X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

اصول و اهداف امداد و کمکهای اولیه

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

تعریف کمکهای اولیه:

اقداماتی که بلافاصله پس از بروز حادثه صورت می گیرد و سبب کاهش چشمگیر مرگ ومیر یا کم کردن دردو رنج و یا پیشگیری از صدمات و عوارض بعدی برای مصدوم پیش از رسیدن پزشک یا انتقال وی به بیمارستان می شود.

هدف کمک های اولیه:

 

۱ـ نجات زندگی

۲ـ جلوگیری از وخیم شدن حال مصدوم (جلوگیری از شدت یافتن عارضه)

۳ـ افزایش احتمال بهبودی مصدوم

تعریف کمکهای اولیه:

اقداماتی که بلافاصله پس از بروز حادثه صورت می گیرد و سبب کاهش چشمگیر مرگ ومیر یا کم کردن دردو رنج و یا پیشگیری از صدمات و عوارض بعدی برای مصدوم پیش از رسیدن پزشک یا انتقال وی به بیمارستان می شود.

 

هدف کمک های اولیه:

۱ـ نجات زندگی

۲ـ جلوگیری از وخیم شدن حال مصدوم (جلوگیری از شدت یافتن عارضه)

۳ـ افزایش احتمال بهبودی مصدوم

 

خصوصیات یک امدادگر:

۱ـ مهارت

  2ـ دقت

  3ـ سرعت       

  4ـ خونسردی             

  5ـ نکته سنجی

۶ـ ابتکار           

  7ـ نظم          

  8ـ مدیریت

 

وظایف یک امدادگر:

۱ـ حفاظت از سلامتی خود و همراهان

۲ـ با سرعت و همراه با آرامش صحنه حادثه را تحت نظر بگیرد.

۳ـ مراقب خطراتی که متوجه خودش است باشد.

۴ـ هرگز خود را در معرض خطر قرار ندهد.

۵ـ برخورد مناسب با مصدوم و حادثه

۶ـ معاینه مصدوم

۷ـ انتقال صحیح مصدوم

 

نحوه برخورد با مصدوم:

روشی است که امدادگر آموزش دیده، مصدوم را قبل از جابه جایی و با انجام هر عمل دیگر برروی او اقدام به ارزیابی صحیح می کند.

نحوه برخورد باید سریع ولی همراه با کنترل و آرامش باشد. مطمئن شوید که برای نجات مصدوم خود را به خطر نمی اندازید. در صورتی که شخص وارد تر از شما در محل حضور نداشت با آرامش عهده دار مسئولیت امداد شوید. به روحیه مصدوم توجه نموده، اطمینان او را جلب کنید و از بیان مطالبی که باعث ترس وی گردد خودداری نمایید. نگذارید مصدوم براحتی خود را ببیند و در صورت امکان اضطراب و ناراحتی او با خبر کردن خویشان و دوستان او برطرف کنید.

 

اگر بایک مصدوم مواجه شوید چه می کنید؟

تا ندانید که یک مصدوم به چه کمکی نیاز دارد، نمی توانید کار مفیدی برای او انجام دهید. یعنی ابتدا باید مشکل او را تشخیص داد تا بعد بتوانیم به او کمک کنیم.

فرض کنید در یک حادثه با مصدومی روبه رو می شوید که در معرض خطر بیشتری قرار دارد(مثلاً نزدیک صحنه آتش سوزی روی زمین افتاده باشد) اولین کار آن است که سریعاً ولی با احتیاط زیاد او را از صحنه خطر دور کنیم اما اگر خطری مصدوم را تهدید نمی کند هرگز او را قبل از آنکه وضعیتش را ارزیابی کرده و کمک های اولیه را انجام ندهید جابه جا یا منتقل نکنید.

ارزیابی:

الف) ارزیابی اولیه

* راه هوایی: مسیری که هوا از آن عبور می کند تا وارد ریه ها شود.             Air way  

* تنفس یا نفس کشیدن                 Breathig

* گردش خون                              Circulation

 

ب) ارزیابی ثانویه

* مصاحبه (گرفتن شرح حال مصدوم)

* معاینه ( VS  )

* معاینه از فرق سر تا نوک پا

 

وظایف اصلی کمک دهنده:

حفظ ترتیب عمل در کمک های اولیه جزء وظایف اصلی کمک دهنده محسوب می شود بدین ترتیب که کمک دهنده باید همیشه در نظر داشته باشد که هنگام رسیدن به بالین مصدوم به ترتیب زیر اقدام کند.

۱ـ دور کردن شخص مجروح از محیط خطر مثل( ریزش کوه ـ آوار ـ آتش سوزی ـ غرق شدگی)

۲ـ بازرسی راههای تنفس و کنترل علائم حیاتی

۳ـ جلوگیری از خون ریزی

۴ـ کنترل علائم مسمومیت واقدام به نجات مسموم

۵ـ کنترل شکستگی ها و انجام کمک های اولیه لازم

 

در هر حادثه اول باید نوع عارضه تشخیص داده شود.

برای تشخیص نوع عارضه   ابتدا باید از سابقه مصدومیت آگاه شد یعنی باید بدانید که حادثه با بیماری چگونه اتفاق افتاده یا شروع شده است . در صورتی که بیماری هوش است باید از افرادی که شاهد جریان واقعه بوده اند سئوال کنیم. وضع ظاهری محل حادثه هم به تشخیص حادثه کمک می کند. ممکن است در جیب بیمار کارت یا مدارکی باشد که نشان دهنده بیماری قلبی یا قند و….است . که دانستن این موضوع در امر درمان و کمک به ادامه حیات بیمار کمک می کند. و در مرحله بعد شکایات بیمار و نستانه های بیماری بررسی می شود. باید توجه داشت که آیا بیمار دچار اغماء است یا در حال نیمه اغما( حالتی که بیمار تنها قادر به درک تحریکات دردناک شدید می باشد ولی به آنچه که در اطرافش می گذرد واقف نیست) یا دچار تیرگی شعور است یعنی تحریکات را درک می کند ولی از محیط درک روشنی ندارد. اگر کوچکترین تردیدی در مرگ بیمار دارید باید کمکهایتان را تا رسیدن پزشک و یا اطمینان از مرگ بیمار ادامه دهید.

 

علائم حیاتی بدن

اختلال در وضع طبیعی بدن با تغییر در علائم حیاتی مشخص می شود.

۱ـ ضربان قلب: گردش خون در یک مدار بسته است. خون مرتباً وارد قلب شده و از آن خارج می شود و دوباره به آن باز می گردد. در زمان انقباض خون از قلب خارج می شود و درزمان انبساط واستراحت به آن باز می گردد. این مرحله هماهنگ صورت می گیرد و مجموع زمان یک انقباض و انبساط را ضربان قلب گویند.

در نوزادان      140 تا ۱۵۰ بار در دقیقه                      عصبپارسمپاتیک موجب کاهش سرعت

در طفولیت          120 بار در دقیقه                          ضربان قلب وعصب سمپاتیک باعث

در بلوغ               70- 75 بار در دقیقه                      سرعت و شدت ضربان قلب می شوند

در پیری  80- 85 بار در دقیقه

 

۲ـ نبض: هنگامی که خون از قلب وارد سرخرگ آئورت (بزرگترین سرخرگ بدن)می شود دیواره سرخرگ در مقابل فشار زیاد خون بازشده ودوباره به حالت اول بر می گردد واین عمل تنگ و گشادشدن جدا سرخرگ مانند موجی در طول سرخرگ حرکت می کند و نبض را پدید می آورد. تعداد نبض در دقیقه با تعداد ضربان قلب یکسان است.

 

نبض طبیعی: دارای فشار معتدل و فاصله های یکسان و یکنواخت برای گرفتن نبض بیمار باید در حال استراحت باشد.

 

۳ـ فشار خون: فشاری که در هر انقباض عضله قلب در اثر برخورد خون به دیواره سرخرگ وارد می شود. برای اندازه گیری (BP  ) باید در حال آرامش و استراحت به صورت خوابیده یا تشنه باشد.

فشار سیستولیک (مربوط به قدرت انقباض عضلات قلب) فشار دیاستولیک در دوره استراحت قلب قبل از انقباض بعبارت دیگر مقدار فشاریست که عروق خونی با آن مواجه هستند.

 

۴ـ درجه حرارت بدن

تغییرات دما در بدن در اثر واکنشهای معتابولیکی بدن حرارت بطور مداوم و متناسب در بدن ایجاد و از بین می رود. اگر میزان حرارت ایجاد شده با مقررات حرارت از دست رفته برابر باشد تعادل حرارتی برقرار است. درجه حرارت طبیعی ۸/۳۶ تا ۵/۳۷ درجه سانتیگراد ۹۷ تا ۹۹ درجه فارنهایت است.

درجه حرارت بیشتر از زیر بغل کمتر از دهان است . درجه حرارت بدن به وسیله ی ورزش ـ بیماری ها، پریود ، فعالیت جسمی ، حرارت محیط و دوران بارداری بالا می رود وعواملی مانند گرسنگی ـ کم شدن مقاومت بدن ـ خون ریزی و شوک آن را پائین می آورد.

گرفتن درجه حرارت از راه دهان: افراد بیهوش ـ بیماران روانی ـ بیماران مبتلا به تنگی نفس لوزـ اعمال جراحی فک و زخم در دهان نباید گرفته شود.

 

۵ـ تنفس: مبادله قوانین حبابچه های ریوی و محیط خارج بوسیله حرکات منظم قفسه سینه ، دارای ۲ مرحله دم و بازدم می باشد.

تعداد تنفس ۲۰ ـ ۱۲ می باشد و در کودکان ۴۰ ـ ۲۴ می باشد.

تنفس عمیق یا سطحی؟              صدادار است یا نه؟

با زحمت و تقلا؟

تعداد تنفس زیاد یا کم؟

شوک

حالتی است که در آن فرایند حیاتی تبادل گازها و مواد بین خون و بافت مختل می شود و یک وضعیت کشنده است. یا کم شدن فعالیتهای حیاتی بدن را در اثر عوامل و حوادث گوناگون را شوک گویند. در حالت شوک بدن به دلیل کاهش خون یا دیگر مایعات بدن ضعیف می شود.

 

این کاهش به دلیل:

۱- خون ریزی از زخمها یا خون ریزی های داخلی

۲- سوختگی شدید که مایعات بدن را از بین می برد

۳- دفع مایعات از سیستم گوارشی مثل اسهال، استفراغ

۴- درد خیلی شدید، ناراحتی شدید قلبی و …

 

حجم خون تنها قسمت کوچکی از حجم مایعات بدن را تشکیل می دهد حدود ۶۰% از کل وزن بدن را مایعات تشکیل می دهد. که ۵% آن مربوط به خون، ۱۵% مربوط به مایع خارج سلولی و ۴۰% در رابطه مایع داخل سلولی می باشد.

 

انواع و علل شوک

۱- کاهش حجم خون (هیپوولمیک): خون در عروق مستقیماً کم می شود مثلاً در خون ریزی داخلی و خارجی و سوختگی وسیع. یا به صورت غیرمستقیم مایعات از بدن دفع می شود مثل (اسهال، استفراغ، تعریق شدید و کم آبی که این نوع شوک شایع ترین نوع شوک می باشد.)

۲- اختلال کارکرد قلب (کاردیوژنیک): اگر عمل کرد قلب در اثر بیماری هایی نظیر حمله قلبی یا جراحتهای قلب یا برون شامه (پرده پوشانیده قلب) مختل شود یا خون وریدی به قلب برنگردد مثلاً در فشار روی وریدهای بزرگ شوک ایجاد می شود.

۳- تغییرات قطر عروق خونی: گشاد شدن ناگهانی عروق خونی ممکن است باعث BP   می شود.

این گشاد شدن عروق ممکن است از دیدن چیزهای ناراحت کنندهن (مثل زخم ها) یا از درد شدید ناگهانی به وجود آید.

الف) از سوی دیگر آسیب نخاعی باعث گشاد شدن ناگهانی عروق و سقوط BP   می شود که به آن شوک با منشأ عصبی (نوروژنیک) گفته می شود.

ب) از سوی دیگر واکنش آلوژیک و حساسیت بدن نسبت به یک ماده خارجی باعث گشاد شدن عروق خونی می شود که در نتیجه باعث شوک می شود که به این نوع شوک که ناشی از حساسیت یا (آنافیلاکتیک) گویند.

پ) نوع دیگری از شوک که خطرناک است که در این حالت هم عروق گشاد می شوند و هم جدار عروق آسیب می بینند و در نتیجه محتویات خون (مثل سرم) از دیواره عروق به خارج نشت می کند و حجم خون هم کم می شود که به شوک ناشی از عفونت (سیحیک) معروف است.

 

علائم و نشانه ها:

الف: نشانه ها: تهوع ، سرگیجه، احساس ناخوشی وضعیت، استفراغ

ب: علائم: بی قراری و اضطراب علائم اولیه هستند.

ج: تغییرات نبض: نبض تند و باریک

۱ـ از دست دادن  15% کل حجم خون = نبض کمی تندتر می شود.

۲- از دست دادن ۲۵ – 20% کل حجم خون = نبض بیش از صد ضربان در دقیقه می زند.

۳- از دست دادن ۳۵-۳۰% کل حجم خون = نبض بالای ۱۲۰ ضربان در دقیقه می زند.

۴- از دست دادن ۴۵ – 40% کل حجم خون = نبض بالای ۱۴۰ ضربان در دقیقه می زند.

 

نبض سریع می تواند به خاطر درد یا هیجان ناشی از جراحت باشد.

با این وصف نبض ۱۲۰ یا بیشتر در یک فرد مجروح باید ما را به شوک مظنون نماید.

در شوک خیلی پیشرفته نبض کند می شود. (همراه با BP   پایین)

د: تغییر در جریان خون پوست: پوست رنگ پریده، سرد، مرطوب می شود.

توجه : انقباض عروق خونی پوست ابتدا در پاها مشخص می شود.

رنگ پریدگی در صورت، لبها، لثه ها، و داخل پلکها مشخص می شود.

ح : تغییرات تنفس : تنفس سطحی و سریع

قابل اعتماد ترین علائم ارزیابی اولیه شوک در صحنه عبارت از نبض و جریان خون پوست (رنگ و دمای) آن می باشد.

 

و: وضعیت هوشیاری و رفتار: در خون ریزی تدریجی در ابتدا اضطراب ، بی قراری و ترس به وجود می آید که کم کم جای خود را به بی تفاوتی می دهد با ادامه خون ریزی فرد گیج، منگ، خواب آلود می شود و در نهایت کاملاً بی هوش می شود. و وارد مرحله کما می شود.

ز: تغییرات فشار خون: BP   به طور ناگهانی سقوط می کند بنابراین باید هر چند دقیقه BP   را اندازه گرفت.

در صورت عدم دسترسی به دستگاه فشار خون با لمس نبض BP   را تخمین می زند.

اگر نبض در مچ دست قابل لمس است BP   ماکزیمم دست کم mmHg   80 است.

اگر در مچ نبض قابل لمس نیست ولی در ران لمس می شود. BP   ماکزیمم بیش از mmHg   70 است.

در صورتی که هیچ یک از دو نبض بالا لمس نمی شود ولی در شریان گردن نبض قابل لمس باشد BP   ماکزیمم دست کم  mmHg   60 است.

 

اقدامات اولیه در شوک:

۱- فرد را آرام کنید و بخوابانید.

۲- اگر زخمی وجود دارد که به شدت خون ریزی می کند سعی کنید خون ریزی را متوقف کنید.

۳- عضو آسیب دیده را بی حرکت کنید بخصوص اگر شکسته باشد.

۴- اگر پاهای بیمار آسیب ندیده آنها را بالا بیاورید بهتر است سربه یک سو خم شود تا اگر استفراغ کرد وارد ریه و نای نشود.

۵- نباید بدن روی سطح شیب دار باشد. چون در این حالت احشا دست کم روی ریه فشار می آورند و تنفس را مشکل می کنند.

۶- مصدوم را گرم نگه دارید و رویش پتو بکشید.

ارسال نظر