X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

تاریخچه بورس

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

بیش از نیم قرن پیش وقتی اولین بانک در ایران شروع به کار کرد و به عنوان محلی امن برای نگهداری امانات نقدی مردم و سازمانها معرفی شد، هیچکس اعتماد نداشت سپرده گذاری کند و بانکها با ارائه خدمات و تسهیلات ، تبلیغات و حمایت دولت و پس از صرف زمانی طولانی ، جایگاه خود را کسب نموده و امروز فعالیت اقتصادی مستقل از بانک برای افراد حقیقی و حقوقی ، تقریبا غیر ممکن است.

قابل ذکر است که نزدیک ۴۰۰ سال پیش ، مبادلات پولی روی نیمکتهای میدان های قدیمی و سنتی پایه گذار بانک ها شدند و نام بانک از لغت بنک به معنی نیمکت گرفته شده است.

بیش از نیم قرن پیش وقتی اولین بانک در ایران شروع به کار کرد و به عنوان محلی امن برای نگهداری امانات نقدی مردم و سازمانها معرفی شد، هیچکس اعتماد نداشت سپرده گذاری کند و بانکها با ارائه خدمات و تسهیلات ، تبلیغات و حمایت دولت و پس از صرف زمانی طولانی ، جایگاه خود را کسب نموده و امروز فعالیت اقتصادی مستقل از بانک برای افراد حقیقی و حقوقی ، تقریبا غیر ممکن است.

قابل ذکر است که نزدیک ۴۰۰ سال پیش ، مبادلات پولی روی نیمکتهای میدان های قدیمی و سنتی پایه گذار بانک ها شدند و نام بانک از لغت بنک به معنی نیمکت گرفته شده است.

 

پیدایش بورس نیز با دو پدیده، یکی پیدایش شرکتهای سهامی با مسئولیت محدود و دیگری پیدایش شرکتهای سهامی عام ، مرتبط است.

 

در گذشته بازرگانان خطر کرده و ضرر دیده ، به دنبال ساز و کاری بودند تا ضرر و خسارت احتمالی را با شرکای فرضی تسهیم نمایند و تنها فرمول ممکن، ایجاد یا تاسیس یک شرکت سهامی با چند نفر شریک و سهامی متفاوت یا مساوی و مسئولیتی در حدود سرمایه پرداخت شده یا سهام خریداری شده بود. این فرمول ابتدا در سال ۱۵۵۳ میلادی در کشور روسیه تزاری و برای ایجاد شرکتی بوجود آمد که قرار بود کالاهای آن از شمال اروپا راهی شرق آسیا و چین شود.نوع تکامل یافته این نحوه مشارکت در سال ۱۶۰۲ میلادی با تاسیس اولین شرکت سهامی عام در دنیا ، به نام کمپانی هند شرقی در تاریخ تجارت دنیا ثبت شد.

 

واژه بورس از نام خانوادگی شخصی به نام \” وارند بورس\” اخذ شده که در اوایل قرن پانزدهم در شهر بروژ بلژیک می زیست و صرافان شهر در مقابل خانه او گرد هم می آمدند و به دادوستد کالا و پول می پرداختند. نام او بعدها به اماکنی اطلاق شد که محل دادوستد پول، کالا و اسناد مالی و تجاری بوده است.

 

 بلژیک که ANVERSنخستین بورس اوراق بهادار جهان، سال ۱۴۶۰ میلادی در شهر

 

موقعیت تجاری قابل ملاحظه ای داشت، به عنوان اولین بازار متشکل سرمایه دنیا به وجود آمده است. رشد بورس سهام و جا افتادن آن در عملیات تجاری و اقتصادی ، با انقلاب صنعتی اروپا و شکوفایی اقتصاد تازه متحول شده آن قاره از کشاورزی به صنعتی همراه بوده است.

 

نکته قابل توجه آنکه درست در هنگام جهش معاملات بورس و پا گرفتن آن ، دول اروپایی مانند انگلستان ، آلمان و سوئیس، قوانین و مقررات ناظر بر فعالیت این نهاد را وضع کردند و قبل از اینکه امنیت سرمایه گذاری به خطر افتد  و موجباتی فراهم شود که صاحبان پس اندازهای کوچک ، صنایع نوپای اروپایی را از موهبت مشارکت خود محروم نماید، ضمانت اجرا قانونی وضع شد تا از هر گونه تقلب و تزویر و پایمال شدن حقوق صاحبان سهام ، جلوگیری شود.

 

به دنبال تحولات اقتصادی و اجتماعی دهه ۱۳۴۰، و با توجه به ارتباط گسترده سیاسی و اقتصادی ایران آن دوره با نظام اقتصادی غربی، بورس ایران به عنوان یکی از ابزارهای استراتژی وابستگی به غرب متولد شد. در سال ۱۳۴۵ قانون و مقررات تشکیل بورس اوراق بهادار تهران تهیه و لایحه مربوطه به مجلس شورای ملی ارسال گردید و در اردیبهشت ۱۳۴۶ تصویب شد و با ورود سهام بانک صنعت ومعدن و نفت پارس با ۶،۲ میلیارد سرمایه فعالیت بورس آغاز شد و تا سال ۱۳۵۶، سهام ۱۰۲ شرکت با سرمایه ۲۳۰ میلیارد عرضه گردید . از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸ بورس دوران رکود و فترت را گذراند و از سال ۱۳۶۸ فعالیت بورس از سر گرفته شد ، به طوری که در پایان آن سال تعداد ۷۰ شرکت با چهار میلیون سهم به ارزش ۱۱ میلیارد ریال وارد بورس شدند. در سال ۱۳۶۹ تعداد۱۳۱۳ میلیون سهم از ۷۲ شرکت تولیدی ، جمعا ۶۵ میلیارد ریال معامله انجام شد که از نظر تعداد ۳ برابر سال قبل و از نظر حجم معاملات، ۶ برابر سال ۶۸ بود.

 

در سال ۱۳۶۹ تعداد شرکتهای پذیرفته شده به ۹۵ شرکت افزایش یافت که ۲۸ شرکت از آنها به تازگی مورد پذیرش واقع شده بودند.

 

در سال ۱۳۷۰ با گسترش بیشتر بازار سهام و عرضه افزون تر ، حجم معاملات کل سالانه به رقم ۴۷۸ میلیارد ریال رسید . این روند تا کنون ادامه یافته و حجم معاملات در سال ۱۳۸۰ مجموعا ۷۸۰۰ میلیارد ریال و تعداد شرکتهای پذیرفته شده تا کنون ۴۱۱ شرکت می باشد.

جاذبه های بورس اوراق بهادار برای مردم

 

 

 

ولی واقعا چرا مردم پولشان را در بورس سرمایه گذاری می کنند؟

 

هرچه باشد در میان راههای مختلف سرمایه گذاری ، بازار بورس یکی از خطرناک ترین آنهاست، نکته هم همینجاست : کسانی وارد این بازار می شوند که اهل خطر کردن اند و انتظارهم دارند سود بیشتری ببرند. قطعا این افراد ، سود این بازار را با سود بانکی و خرید اقلام مختلف دارائی و خرید سکه و ارز و دیگر اقلام مقایسه می کنند ، و با یک دو دو تا چهار تا ، بورس را برای فعالیت انتخاب می کنند. مقایسه درستی است ،ولی باید توجه داشت ، همانطور که باید در خرید سهام دقت کرد که همه تخم مرغها در یک سبد نباشند، ( یعنی همه سرمایه مان به خرید یک سهم اختصاص نیابد) ، در تقسیم سرمایه بین انواع دارایی هم این نکته را باید در نظر داشت و برای کاهش خطرات ، می توان بخشی از دارایی را به انواع دیگری از سرمایه گذاری نیز اختصاص داد.یعنی برخی از این سرمایه گذاری ها ، در کنار فعالیت در بورس ،می تواند مفید باشد و رقیب دیدن آنها چندان درست نیست.

 

اما در مقایسه بازار با دیگر بازارها، گاهی یادمان می رود که یکی از مهمترین ویژگی های این بازار ، وجود قوانین سخت گیرانه است. از یک طرف ، هر شرکتی نمی تواند وارد این بازار شود و شرایط اولیه خاصی را باید دارا باشد. از طرف دیگر ، هر شرکت، در طول عضویتش در بورس ، باید همگان را از ریز و درشت کارهایش مطلع کند. این امر ، باعث می شود هم سهامدارانش از وضعیت شرکت اطلاع داشته باشند و هم دیگران بتوانند برای خرید آن سهم  تصمیم بگیرند. ضمن آنکه هر شرکتی که از قوانین بورس سرپیچی کند ، به طور موقت یا دائم از بورس خارج می شود.

 

جالب اینجاست، کسانیکه بر عملکرد شرکتها نظارت می کنند ، اصلا کارشان همین است. اینجاست که دولتی بودن یک نهاد ، برای حفظ منافع مردم و سهامداران ، به کار می آید.

 

شاید گمان کنید از آنجا که در این بازار ، خرید و فروش ها تنها به وسیله افراد خاصی به نام کارگزار انجام می شود، تقلب هم زیاد خواهد بود. ولی همان کارشناسان که گفتیم ، به کار این دلالان حرفه ای هم نظارت می کنند. فرض کنید اصلا این واسطه ها نبودند، می دانید چه هرج و مرجی می شد؟!

 

اما یک نکته را هم درباره مقایسه این بازار با برخی از سرمایه گذاری ها که صرفا به خرید یک قلم دارایی و نگهداری آن برای افزایش قیمت منتهی می شود، اضافه کنیم: تا اینجا هرچه گفتیم از منافع مادی و محسوس این بازار بود ، اما نباید فراموش کرد که این نوع سرمایه گذاری ، هم مستقیم و هم غیر مستقیم بر کل اقتصاد هم اثر گذار است.

 

 

 

 

 

جاذبه های بورس اوراق بهادار برای شرکتها

 

 

 

حالا فکر می کنید با این همه سخت گیری ، چه دلیلی دارد که شرکتها برای پذیرش در بورس ، سرو دست بشکنند.

 

اشتباهتان همین جاست! پیش از آمکه بورس ایجاد شود تا بخواهد با قوانین خاصی ، شرکتها را به سوی خود جذب کند، این تاجران و صاحبان شرکتها بودند که فکر ایجاد بازار بورس به مغزشان خطور کرد. پس جذابیت بورس برای آنها ، چیزی بجز معافیت های مالیاتی و ایجاد تسهیلات مناسب برای صادرات و واردات و … است. این شرکتها می توانند، همه را در سود و زیان خود شریک کنند. بدین ترتیب هم در هنگام ورشکستگی می توانند از سهامدارانشان کمک بخواهند ، و هم هنگام رشد و سود آوری می توانند با نشان دادن سود به دیگران و شریک کردن آنها ، پشتوانه محکمی برای آینده فراهم کنند.

 

از این امکان مهم و کارگشا که بگذریم ، معافیت ها و تسهیلاتی که از آن به اشاره گذشتیم ، مطابق سلیقه هر کشور و طبق نیاز هر زمان تعیین می شود . در کشور ما نیز ، از سالها پیش نزدیک به ۱۵% معافیت از مالیات بر فروش برای این شرکتها در نظر گرفته شده و طی چند سال اخیر هم ، در کنار محدودیت هایی که برای سایر شرکتها  در زمینه استفاده از ارز حاصل از صادرات و واردات متقابل در نظر گرفته شده ، معافیتهای ویژه ای برای شرکتهای پذیرفته شده در بورس دیده شده است.

 

 

 

 منبع\” جزوات آموزشی شرکت پارس پرتفولیو

ارسال نظر