه با استفاده از نرم افزار و چه بدون آن, ممکن است آنها را به استفاده غلط از علم آمار بکشاند. در هر بحثی که در کلاس ها ارائه خواهد شد, ابتدا قبل از معرقی رسمی هر روش آماری مثال هایی را می آوریم تا قلمرو کاربرد روش آشکار گرددد.

آمار چیست؟

 

از واژه آمار ۳ معنی می توان برداشت کرد :

الف- اطلاعات عددی  :مجموعه اعدادی که به روش خاصی از جامعه تحت مطالعه، جمع آوری وبه صورت جدول ونمودار باشاخه های عددی ارائه می شود .

 

ب – تئوری اعداد : منظور اصول وقواعدریاضی و احتمالی برای ساختن فرمولها ومحاسبه پارامترهاست .

 

ج – روشهای آماری : روشهایی که در جمع آوری،تنظیم وتجزیه وتحلیل وتفسیر اطلاعات عددی مورد استفاده قرار می گیرد .

 

 آمار تعریف واحدو روشنی ندارد زیراهر شاخه ای از علوم، آنرا وابسته به خودمی داند . اما اکثر آمار شناسان عبارت زیر را در تعریف آمار باز گو می کنند :

 

   آمار علمی است که پیرامون جمع آوری وتنظیم وتحلیل وتفسیر اطلاعات عددی سخن می گوید.

 

آمار امروزه یک تکنولوژی(فناوری) از روشهای علمی است زیرا ابزار وتکنیک لازم را برای محققین آماده می کند . هر تحقیق بر پایه سه مرحله بنا می شود :

 

۱-   آماده سازی زمینه تحقیق وطرح آزمایش

 

۲-  اجرای طرح تحقیق و مشاهده نتایج و تحلیل مشاهدات وکشف اطلاعاتی  تازه  نسبت به موضوع یا فرضیات  تحقیق

 

۳-   ساختن قانونی جدید وتوصیف آن وکاربرد آن در آزمایشهای دیگر

 

آمار توصیفی، تحلیل وتوصیف نمونه ونتایج حاصل از آن است وآمار استنباطی، تعمیم نتایج این نمونه به کل جامعه تحت مطالعه .

 

موضوع آمار در چند فصل اخیر به قدری در ایران مد شده است که از این جهت می توان آن را در ردیف قمر مصنوعی قرار داد. با این تفاوت بزرگ که همه کس معنی قمر مصنوعی را می داند, ولی کمتر کسی است که حقیقتاً بداند که آما ر, مخصوصاً علمی که به این نام خوانده می شود, چه اصول و معنایی دارد.

 

زنده یاد دکتر عباسعلی خواجه نوری, پدر آمار ایران

 

بیشتر مردم با کلمه آمار, به مفهومی که برای ثبت و نمایش اطلاعات عددی به کار می رود, آشنا هستند: تعداد بیکاران, قیمت روزانه سهام در بازار بورس, کارمزد حمل کالا در ۱۵ سال گذشته, جمعیت نواحی جنوب تهران, مثالهایی از این مفاهیم هستند. ولی این مفهوم منطبق با موضوع اصلی آمار نیست. آمار, عمدتاً با وضعیت هایی سر و کار دارد که در آنها وقوع یک پیشامد به طور حتمی قابل پیش بینی نیست.

 

استنتاجهای آماری غالباً غیر حتمی اند. تخمین نرخ جدید بیکاری بر مبنای مطالعه چند هزار نفر از مردان یا بررسی طرح جدید ترافیک تهران بر اساس نظر سنجی مثالهایی از این موضوع اند.

 

آمار مجموعه ای از مفاهیم و روش هاست که در هر زمینه پژوهش, برای گردآوری و تعبیر اطلاعات مربوط به آن و انجام نتیجه گیری ها, در شرایطی که عدم حتمیت د ر آن وجود دارد, به کار می رود.

 

نظریه و روش های جدید آماری, از حد ساختن جداول اعداد و نمودارها بسیار فراتر رفته است. آمار به عنوان یک موضوع علمی, امروزه شامل مفاهیم و روش هایی است که در تمام پژوهش های که مستلزم جمع آوری داده به وسیله یک فرایند آزمایش و مشاهده و انجام استنباط ونتیجه گیری بوسیله تجزیه و تحلیل داده ها هستند, اهمیت بسیار دارند. نمایش های عددی به صورت جنبه ای فرعی از آمار در آمده اند.

 

پرورش گیاهان, تشخیص بیماری ها, برنامه های تربیتی و آموزشی, تعلیمات اجتماعی- اقتصادی مثال هایی هستند که علم آمار می تواند مفید باشد.

 

 

 

هدف ها اصلی آمار عبارتند از:

 

الف) انجام استنباط درباره جامعه از طریق تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود در داده های نمونه ای.

 

 ب) سنجش میزان عدم حتمیتی که در این استنباط ها وجود دارد. علمی که برای رسیدن به هدف های فوق اهمیت دارد, عبارتست از طرح ریزی فرایند و دامنه نمونه گیری به طور یکه مشاهدات مبنایی برای استخراج استنباط های معتبر تشکیل دهند.

 

 

 

دلایل برگزاری دورهکلاس های کاربردی آمار در موسسه ایران زمین:

 

قرن بیستم شاهد افزایش روز افزون کاربرد استدلال آماری در تمامی رشته های علوم و حتی در علوم انسانی بوده است. در نتیجه, امروزه آشنایی دانشجویان با اصول و تکنیک های پایه ای تحلیلی آماری در اکثر دوره های علمی و حرفه ای اهمیت خاص دارد.

 

خوشبختانه درک بسیاری از مفاهیم اساسی آمار نیاز به دانش ریاضی پیشرفته ندارد. مقصود ما در این دوره, ضمن معرفی طیف وسیعی از تکنیک های آماری که کاربرد گسترده ای دارند, آشنایی دانشجو با این روش ها و آگاه کردن او از محدودیت های آنها و نحوه اعمال این روش ها با نرم افزار SPSS و در صورت لزوم با سایر نرم افزارهای آماری می باشد.

 

هدف ما, بیان مفاهیم با توجه به جوهر فکر و علم آمار در زمان حاضر است. بحث های کلاس  عمدتاً متکی به استدلال های شهودی خواهندبود . البته گاهی از جبر هم استفاده مختصری خواهد شد. عقیده ما این است که اگر به دانشجویان توضیحات کافی در باره استدلالی که مبنای این روش هاست داده شود, درک بهتری از روش های آماری خواهند داشت. بدون چنین درکی اغلب دانشجویان علاقه شان را به موضوع از دست می دهند و تنها ارائه کردن تعدادی دستور العمل, چه با استفاده از نرم افزار و چه بدون آن, ممکن است آنها را به استفاده غلط از علم آمار بکشاند. در هر بحثی که در کلاس ها ارائه خواهد شد, ابتدا قبل از معرقی رسمی هر روش آماری مثال هایی را می آوریم تا قلمرو کاربرد روش آشکار گرددد.

 

در موقع شرح روش های مختلف تحلیل آماری دائماً یادآوری می شود که اعتبار هر استنباط آماری منوط به برقراری فرض های معینی درباره مدل است. اگر این فرض ها نقض شوند, ممکن است نتایج گمراه کننده ای بدست آیند. احساس ما این است که آموزش آمار, حتی در سطح مقدماتی نباید به توصیف روش ها محدود گردد. دانشجویان را باید تشویق کرد تا نسبت به کاربرد روش ها برخورد انتقادی داشته باشند و وقتی به تفسیر نتایج می پردازند, احتیاط لارم را به کار برند. این نحوه برخورد بخصوص در مطالعه رابطه بین متغیرها مهم است,. یعنی در بخشی از آمار که شاید بیشترین (و نیز اشتباه آمیز ترین) کاربردها را داشته است.

 

امروزه استفاده از نرم افزارهای آ ماری به عنوان یکی از ضروریات تحقیقات بنیادین آماری, مطرح است. در هر تحقیق آماری معمولاً با حجم وسیعی از داده ها و اطلاعات ابتدایی روبرو هستیم. SPSS یک نرم افزار جامع با سهولت کاربردی بالا, تحلیل این حجم وسیع داده ها را امکانپذیری ساخته است. جنبه دیگری از تحقیقات بنیادی, روش های پیچیده تری است که در یک نرم افزار پیشرفته آماری, امکان اجرای سریع و ساده دستورات این روشها ممکن است.

 

با پیشرفت فوق تصور علوم کامپیوتری, لزوم استفاده از این نرم افزار ها به صورت امری بدیهی و ضروری در آمده است. کسانی که امکان استفاده از این نرم افزارها را در تحقیقات خود محدود کنند, نه تنها رقابت با سایرین, بلکه حتی با گذشت زمان امکان جبران فاصله با دیگران را نیز را از دست  می دهند.

 

 

 

این دوره برای چه گروهی برگزار می شود؟

 

موسسه  ایران زمین که بخشی از فعالیت آن در مورد آمار است, برای پاسخ به نیاز گسترده ای که در زمینه سرعت بخشیدن و دقیق تر کردن پژوهش های آماری وجود دارد. جهت آشنایی بیشتر اساتید, محققان و دانشجویان رشته های مختلف (در تمام مقاطع دانشگاهی) و کارمندان بانکها و ادارات و شرکت های خصوصی و دولتی اقدام به برگزاری اولین دوره آمارکاربردی می کند و برای این مهم تدریس مباحث نظری و استنباطی علم آمار به همراه استفاده از نرم افزار SPSS, بدلیل گستردگی کاربرد در رشته های مختلف, سابقه بیشتر و کاربردی ساده تر به عنوان نرم افزار آماری منتخب, را آموزش می دهد.

 

همچنین سابقه اجرای پروژه ها و پایان نامه های آماری در این موسسه نشان می دهد که نرم افزار SPSS در اغلب مسایل آماری پاسخگوی نیازها بوده است.

 

 

 

توانایی های کسب شده پس از این دوره:

 

پس از این دوره شما با اصول و مبانی آمار توصیفی و اسننباطی آشنا شده و انجام این اعمال را  بانرم افزار SPSS به صورت کامل فرا خواهید گرفت و با توجه به اینکه در اکثر جلسات, از از کارهای پژوهشی انجام شده در موسسه به عنوان تکلیف برای دانشجویان استفاده می شود, شما بعد از این دوره با انواع پژوهش های رایج آماری و ریزه کاری های انجام آنها با نرم افزار SPSS به صورت کامل آشنا شده و بعد از این دوره می توانید کارهای آماری را در سطح خیلی خوبی انحام دهید.

جامعه چه نیازهایی به آمار دارد؟

 

 

آمـــار

چندی پیش مجله science به دنبال یک نظر خواهی از دانشمندان علوم مختلف ۲۰ کشف و اختراع مهم قرن بیستم را معرفی کرد. که در میان این اختراعات و اکتشافات علم آمار نیز پس از اختراعات مهمی مثل ترانزیستور و کامپیوتر و قبل از لیزر قرار داشت. البته حضور علم آمار در این فهرست چیز عجیبی نیست چون جهان امروز، جهان مدیریت اطلاعات است و بخش عظیم اطلاعات نیز در هر علم، رشته، سازمان یا مرکز شامل اعداد و ارقام میشود که در مرحله جمع آوری و تجزیه و تحلیل این اعداد و ارقام علم آمار مورد نیاز است. برای مثال هنگام آزمایش تاثیر یک داروی جدید، انتخاب یک نوع بذر در بین بذرهای مختلف، مقایسه کیفیت دو روش تدریس در آموزش زبان، کنترل کیفیت محصولات، تعیین حق بیمه، پیشبینی نرخ ارز، نظرسنجی و پیشبینی انتخابات ، تعیین نرخ بیکاری، تعیین شاخص هزینه خانوار، تاثیر و رابطه افسردگی بر تحصیل نیاز به تحقیقات آماری داریم.

 

اما علم آمار که حضور بسیار گسترده ای در زندگی ما دارد، چیست؟

موضوع آمار عبارت است از هنر و علم جمع آوری، تعبیر و تجزیه و تحلیل داده ها و استخراج تعمیم های منطقی در مورد پدیده های تحت بررسی. به عبارت دیگر یک آمار دان می تواند براساس مجموعه اطلاعات عددی و بر مبنای مدل های ریاضی و مدل های نظریه احتمال، پیشگویی کند؛ یعنی به یاری اطلاعات گذشته، نحوه رفتار یک فرآیند را پیش بینی نماید. از همین رو می توان گفت که علم آمار نتیجه گیری از جزئیات و یا رسیدن از جزء به کل است. کار علم آمار کمک به تفکر علمی است و آمارشناس کسی است که مشاهده میکند ، و اطلاعاتی به دست می آورد ، و سپس با اطلاعات به دست آمده، اتفاقات و حوادث را پیش بینی می کند. در یک کلام علم آمار ابزاری جدید ، در پیشبرد علوم مبتنی بر مشاهده است.

 

تواناییهای لازم :

در یک نظر خواهی که از ۱۲ استاد و ۱۳۲ دانشجوی آمار دانشگاه های کشور انجام گرفته است، ۱۰ استاد و ۹۹ دانشجو، قوی بودن در علم ریاضی را برای موفقیت در رشته آمار ضروری دانسته اند. چون مباحثی که در علم آمار مطرح میشود با ریاضیات ارتباطی تنگاتنگ دارد و در واقع علم آمار یکی از شاخه های مهم از علم ریاضیات است. بنابراین دانشجوی آمار باید در درس ریاضی قوی باشد و ابتکار و توانایی تجزیه و تحلیل و حل مسائل ریاضی را داشته و به آموزش و یادگیری علوم کامپیوتر علاقه مند باشد.

 

موقعیت شغلی در ایران :

بیشتر سازمانهای دولتی از آمار برای ارائه ارقام و اعدادی که مربوط به فعالیت های واحدهایشان میشود، استفاده میکنند و چون این کار را چندان تخصصی نمیدانند به جای به کار گیری کارشناسان آمار از افرادی بهره می برند که آشنایی مختصری با این علم دارند. در حالی که اکثر برنامه ریزی های زیربنایی کشور را می توان با استفاده از روشهای پیشرفته آمار انجام داد. البته گمنام بودن علم آمار و کاربردهای آن در جامعه، مانع از جذب فارغ التحصیلان رشته آمار نشده است بلکه بسیاری از استادان و دانشجویان این رشته معتقد هستند که فارغ التحصیلان آمار کمتر با مشکل بیکاری روبرو میشوند. فارغ التحصیلان این رشته میتوانند در سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار ایران، بانکها، ادارات بیمه، بازار بورس، مراکز صنعتی و کارخانجات ، واحدهای آماری وزارت خانه های مختلف همچون جهاد کشاورزی، کار، بهداشت، اقتصاد و امور دارایی، فرهنگ و ارشاد اسلامی و به طور کلی در هر مرکزی که نیاز به جمع آوری و تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات دارد، مشغول به کار شوند.

 

درسهای این رشته در طول تحصیل :

 

دروس پایه :

 

  ریاضی عمومی۱ ریاضی عمومی۲ آمار و احتمال  

  مبانی جامعه شناسی مبانی جمعیت شناسی مبانی اقتصاد  

  روشهای آماری      

 

دروس تخصصی :

 

  ریاضی برای آمار جبر خطی برای آمار آنالیز ریاضی  

  مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی احتمال و کاربرد آن آمار ریاضی۱  

  آمار ریاضی۲ روشهای نا پارامتری رگرسیون  

  طرح آزمایش ها ۱ طرح آزمایش ها ۲ روشهای نمونه گیری ۱  

  روشهای نمونه گیری ۲ فرآیندهای تصادفی سری های زمانی  

  زبان تخصصی روشهای پیشرفته آماری روشهای چند متغیری گسسته  

  روشهای چند متغیری پیوسته محاسبات آماری با کامپیوتر کنترل کیفیت آماری  

  پرو‍ژه کارشناسی شبیه سازی نظریه بازی ها  

  قابلیت اعتماد تحقیق در عملیات نظریه تصمیم  

  نظریه فازی نظریه اطلاع    

 

 

 

دانشگاههای پذیرنده: (کارشناسی)

 

  دانشگاه آزاد اراک دانشگاه آزاد تهران  

  دانشگاه آزاد مشهد دانشگاه اصفهان  

  دانشگاه امام حسین (ع) دانشگاه بیرجند  

  دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) دانشگاه پیام نور  

  دانشگاه تبریز دانشگاه تهران  

  دانشگاه خلیج فارس دانشگاه رازی کرمانشاه  

  دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر کرمان  

  دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران اهواز  

  دانشگاه شیراز دانشگاه صنعتی اصفهان  

  دانشگاه علامه طباطبایی دانشگاه غیر انتفاعی جهاد دانشگاهی  

  دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی دانشگاه فردوسی مشهد  

  دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی  

  دانشگاه یزد    

 

 

 

دانشگاههای پذیرنده: (کارشناسی ارشد)

 

  دانشگاه اصفهان دانشگاه الزهرا (س)  

  دانشگاه بیرجند دانشگاه پیام نور  

  دانشگاه تربیت مدرس دانشگاه تربیت معلم  

  دانشگاه تهران دانشگاه رازی کرمانشاه  

  دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر کرمان  

  دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران اهواز  

  دانشگاه شیراز دانشگاه صنعتی اصفهان  

  دانشگاه صنعتی امیر کبیر دانشگاه علامه طباطبایی  

  دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد  

  دانشگاه مازندران    

 

مقاطع تحصیلی:

 

کاردانی

کارشناسی

کارشناسی ارشد

دکترا

دوره ها :

 

روزانه

شبانه

دانشگاه ها:

 

دولتی

آزاد

غیرانتفاعی

گرایش ها:

 

آمار ریاضی (محض)

آمار اقتصادی و اجتماعی (کاربردی)

آمار بیمه (اکچواری)

آمار حیاتی (زیستی)

مشخصه های شغلی آمارشناس ها :

 

استفاده از داده ها برای حل مشکلات و مسایل

 

استفاده از دانش ریاضی و آمار خود در حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی، پزشکی، زیست محیطی، سیاسی و …

 

کارکردن هم به صورت انفرادی و هم به صورت عضوی از یک گروه

 

استفاده از علم ارتباطات در برقراری رابطه با متخصصین علوم دیگر و مشورت با آنها و ادامه دادن مستمر فعالیتهای آموزشی

 

گسترش مرزها و قلمرو آمار و احتمال از طریق آموزش و تحقیق

 

\”روزی می رسد که برای شهروندِ کارآمدبودن، تفکر آماری همان قدر ضرورت می یابد که توانایی خواندن و نوشتن\”

 

 

ارسال نظر