X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

استرس چیست

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

به گزارش سرویس «بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران، بنابراین مشخص کردن دلایل بروز استرس در زندگی و تلاش برای به حداقل رساندن آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردارست.هر گونه فقدان و از دست دادن چیزی در زندگی بویژه اگر مورد علاقه فرد باشد مانند از دست دادن نزدیکان، طلاق و جدا شدن از محل زندگی دوران کودکی و همچنین ابتلا به یک بیماری به مدت طولانی و یا ناتوانی و نقص عضو می‌تواند علل بروز استرس باشد.

استرس چیست؟

استرس یک عامل شناخته شده برای ابتلا به افسردگی است و همچنین می‌تواند بر روی سلامت جسمی شما تاثیر بگذارد.

به گزارش سرویس «بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران، بنابراین مشخص کردن دلایل بروز استرس در زندگی و تلاش برای به حداقل رساندن آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردارست.هر گونه فقدان و از دست دادن چیزی در زندگی بویژه اگر مورد علاقه فرد باشد مانند از دست دادن نزدیکان، طلاق و جدا شدن از محل زندگی دوران کودکی و همچنین ابتلا به یک بیماری به مدت طولانی و یا ناتوانی و نقص عضو می‌تواند علل بروز استرس باشد.

اما با این حال موضوعات دیگری چون ازدواج، اسباب کشی و تغییر محل زندگی، مشغول شدن به شغل جدید و رفتن به تعطیلات نیز می‌توانند استرس زیادی به همراه داشته باشند.

استرس در واقع مجموع واکنش‌های فیزیکی، ذهنی و عاطفی است که در نتیجه تغییرات و نیازهای زندگی شخص بروز می‌کنند.

این تغییرات ممکن است بزرگ یا کوچک باشند. البته واکنش‌های افراد نسبت به تغییرات زندگی متفاوت است. استرس مثبت می‌تواند در فرد انگیزه ایجاد کند، در حالی که استرس منفی می‌تواند در مواقعی بروز کند که این تغییرات و نیازها فرد را شکست دهند.

در مورد شغل، نگرانی از قرارها و موعدهای تعیین شده یا نگرانی از عدم توانایی در مواجهه با چالش‌های مخصوص در کار می‌تواند منجر به بروز استرس شود.

 

 

– علائم استرس کدامند؟

برخی از علائم شایع برای استرس بسیار زیاد عبارتند از افزایش تحریک پذیری، حساسیت بسیار بالا در انتقاد کردن، علائم تنش مانند جویدن ناخن‌ها، اشکال در خوابیدن و بیدار شدن از خواب در صبح بسیار زود، مصرف نوشیدنی‌های الکلی و افزایش کشیدن سیگار، اشکال در گوارش و فقدان تمرکز هستند.

مهمترین علائم فیزیکی استرس عبارت از گرفتگی عضلانی، سردرد، درد قفسه سینه، ناراحتی معده، اسهال و یا یبوست، افزایش ضربان قلب، سرد و مرطوب شدن دست‌ها، خستگی، تعریق شدید، بثورات، تنفس سریع، لرز، تیک‌های عصبی، کم اشتهایی یا بی اشتهایی، ضعف، احساس خستگی و گیجی هستند.

همچنین علائم عاطفی استرس شامل عصبانیت، اعتماد به نفس پایین، افسردگی، بی‌تفاوتی، ‌تحریک پذیری، ترس و پاسخ‌های هراسی، اشکال در تمرکز، احساس گناهکاری،‌ نگرانی، بی‌قراری، اضطراب و وحشت هستند.

به لحاظ رفتاری نیز برخی از این علائم عبارت از روی آوردن به الکل و سیگار، افزایش کشیدن سیگار و کاهش حافظه و منگی هستند.به گفته متخصصان اقدام برای بهبود استرس مخرب تا قبل از این که بر روی سلامت جسم و روان شما تاثیر بگذارد از اهمیت به سزایی برخوردارست.

– چطور با استرس مقابله کنیم؟

راز کنترل کردن استرس، مراقبت از خود و در مواقع امکان از بین بردن برخی از عوامل استرس‌زا است. اگر احساس کردید که مسائل و مشکلات در حال غلبه کردن بر شما هستند، به خودتان فرصت یک تنفس عمیق بدهید.

سعی کنید مرخصی بگیرید و انجام کارهای روزانه، فعالیت‌های مربوط به خانواده یا هر عامل دیگری را که باعث افزایش فشار روانی بر روی شما می‌شود را موقتا رها کنید.در طول آن روز تنها به انجام کارهایی بپردازید که به شما آرامش می‌دهند و احساس خوبی پیدا می‌کنید.به این ترتیب اوضاع تغییر خواهد کرد و دیگر خطری متوجه سلامتی شما نخواهد بود.

– برخی از راه‌های غلبه بر استرس کدامند؟

برای اینکه بتوانید بر استرس خود غلبه کنید بهتر است توصیه‌های زیر را در نظر داشته باشید:

– کمک‌های مفید و سودمند را از دیگران بپذیرید

– در یک زمان فقط یک کار را انجام دهید و اجازه ندهید که استرس بر روی استرس انباشته شود.

– محدودیت‌های خودتان را بدانید، رقابت بیش از حد نکنید و توقع بیش از حد نیز از خود نداشته باشید.

– با کسی درباره موضوعی که برای شما استرس ایجاد کرده صحبت کنید.

– انرژی خود را به روشی که بی‌خطر باشد مانند فریاد زدن، جیغ زدن و یا ضربه زدن به متکا تخلیه کنید.

– از موقعیت‌های استرس‌زا دور شوید.

– سعی کنید در لحظه شدت یافتن استرس با افرادی صحبت کنید که به جای روش انتقاد یا قضاوت با شما به روش تشویقی صحبت کنند.

– سعی کنید تنفس‌تان را آرام کنید و برای آرام کردن قسمت تحتانی ریه‌ها از روش‌های آرام‌کننده استفاده کنید.

لازم به یادآوری است که یکی از واکنش‌های استرس، بروز عصبانیت و خشم است. سعی کنید اطلاعات بیشتری درباره چگونگی کنترل عصبانیت و خشم به دست آورید.

– علت بروز استرس چیست؟

بدن در یک موقعیت استرس‌زا و پرتنش با افزایش تولید هورمون‌های خاصی واکنش نشان می‌دهد که این امر باعث بروز تغییراتی در ضربان قلب، فشارخون، متابولیسم و فعالیت زیاد در زمان بروز این حالت خاص روانی می‌شود.

– چه عواملی در محیط شغلی می‌تواند منجر به بروز استرس شود؟

شرایط و موقعیت‌های زیادی در محیط کار می‌تواند منجر به بروز استرس شود که این شرایط عبارتند از:

– داشتن روابط ضعیف و ناخوشایند با همکاران

– وجود رئیسی که از کارمندانش حمایت نکند

– فقدان مشورت و گفت و گو کردن

– تداخلات زیاد شغل با زندگی خصوصی اجتماعی و خانوادگی

– کار بسیار زیاد و یا کار بسیار کم

– فشار زیاد با مهلت‌ها و فرصت‌های غیرواقعی

– کاری که بسیار سخت باشد و یا تقاضای کافی برای کار وجود نداشته باشد

– عدم کنترل بر روی روش کاری که در حال انجام است

– شرایط نامطلوب کاری

– عدم فعالیت در کاری هماهنگ با توانایی فرد

– احساس بی‌ارزشی کردن

– عدم احساس امنیت و تهدید ناشی از بیکاری

وقتی افراد احساس می‌کنند که تحت فشار طاقت‌فرسا و غیرقابل تحمل در محیط کار هستند برای از بین بردن شکاف بین آنچه بدست می‌آورند و آنچه تصور می‌کنند باید بدست بیاورند، سخت‌تر و سخت‌تر کار می‌کنند و به همین دلیل زمان‌های استراحت و یا برطرف کردن نیازهایشان را از دست می‌دهند و از این رو به تدریج بر میزان استرس آنها افزوده می‌شود.

– چگونه می‌توان از بروز استرس پیشگیری کرد؟

برای کمک به پیشگیری از استرس منفی به آن دسته از امور زندگی بپردازید که می‌توانید از عهده آنها برآیید.از آنجا که همیشه نمی‌توان جلوی استرس را گرفت، روش‌هایی را یاد بگیرید که برای حفظ بهداشت و سلامت جسمی و روانی خود با آنها سازگار باشید. با مطالعه مقالات و کتاب‌هایی درباره استرس به خود آموزش دهید.

– عوارض احتمالی استرس کدامند؟

استرس مزمن می‌تواند در بسیاری از مشکلاتی که سلامت فرد را تهدید می کند، نقش داشته باشد؛ از جمله این مشکلات می‌توان به بروزحوادث ناخواسته، ابتلا به بیماریهای چون آرتریت، آسم، سرطان، سرماخوردگی، کولیت، دیابت، اختلالات غدد درون ریز، خستگی، سردرد، کمردرد، مشکلات گوارشی، اختلالات پوستی، بیماریهای قلبی، فشارخون بالا، بی‌خوابی، دردهای عضلانی، اختلال در رفتارهای جنسی و بروز انواع زخم‌ها اشاره کرد.

برای بهبود استرس بهتر است یک برنامه ورزشی اتخاذ کنید. افرادی که به لحاظ جسمی در وضعیت مطلوبی هستند به احتمال کمتری به عوارض منفی استرس مبتلا می‌شوند.

همچنین داشتن یک رژیم غذایی متعادل و مناسب توصیه می‌شود. به علاوه مصرف مکمل‌های ویتامین نیز توصیه می‌شود.

در شرایط حاد و در صورت نیاز به کمک، باید به متخصص مراجعه کنید که ممکن است در این صورت متخصص مربوطه برای شما دارو تجویز کند

اثرات استرس

* استرس طولانی مدت مغز را کوچک می کند :

استرس زیاد بر حافظه و مهارتهای تفکر تأثیر می گذارد .

زندگی با استرس زیاد می تواند مانند سایر بخشهای بدن به مغز نیز آسیب برساند ، مطالعات پیشین نشان دادند که هورمونهای استرس مانند کورتیزول احتمال بیماری قلبی و سایر بیماریها را افزایش می دهد ، اما یک مطالعه جدید نشان می دهد که هورمونهای استرس ممکن است مغز را کوچک کند . محققان دریافتند که میانسالانی با سطوح زیاد کورتیزول در تستهای حافظه ضعیف عمل می کنند و قسمت هیپوکامپ آنها ، بخشی از مغز که مسئول یادگیری و حافظه است ، کوچکتر است .

به گفته یکی از محققان ( Sonia .j.lupien     ) در حال حاضر استرس همه جایی شده و در زندگی روزانه ما پذیرفته شده است . مطالعات زیادی تأثیر منفی استرس را بر سلامت جسمی مانند فشار خون بیماری قلبی و غیره نشان می دهند ، اما برخی از آنها نیز به اثرات استرس بر سلامت روان اشاره دارند . مطالعات ما مستقیماً تأثیرات طولانی مدت استرس ، یا هورمونهای استرس را بر عملکرد مغز مورد بررسی قرار می دهند .

* استرس مغز سالمندان را کوچک می کند :

در یک سری از مطالعات ، محققان اثرات قرار گرفتن طولانی مدت در معرض هورمونهای استرس را بر عملکرد مغز سالمندان ، بزرگسالان جوان و کودکان بررسی کردند . در اولین مطالعه ، سطوح کورتیزول را در گروهی از سالمندان طی یک دوره ۳ تا ۶ ساله سنجیدند و دریافتند که عملکرد سالمندان دارای سطوح بالای کورتیزول در تستهای حافظه بدتر از عملکرد سالمندان دارای سطوح متوسط یا پایین کورتیزول بود .بعلاوه ، هیپوکامپ مغز سالمندانی که به مدت طولانی د رمعرض سطوح بالای کورتیزول قرار گرفته بودند بطور متوسط ۱۴٪ کوچکتر بود . این مطالعه بوضوح اثرات منفی استرس طولانی مدت را نشان می دهد و روشن می سازد که عملکرد مغز برخی سالمندان ضعیف تر از سایرین است .

* کاهش توان تفکر بر اثر استرس یا ، آیا استرس شما به اندازه ای است که نمی توانید فکر کنید ؟

در آزمایشهای انجام شده در بزرگسالان ، محققان دریافتند که افزایش موقت کورتیزول تأثیر منفی بر تفکر و مهارتهای حافظه کودکان دارد . اما این نواقص موقتی بودند . نهایتاً ، مطالعه دیگری بر روی کودکان و نوجوانان از طبقات اجتماعی اقتصادی متفاوت نشان داد که کودکان با سطح طبقاتی پایین تر بطور متوسط سطوح بالاتری از هورمون استرس را داشتند .

مشابه با این یافته ها در مورد بزرگسالان مشخص شد که استرس یک تعدیل کننده مهم عملکرد مغز در کودکان نیز هست .

همه این مطالعات نشان می دهند که افراد در هر گروه سنی به استرس حساس هستند و ما باید اهمیت این فاکتور را بر سلامت روان بپذیریم.

موفقیت در پی شادکامی است

افراد شاد موفق تر هستند :

نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد ، شادی بیش از هر روش دیگری موفقیت را بهمراه دارد . محققان دریافتند که افراد شاد بطور کلی در روابط ، کار و سلامت موفق ترند . با بررسی ۲۲۵ مطالعه انجام شده در زمینه شادی و موفقیت ، محققان دریافتند که افراد شاد آماده طلب و تقبل اهداف جدیدی در زندگی هستند که برای آنها شادی و موفقیت بیشتری را در همه جنبه های زندگی بهمراه دارند .

علت آن است که افراد شاد غالباً خلق و خوی مثبتی را تجربه می کنند و این خلق مثبت باعث می شود برای رسیدن به اهداف جدید و ساختن منابع درآمد جدید فعالانه کار کنند .

وقتی افراد شاد هستند ، احساس اطمینان بیشتری می کنند ، خوش بین تر و پرانرژی تر هستند و دیگران آنها را دوست داشتنی تر و خوش معاشرت می یابند . پس افارد شاد قادرند از این ادراکات بهره بیشتری ببرند .

شادی محرک موفقیت :

محققان در مطالعه ای ارتباط بین ویژگیهای مطلوب ، موفقیتهای زندگی و سلامت را در بیش از ۲۷۵ هزار نفر بررسی کردند . آنها اطلاعات مربوط به سه مطالعه متفاوت را ارزیابی نمودند ، این مطالعات شامل موارد فوق بود :

   1.مطالعاتی که شادی و موفقیت را در گروههای مختلف مطالعاتی مورد بررسی قرار داده بود .

   2.مطالعاتی که شادی و موفقیت را با گذشت زمان دنبال می کرد تا به سئوالاتی همچون ، « آیا شادی موفقیت می آورد ؟ » پاسخ دهند .

   3.مطالعاتی که به بررسی اینکه آیامتغیرهای خاص باعث موفقیت یا شادی می شوند،پرداخته بود .نتایج هر نوع مطالعه نشان می دهد که شادی منجر به رفتارهایی می شود که اغلب موفقیت در کار ، روابط و سلامتی را در پی دارد و اینکه این موفقیت از این احساسات مثبت سرچشمه می گیرد . محققان دریافتند که افراد شاد از ویژگیهای متعددی بهره مند هستند که آنها را مستعد موفقیت می سازند . این ویژگیها عبارتند از:

   1. درک مثبت از خود و دیگران

   2. خلاقیت

   3. روابط اجتماعی قوی

   4. سیستم ایمنی قوی

   5. مهارتهای مؤثر کنار آمده با مشکلات

محققان می گویند فرضیه مطالعات گذشته این بوده است که شادی از موفقیت و کامیابی های زندگی ناشی می شود ، اما این مطالعه پیشنهاد می کند که همیشه اینطور نیست . به گفته سرپرست این تحقیق ، بررسی فوق قویاً تأکید می کند که در بسیاری از موارد شادی منجر به نتایج موفقیت آمیز می شود و احتمال برخورداری از ازدواج و روابط موفقیت آمیز ، درآمد بالا ، برنامه کاری بهتر ، درگیری اجتماعی ، ارتقاء سلامت و حتی افزایش طول عمر در افراد شاد بیشتر است .

مردم اغلب چنان به استرس عادت کرده اند که از وجود آن در خود بی خبرند. بسیاری از ما به رغم این که عصبی و هیجان زده نمی شویم، از تاثیرات و عوارض ضعیف کننده و مخرب استرس در امان نیستیم. حتی در صورتی که احساس یاس و اضطراب نکنیم، استرس می تواند شیوه و طرز رفتار ما را با دیگران تغییر داده، یا به بدن ما آسیب جدی وارد سازد. اما به راستی منشا و عواملی که سبب بروز استرس می شوند، چیست؟ استرس ممکن است از حوادث یا شرایط برونی، واکنش های فردی به تنش ها یا ترکیبی از این عوامل ناشی شده باشد. از جمله منابع عمده برونی استرس می توان، مشکلات دراز مدتی مثل روابط خانوادگی ناراحت کننده، بیماری های ناتوان کننده یا بیکاری و نیز تغییرات عمده حتی تغییرات خوشایندی مثل ازدواج یا اثاث کشی و جمع شدن استرس های روزانه مثل دیررفتن سرکار یا گیرکردن در ترافیک و… را نام برد. از جمله الگوهای رفتاری ایجادکننده یا تشدیدکننده استرس هم می توان ناشکیبایی و پرخاشگری، عدم اعتمادبه نفس و احساسات سرکوبگری مثل تنش یا اضطراب را برشمرد. اما آیا می دانید استرس چه اثرات سوئی بر زندگی افرادی که استرس دارند و اطرافیانشان می گذارد؟ در مطلب زیر تلاش شده اثراتی که استرس بر سلامت ما می گذارد را شرح دهیم.

استرس طولانی مدت مغز را  کوچک می کند

استرس زیاد بر حافظه و مهارت های تفکر تاثیر می گذارد. زندگی با استرس زیاد می تواند مانند سایر بخش های بدن به مغز نیز آسیب برساند، مطالعات پیشین نشان دادند که هورمون های استرس مانند کورتیزول احتمال بیماری قلبی و سایر بیماری ها را افزایش می دهد، اما یک مطالعه جدید نشان می دهد که هورمون های استرس ممکن است مغز را کوچک کند. محققان دریافتند که میانسالان  با سطوح زیاد کورتیزول در تست های حافظه ضعیف عمل می کنند و قسمت هیپوکامپ آنها، بخشی از مغز که مسئول یادگیری و حافظه است، کوچک تر است. به گفته یکی از محققان (lupien.j.Sonia    ) درحال حاضر استرس همه جایی شده و در زندگی روزانه ما پذیرفته شده است. مطالعات زیادی تاثیر منفی استرس را بر سلامت جسمی مانند فشارخون، بیماری قلبی و… نشان می دهند، اما برخی از آنها نیز به اثرات استرس بر سلامت روان اشاره دارند. مطالعات ما مستقیما تاثیرات طولانی مدت استرس، یا هورمون های استرس را بر عملکرد مغز مورد بررسی قرار می دهند. همچنین در یک سری از مطالعات، محققان اثرات قرار گرفتن طولانی مدت در معرض هورمون های استرس را بر عملکرد مغز سالمندان، بزرگسالان جوان و کودکان بررسی کردند. در اولین مطالعه، سطوح کورتیزول را در گروهی از سالمندان طی یک دوره ۳ تا ۶ ساله سنجیدند و دریافتند که عملکرد سالمندان دارای سطوح بالای کورتیزول در تست های حافظه بدتر از عملکرد سالمندان دارای سطوح متوسط یا پایین کورتیزول بود. به علاوه، هیپوکامپ مغز سالمندانی که به مدت طولانی در معرض سطوح بالای کورتیزول قرار گرفته بودند به طور متوسط ۱۴ درصد کوچک تر بود. این مطالعه به وضوح اثرات منفی استرس طولانی مدت را نشان می دهد و روشن می سازد که عملکرد مغز برخی سالمندان ضعیف تر از سایرین است.

کاهش توان تفکر بر اثر استرس

آیا استرس شما به اندازه ای است که نمی توانید فکر کنید؟ در آزمایش های انجام شده در بزرگسالان، محققان دریافتند که افزایش موقت کورتیزول تاثیر منفی بر تفکر و مهارت های حافظه کودکان دارد. اما این نواقص موقتی بودند. نهایتا، مطالعه دیگری بر روی کودکان و نوجوانان از طبقات اجتماعی- اقتصادی متفاوت نشان داد که کودکان با سطح طبقاتی پایین تر به طور متوسط سطوح بالاتری از هورمون استرس را داشتند. مشابه با این یافته ها در مورد بزرگسالان مشخص شد که استرس یک تعدیل کننده مهم عملکرد مغز در کودکان نیز هست. همه این مطالعات نشان می دهند که افراد در هر گروه سنی به استرس حساس هستند و ما باید اهمیت این فاکتور را بر سلامت روان بپذیریم.

استرس محیط کار و تهدیدسلامت زنان

استرس زیاد در محیط های کاری سلامت زنان را تهدید می کند. مطالعات انجام شده بر روی ۲۶۰ زن متخصص و کارمند نشان داده است که ۴۲ درصد از زنان شاغل به دلیل استرس بیش از حد در هنگام کار در میانه راه از کار خسته شده اند و سلامت آنها به خطر می افتد. با وجود این که نتایج به دست آمده نشان دهنده خسارت قابل توجه به میزان تولید و کارآیی است اما متاسفانه مدیران و مسوولان هیچ اقدام سازنده ای در جهت رفع مشکل بر نمی دارند. تحقیقات نشان می دهد که هزینه این خسارت برای هر فرد شامل به خطر افتادن سلامتی و روابط شخصی و برای سازمان ها شامل کاهش کارآیی کارمندان ارزشمند با سابقه است. در این پژوهش ها بسیاری از زنان اظهار کرده اند که به دلیل کار زیاد و استرس بیش از حد ناشی از آن دیگر حاضر به ادامه کارشان نیستند.

استرس شغلی و ضخیم شدن شریان ها

مطالعات اخیر نشان می دهد داشتن شغل های پراسترس برای آقایان زیر ۳۰ سال باعث ابتلا به بیماری تصلب شرائین زودرس می شود و این بیماری خیلی زودتر به سراغ آنها می آید. محققان فنلاندی بر این باورند که داشتن شغل های پراسترس و طولانی مدت باعث ضخیم تر شدن دیواره شاهرگی و شریان های آقایان می شود و این اولین مرحله برای ابتلا به این بیماری است. البته ورزش و خوراک مناسب نیز در این عامل دخیل است، زیرا کار طولانی باعث می شود تا آقایان نتوانند در روز وقت خود را به ورزش اختصاص دهند و به عادات غذایی و رژیم غذایی خود عمل کنند، بنابراین احتمال این خطر افزایش پیدا می کند. پس از اینکه این دیواره ضخیم شد، بتدریج تخریب می شود و باعث ایجاد اختلال در جریان و عبور خون و در نتیجه بیماری های قلبی و سکته قلبی می شود.

 

 

 

منبع: پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

ارسال نظر