X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

بررسی جرائم کامپیوتری: بزهکاری مدرن

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

چکیده:

امروزه، تحولات عظیمی در تکنولوژی بوقوع پیوسته و شاهد انقلابات بزرگ در زمینه فن آوری ارتباطات فراملی طی چند دهه اخیر بوده ایم.

 اینترنت علیرغم تمامی امکانات و اطلاع رسانی در عرصه بین المللی که برای ما به ارمغان آورده است ولی متاسفانه بعضی از افراد سودجو و فرصت طلب با فرا گرفتن دانش و مهارت لازم، راههای ورود به سیستم های کامپیوترهای دولتی،خصوصی و… را به دست آورده اند که موجب بروز مشکلات و خسارات فراوانی گردیده است.

با توسعه و تحول یافتن اینترنت،در مقابل انقلاب عظیمی در ایجاد جرایم در سطح بین المللی بوجود آمده است. لذا در بیشتر کشورهای دنیا جرایم اینترنتی بعنوان یک معضل حاد و بسیار مهم تلقی میگردد ودولتها درصدد پیدا نمودن راه حلهای  مختلفی در جهت جلوگیری از وقوع آن میباشند.

  \”بررسی جرائم کامپیوتری: بزهکاری مدرن\”

چکیده:

امروزه، تحولات عظیمی در تکنولوژی بوقوع پیوسته و شاهد انقلابات بزرگ در زمینه فن آوری ارتباطات فراملی طی چند دهه اخیر بوده ایم.

 اینترنت علیرغم تمامی امکانات و اطلاع رسانی در عرصه بین المللی که برای ما به ارمغان آورده است ولی متاسفانه بعضی از افراد سودجو و فرصت طلب با فرا گرفتن دانش و مهارت لازم، راههای ورود به سیستم های کامپیوترهای دولتی،خصوصی و… را به دست آورده اند که موجب بروز مشکلات و خسارات فراوانی گردیده است.

با توسعه و تحول یافتن اینترنت،در مقابل انقلاب عظیمی در ایجاد جرایم در سطح بین المللی بوجود آمده است. لذا در بیشتر کشورهای دنیا جرایم اینترنتی بعنوان یک معضل حاد و بسیار مهم تلقی میگردد ودولتها درصدد پیدا نمودن راه حلهای  مختلفی در جهت جلوگیری از وقوع آن میباشند.

در حال حاضر جرایم اینترنتی با اشکال مختلفی صورت می پذیردکه عبارتند از: کلاهبرداری اینترنتی ، سوءاستفاده از شبکه تلفنی ،سوءاستفاده از کارتهای اعتباری،وارد کردن ویروس به کامپیوترهای دیگر،پولشویی و…..

در این تحقیق،پس از مقدمه به بررسی تاریخچه جرایم کامپیوتری ،تبیین مفهوم و ماهیت جرایم اینترنتی،بررسی انواع مختلف جرایم اینترنتی،بررسی نقاط قوت و ضعف قوانین و ارایه راهکارهای مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم کامپیوتری خواهد پرداخت.

کلید واژه:

کامپیوتر، جرایم اینترنتی، بزهکاری

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات

۱- ۱- تاریخچه جرائم کامپیوتری

۱-۲- تعاریف جرائم کامپیوتری

فصل دوم- انواع جرائم رایانه‌ای

۲-۱- تقسیم بندی جرائم کامپیوتری

 جرائم کامپیوتری علیه اشخاص

الف: نوشته‌ها و عکسهای شهوت انگیز

ب: اذیت و آزار کردن

     ج: تهدید به قتل

د: کلاهبرداری

جرائم کامپیوتری علیه اموال و مالکیت

الف: سرقت و تکثیر غیر مجاز برنامه‌های کامپیوتری حمایت شده

ب: سابوتاژ (خرابکاری) و اخاذی کامپیوتری

ج: کلاهبرداری کامپیوتری از طریق کارت اعتباری

د: قاچاق مواد مخدر از طریق اینترنت

ه: پولشوئی کامپیوتری

جرائم کامپیوتری علیه دولتها یا وظائف دولتها

الف: تهدید به گروگان گیری، اخاذی و کشتن مسئولین و یا اعضای خانواده آنها

ب: جاسوسی کامپیوتری

ج: ترور

فصل سوم: بررسی قوانین کیفری ایران پیرامون جرائم رایانه‌ای

نتیجه‌گیری

زیر نویسها و منابع

   

 

   

 

فصل اول: کلیات

۱- ۱- تاریخچه جرائم کامپیوتری:

با پیدایش کامپیوتر، جرائم کامپیوتری نیز بوجود آمد. تاریخچه جرائم کامپیوتری(۱) را می‌توان به سه نسل طبقه بندی نمود. نسل اول که تا اواخر دهه ۱۹۸۰ می‌باشد شامل سرقت و کپی برداری از برنامه‌ها و جرائم علیه حریم خصوصی اشخاص مانند سرقت از آثار و تحقیقات افراد بود.

 نسل دوم که تحت عنوان جرائم داده‌ها(۲) نامیده می‌شود تا اواخر دهه ۱۹۹۰ ادامه داشته است. در این دهه تمامی جرائم علیه تکنولوژی اطلاعاتی، ارتباطاتی، کامپیوتری، ماهواره ای و شبکه‌های بین المللی تحت عنوان جرائم علیه داده‌ها اطلاق می‌شود.

نسل سوم که از اواسط دهه ۱۹۹۰ شروع می‌شود جرائم کامپیوتری تحت عنوان جرائم سایبر(۳) یا جرائم در محیط سایبر(۴) معروف گردید.

پیشینه تاریخی جرائم کامپیوتری به سال ۱۹۸۵ بر می‌گردد که جرائم کامپیوتری در بر گیرنده جرائمی مانند جاسوسی کامپیوتری(۵)، سرقتهای آثار ادبی و سو‌ء استفاده غیر قانونی از سیستم‌های کامپیوتری(۶) بود.

در دهه ۱۹۷۰ مقالات زیادی پیرامون جرائم کامپیوتری در روزنامه‌ها و در بعضی از کتابها نوشته شد ولی با توجه به اینکه نوشته‌های آنها مبتنی بر تحقیقات تجربی نبوده است لذا ارزش علمی نداشته تا بتوان به آنها استناد نمود ولی در اواسط دهه ۱۹۷۰ مطالعات تجربی پیرامون جرائم کامپیوتری صورت پذیرفت که در این مطالعات تمامی جرائم کامپیوتری بوقوع پیوسته را شامل نمی‌گر دید. نمونه‌هائی از تحقیقات هائی که راجع به جرائم اینترنتی صورت گرفته را بطور خلاصه بیان می‌نمائیم:

اولین تحقیقاتی که پیرامون جرائم کامپیوتری صورت گرفت در آمریکا بود که در این تحقیقات به قضیه کلاهبرداری از طریق سوء استفاده از ۵۶ هزار مورد بیمه به ارزش حدوداً ۳۰ میلیون دلار اشاره نمود(۷).

مورد دیگر می‌توان به قضیه \”هراشتات\” در آلمان که مربوط به معاملات ارزی خارجی به مبلغ ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار مارک از حساب ارزی بانک هراشتات خارج گردیده و همین امر باعث ورشکستگی این بانک و وارد شدن خسارت به مشتریان گردید.

در دهه ۱۹۸۰ که بعنوان نسل دوم جرائم کامپیوتری محسوب می‌گردد. جرائم کامپیوتری فقط محدود به جرائم اقتصادی نبوده و سایر زمینه‌ها را هم که جنبه اقتصادی نداشته مانند دستکاری کامپیوتر بیمارستان‌ها، جعل اسناد با استفاده از کامپیوتر و ورود به اطلاعات خارجی محرمانه آمریکا، انگلستان و چند کشور دیگر دست یافته و این اطلاعات را به ک . گ . ب بفروشند(۹).

در دهه ۱۹۹۰ که شبکه جهانی (اینترنت) فراگیر شد جرائم کامپبوتری از جنبه اقتصادی وسیعتر گردیده و ابعاد جدید‌تری به خود گرفته است. جرائم جدید مانند ورود کرم اینترنتی که برای اولین بار توسط یک دانشجوی آمریکائی ساخته شده بود و باعث شد تا سیستم کامپیوتری حدود ۶۲۰۰ کاربر اینترنت شامل دانشگاهها، سرویسهای نظامی و سایتهای بیمارستانها را مختل نماید. و هزینه تعمیرات سیستمها حدودا\” به مبلغ ۹۸ میلیون دلار بود که بعد از مدتی این دانشجو دستگیر و پس از محاکمه محکوم به پرداخت کلیه مبالغ فوق گردید(۱۰).

در زمینه جرائم کامپیوتری می‌توان به اقدامات زیر اشاره نمود:

– تصویب موافقتنامه جرائم کامپیوتری در سال ۱۹۸۶-۱۹۸۵ توسط شورای اروپا گامهای زیادی برای تدوین قوانین مرتبط با جرائم کامپیوتری برداشته شد.

– در سال ۱۹۸۹  کمیته تخصصی شورای اروپا برای تدوین و یکنواخت نمودن سیاست جنائی مربوط به جرائم کامپیوتری پیشنهاد‌هائی نمود که مورد تصویب شورا نیز قرار گرفت.

-در همایشی که انجمن بین المللی حقوق جزا در سال ۱۹۹۴ داشت یکسری از مسائل را به عنوان جرائم مستقل کامپیوتری تدوین نمود.

-نهایتاً در سال ۲۰۰۱  میلادی شورای اروپا، مبادرت به وضع موافقتامه جرائم کامپیوتری نمود که این موافقتنامه شامل چهار فصل و چهل و هشت گفتار می‌باشد(۱۱).

در ایران نیز با توجه به توسعه تکنولوژیک وانفورماتیک با گسترش تخلفاتی از قبیل کپی و تکثیر غیر قانونی نرم افزار‌ها و برنامه‌های رایانه‌ای در دیماه ۱۳۷۹ قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزار‌های رایانه‌ای به تصویب رسید که آئین نامه آن نیز در ۷۰ ماده به تصویب هیأت وزیران رسیده است.

۱-۲- تعاریف جرائم کامپیوتری

در مورد جرائم کامپیوتری تعاریف مختلفی ارائه گردیده و اتفاق نظر در این تعاریف وجود ندارد.

اولین گام در جهت تعریف جرائم کامپیوتری مربوط به سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (O.E.C.D  )(12) که در سال ۱۹۸۳ در پاریس، گروهی از متخصصین به دعوت این سازمان جمع شده بوده‌اند ارائه گردیده است که عبارت است از:

\”سوء استفاده از کامپیوتر‌ها شامل هر رفتار غیر قانونی، غیر اخلاقی، یا غیر مجاز مربوط به پردازش خودکار و انتقال داده است\”(۱۳).

در این تعریف گرچه به صراحت از جرائم کامپیوتری نام برده نشده است ولی منظور از سوء استفاده از کامپیوتر همان جرائم کامپیوتری می‌باشد.

در تعریف دیگری آمده است: \”هر عمل مثبت غیر قانونی که کامپیوتر‌ در آن ابزار یا موضوع جرم باشد جرم کامپیوتری است\”(۱۴).

گرچه تعریف فوق ، تعریف بدی نمی‌باشد ولی کامل و جامع نیست زیرا در این تعریف فقط اشاره به عنصر مادی جرم نموده و ذکری از دیگر عناصر متشکله جرم و همچنین مصادیق جرائم کامپیوتری به میان نیامده است.

پلیس جنائی فدرال آلمان نیز تعریفی از جرائم کامپیوتری ارائه داده که عبارتست از:

\”جرم کامپیوتری در برگیرنده همه اوضاع و احوال و کیفیاتی است که در آن شکلهای پردازش الکترونیک داده‌ها، وسیله ارتکاب و یا هدف یک جرم قرار گرفته است و مبنایی برای نشان دادن این ظن است که جرمی ارتکاب یافته است\”(۱۵).

همچنین بموجب نظر وزارت دادگستری آمریکا \”هرگونه عمل ناقص قانون کیفری که مستلزم آشنائی با دانش مربوط به تکنولوژی کامپیوتر جهت ارتکاب عمل، تعقیب و یا رسیدگی به آن باشد، جرم کامپیوتری است\”(۱۶).

نهایتاً می‌توان جرائم کامپیوتری را چنین تعریف نمود:

هرگونه عمل خلاف قانون که با سوء نیت، از طرف شخص یا اشخاص با بکارگیری از کامپیوتر صورت پذیرد جرائم کامپیوتری نامیده می‌شود.

فصل دوم- انواع جرائم رایانه‌ای

در یک تقسیم بندی کلی می‌توان جرائم رایانه‌ای را به شرح ذیل احصاء نمود:

الف: جرائم سنتی که شامل:

جاسوسی، سابوتاژ، جعل، کلاهبرداری، تخریب، افتراء، پولشوئی و قاچاق مواد مخدر می‌باشد.

ب: جرائم ناظر به کپی رایت برنامه‌ها

ج: جرائم علیه حمایت از داده‌ها

د: جرائم در تجارت الکترونیکی

ه: جرائم در بانکداری الکترونیک

و: جرائم مخابراتی و ماهواره‌ای

ز: جرائم علیه اطفال و زنان

ح: ترور کامپیوتری

۲-۱- تقسیم بندی جرائم کامپیوتری

در حال حاضر سه گروه اصلی در مورد جرائم کامپیوتر وجود دارد که عبارتند از(۱۷):

جرائم کامپیوتری علیه اشخاص

جرائم کامپیوتری علیه اموال و دارائی‌ اشخاص یا جرائم کامپیوتری اقتصادی

جرائم کامپیوتری علیه دولتها یا وظائف دولتها

۱- جرائم کامپیوتری علیه اشخاص

جرائم کامپیوتری علیه اشخاص عبارتند از:

الف: نوشته‌ها و عکسهای شهوت انگیز (pornography   )

فروش یا به تصویر کشاندن عکسهای مبتذل جهت تحریک کردن نوجوانان و یا پیدا نمودن اشخاص از طریق چات(گپ زدن) جهت به نمایش گذاشتن عکسهای آنها در اینترنت و معرفی آنها به دیگر اشخاص جهت داشتن ارتباط نامشروع.

ب: اذیت و آزار کردن (Harassment  )

این نوع جرم ممکن است به صورت ارتباطات و دست انداختن و متلک گفتن ، بی حرمتی به مقدسات و مطالبه کردن وجه از دیگران باشد.

ج: تهدید به قتل

یکی از جرائمی که ممکن است از طریق اینترنت و یا ارسال پیغام به ایمیل اشخاص صورت پذیرد تهدید به قتل می‌باشد(۱۹).

د: کلاهبرداری(۲۰)

کلاهبرداری کامپیوتری از جمله جرائم اصلی سو‌ء استفاده های کامپیوتری علیه اشخاص و یا دارائی‌ افراد محسوب می‌گردد. دارائی عینی غیر ملموس در قالب داده‌های کامپیوتری مانند وجوه سپرده و پس انداز ، تغییر و دست کاری کردن در ساعات کاری، متداولترین راههای کلاهبرداری کامپیوتری می‌باشد. در تجارت الکترونیک نقل و انتقال پول نقد و خرید و فروش کالا‌های تجاری، به سرعت جای خود را به انتقال سپرده‌ها از طریق سیستمهای کامپیوتری داده‌است که نتیجتاً موجبات سوء استفاده کردن افراد سود‌جو و فرصت طلب را فراهم کرده است.

کلاهبرداری کامپیوتری از طریق وارد کردن رمز‌ها به خود‌پرداز‌ها و سوء استفاده کردن از کارتهای اعتباری دیگران معمول ‌ترین شیوه ارتکاب در کلاهبرداری کامپیوتری می‌باشد.

در ذیل به نمونه‌هائی از کلاهبرداریهای کامپیوتری اشاره می‌شود:

۱- سوء استفاده از شبکه تلفنی

امروزه بعضی از افراد سود‌جو با استفاده از تکنیکهائی وارد خطوط تلفنی می‌شوند که آنها می توانند مکالمات تلفنی خود را با هزینه‌های مشترکین دیگر انجام دهند. 

نوع دیگر سوء استفاده از شبکه تلفنی، از طریق تجارت با شماره‌های کارت تلفن انجام می‌شود که از طریق کامپیوتر‌ مورد نفوذ یافتگی قرار می‌گیرد.

۲- سوء استفاده از صندوقهای خود پرداز

در گذشته، سوء استفاده از صندوقهای خود پرداز با استفاده از کارت  بانکهائی که به سرقت می‌رفت صورت می‌گرفت ولی امروزه، با استفاده از سخت افزار و نرم افزار ویژه کامپیوتری، اطلاعات الکترونیکی غیر واقعی به صورت کد روی کارتهای بانک ثبت شده مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد.

۳- سوء استفاده از کارتهای اعتباری

در حال حاضر ، بیشتر معاملات از طریق اینترنت صورت می‌گیرد. مثلاً پرداخت قبوض برق، آب، تلفن و همچنین خرید کالا، شرکت در همایشهای بین المللی و غیره معمولاً با استفاده از کردیت کارت (کارت اعتباری) استفاده می‌شود و معمولا مشتری می‌بایستی رمز کارت خود و دیگر جزئیات را قید نماید. بدین جهت بعضی از افراد سود‌جو با فاش شدن رمز کارت اعتباری مشتریان سوء استفاده می‌نمایند.

 

۲- جرائم کامپیوتری علیه اموال و مالکیت(۲۱)

جرائم اقتصادی که از طریق کامپیوتر یا شبکه جهانی (اینترنت) صورت می‌پذیرد عبارتند از:

الف: سرقت و تکثیر غیر مجاز برنامه‌های کامپیوتری حمایت شده

از آنجائیکه برای ساخت و تولید یک برنامه کامپیوتری هزینه‌های زیادی اعم از مالی و زمانی صرف می‌شود لذا تکثیر و استفاده غیر مجاز از آن برای صاحبان قانونی زیانهای بسیار زیادی را به بار خواهد داشت. مثلاً زمانی که یک کارگردان و تهیه‌کننده‌ فیلم سینمائی با زحمات زیادی که کشیده و هزینه‌های هنگفتی که برای ساخت فیلم صرف نموده بعد از به اکران گذاشتن آن فیلم ممکن است همان فیلم از طریق اینترنت بفروش رسیده و زیانهای زیادی به سازنده فیلم وارد شود.

ب: سابوتاژ (خرابکاری) و اخاذی کامپیوتری

سابوتاژ کامپیوتری یعنی اصلاح، موقوف سازی و یا پاک کردن غیر مجاز داده‌ها و یا عملیات کامپیوتری به منظور مختل ساختن عملکرد عادی سیستم(۲۲).

سابوتاژ کامپیوتری ممکن است وسیله‌ای برای تحصیل مزایای اقتصادی بیشتر نسبت به رقیبان یا برای پیش‌برد فعالیتهای غیر قانونی تروریست برای سرقت داده‌ها و برنامه‌ها به منظور اخاذی باشد.

ج: کلاهبرداری کامپیوتری از طریق کارت اعتباری

در تحقیقاتی که توسط دیوید کارتر استاد دانشگاه میشیگان آمریکا صورت پذیرفته است متداولترین جرم کامپیوتری که در سالهای اخیر گزارش شده کلاهبرداری با کارت اعتباری بود.

کلاهبرداری کارتهای اعتباری به این علت وسوسه انگیز است که خدشه زنندگان در زمان بسیار کوتاهی تنها با وصل شدن به اینترنت بدون نیاز به مهارت خاصی از کارتهای اعتباری سوء استفاده می‌کنند.

د: قاچاق مواد مخدر از طریق اینترنت(۲۳)

با توجه به دسترسی آسان افراد به همدیگر از طریق اینترنت و ارسال ایمیل هرگونه خرید و فروش و پخش مواد مخدر از طریق شبکه‌های کامپیوتری انجام می‌شود. ضریب اطمینان قاچاق کنندگان مواد مخدر از طریق کامپیوتر نسبت به نوع سنتی آن بالاتر می‌باشد. زیرا پلیس به راحتی نمی‌تواند از برنامه‌های قاچاق کنندگان مطلع شود و لذا اقدامات پلیس در خصوص کشف فروشندگان و خریداران مواد مخدر غیر ممکن است.

ه: پولشوئی کامپیوتری(۲۴)

پولشوئی و غارت یکی از جرائم کلاسیک بوده که دارای سابقه طولانی است که با پیشرفت تکنولوژی این جرم از طریق کامپیوتر و اینترنت صورت می‌پذیرد.

نحوه ارتکاب بدین صورت است که باند‌های بزرگ نامشروع با ارسال ایمیل پیشنهاد انجام یک کار تجاری را به شخصی می‌نمایند و بدون اینکه اثر و نشانی از خود بجای بگذارند پیشنهاد ارسال مبالغی پول به حساب شخصی را که برای او ایمیل فرستاده‌اند می‌نمایند و در تقاضای خود نحوه ارسال و سهم هریک از طرفین را بیان نموده و در صورت توافق طرف مقابل (گیرنده ایمیل) نوع و نحوه تضمینات لازم را اعلام می‌کنند و اصولاً در زمان استرداد پول یک عنوان مشروع در تجارت الکترونیک را با منشأ تجاری انتخاب و با هدف خود هماهنگ می‌نمایند(۲۵).

۳- جرائم کامپیوتری علیه دولتها

بعضی از جرائم کامپیوتری علیه دولتها ممکن است به انگیزه‌های سیاسی صورت پذیرد که می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

الف: تهدید به گروگان گیری، اخاذی و کشتن مسئولین و یا اعضای خانواده آنها

یکی از جرائم مدرن کامپیوتری که معمولاً قاچاق چیان و یا افراد سیاسی برای رسیدن به اهداف خود از آنها استفاده می‌نمایند تهدید مقامات کشور و یا خانواده آنها به گروگان گرفتن و یا کشتن است. معمولاً جرائمی که توسط افراد سیاسی صورت می‌گیرد با قاچاق چیان متفاوت است. قاچاق چیان معمولاً از طریق تهدید به گروگان‌گیری و همچنین تهدید به کشتن و اخاذی از مسئولین اقدام می‌نمایند ولی افراد سیاسی از طریق اعلام در اینترنت دولت را تهدید به جنگ مسلحانه و براندازی حکومت می‌نمایند بدون آنکه اثر و آثاری از خود بجای بگذارند(۲۶).

ب: جاسوسی کامپیوتری(۲۷)

جاسوسی کامپیوتری به عملی گفته می‌شود که شخصی یا گروهی

ارسال نظر