X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

تجارت جهانی

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

مقدمه :

یکی از مباحث مهم اقتصادی آشنایی با سازمان ملل متحد و زیر مجموعه های آن از جمله سازمان تجارت جهانی می باشد این سازمان برای کشور ما که در خواست عضو یک ایران را در تاریخ ۷ / ۳ / ۱۳۸۴ مورد پذیرش قرار داده است بسیار مهم و در خور توجه می باشد .

زیرا کشور ما باید خودش را ازلی و اقتصادی برای یک روز طولانی پیوستن دائمی به این سازمان از طریق اقتصادی آزاد و همپای کشورهای صنعتی پیشرفته آماده و مهیا سازد .

لذا آشنایی با ساختار چنین سازمانی که ، ناچار باید همسو با بقیه کشورهای بسمت جهانی شدن گام برداریم مهم است و برای درک بهتر این سازمان آشنا شدن با ساختار آن می تواند بسیار مفید باشد .


مقدمه :

یکی از مباحث مهم اقتصادی آشنایی با سازمان ملل متحد و زیر مجموعه های آن از جمله سازمان تجارت جهانی می باشد این سازمان برای کشور ما که در خواست عضو یک ایران را در تاریخ ۷ / ۳ / ۱۳۸۴ مورد پذیرش قرار داده است بسیار مهم و در خور توجه می باشد .

زیرا کشور ما باید خودش را ازلی و اقتصادی برای یک روز طولانی پیوستن دائمی به این سازمان از طریق اقتصادی آزاد و همپای کشورهای صنعتی پیشرفته آماده و مهیا سازد .

لذا آشنایی با ساختار چنین سازمانی که ، ناچار باید همسو با بقیه کشورهای بسمت جهانی شدن گام برداریم مهم است و برای درک بهتر این سازمان آشنا شدن با ساختار آن می تواند بسیار مفید باشد .

تاریخچه سازمان تجارت جهانی

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>پس از جنگ جهانی دوم و با سابقه جنگ های تجاری نمایندگان کشورهای مختلف در ژنو ملاقات کردند تا به آزاد سازی تجارت جهانی مبادرت ورزند .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>بیست و سه کشور تصمیم به کاهش تعرفه های تجاری خود گرفتند .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>گات (    GATT   ) در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۷ متولد شد .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>دور اول مذاکرات درها وانای کو با منتبح به کاهش ۴۵۰۰۰ تعرفه در کشورها شد که یک پنجم تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار داد .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>پنجاه و شش کشور اساسنامه سازمان تجارت بین الملل ( ITO   ) را در سال ۱۹۴۸ تأیید کردند که هیچ گاه به تأیید پارلمان های کشورها نرسید و خصوصا مجلسین آمریکا با آن مخالفت کردند .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>دور دوم گات در انسی فرانسه برگزار شد و ۵۰۰۰ تعرفه مختلف را متأثر کرد .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>دور سوم مذاکرات در سال ۱۹۵۰در ترکوی انگلستان صورت گرفت که بر اساس آن ۸۷۰۰ تعرفه کاهش یافت و سطح عمومی تعرفه ها مجددا ۲۵ درصد از سال ۱۹۴۸ کمتر شد .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>دور چهارم بین سالهای ۵۶ – 1955 انجام شد که به کاهش مجدد تعرفه ها به ارزش ۵/۲ میلیارد دلار منجر شد .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>در سال های ۶۲ – 1960 دوره پنجم گات منتهی به ۵ میلیارد دلار ارزش کاهش تعرفه ها شد که مذاکرات اتحادیه جدید اروپا رانیز در بر گرفت .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>مذاکرات ۶۷ – 1964 به نام دور کندی موسوم شد و نتیجه آن ۴۰ میلیون دلار کاهش مجدد تعرفه ها بود .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>دور هفتم – دور توکیو – به تواقفهائی منجر شد که نه تنها کاهش تعرفه ها ، بلکه حذف موانع غیر تعرفه ای ( مانند یارانه ها ، کارت بازرگانی برای واردات و… ) رادر برگرفت .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>دور هشتم که ۷ سال ( ۹۳ – 1986 ) به طول انجامید بنام دور اوروگونز مشهور است که در حقیقت آخرین دورگات بود .

<!–[if !supportLists]–>           <!–[endif]–>   در سال ۱۹۹۴ مراکش شاهد مذاکرات مربوط به سازمان تجارت جهانی (wto   ) بود

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>در سال ۱۹۹۵ سازمان تجارت جهانی در ژنو متولد شد .

 

تفاوتهای عمده سازمان تجارت جهانی (wto   ) با گات ( GATT   )

۱/ گات یک موافقت نامه قانونی موقت بود . در حالیکه سازمان تجارت جهانی یک نهاد دایمی با توافق های مستمر است .

۲ / کشورها ورگات به عنوان ( مشارکت کنندگان قراردادی ) شناخته می شدند. ولی در سازمان تجارت جهانی کشورها عضو هستند .

۳/ گات عمدتا کالاها را مشمول می شد . در حالیکه سازمان تجارت جهانی خدمات و حتی مالکیت معنوی و اهم در بر می گیرد .

۴ / گات یک توافقنامه بدون قدرت اجرائی بود . ولی سازمان تجارت جهانی قدرت اجرائی دارد .

 

 

اهداف سازمان تجارت جهانی

اهداف اصلی سازمان تجارت جهانی (wto   ) همان اهداف موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت
( گات ) است که در سی ام اکتبر ۱۹۴۷ به امضای نمایندگان ۲۳ کشور جهان رسید . که
می توان هدفهای اصلی این سازمان را چنین مطرح کرد
Gtneral Ayreement  on  Turtts  Trade ( GATT )

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>ارتقای سطح زندگی وایجاد یک نظام اقتصاد بین المللی آزاد

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>تأمین اشتغال کامل در کشورهای عضو سازمان و توسعه تولید و تجارت ازمنابع جهانی بصورت بهره وری بهینه

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>دستیابی به یک توسعه پایدار

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>حفظ محیط زیست

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه نیافته از رشد تجارت بین الملل

برای دستیابی به چنین اهدافی سازمان تجارت جهانی زمینه مساعدی را از طریق مدیریت وتسهیل عملیات اجرائی و توسعه اهداف موافقت نامه سازمان تجارت جهانی فراهم می سازد و نقش فراهم کردن امکانات گردهمائی اعضاء را برای مذاکره و مشورت در زمینه روابط چند جانبه تجاری و تدوین مقررات برای حل اختلاف بین اعضاء را بر عهده می گیرد .

این سازمان با سایر سازمانها و تشکیلات بین المللی از جمله صندوق بین المللی پول و بانک جهانی همکاری دارد .

 

اصول سازمان تجارت جهانی

مهمترین اصول سازمان تجارت جهانی بر چند اصل مهم مبتنی است .

۱/ اصل دولت کامله الواد یا عدم تبعیض   (Most  fAroRED  NATION ( MFN ) CLAVSE )  

طبق این اصل هرگونه امتیاز بازرگانی یا تعرفه ای که از سوی یک کشور نسبت به هر کشور عضو اعمال می شود تمامی شرکای تجاری عضو باید آنرا رعایت کنند .

۲ / استفاده از محدودیت های کلی در تجارت مانند سهمیه بندی و صدور پروانه واردات ممنوع بوده و حمایت از صنایع داخلی فقط از طریق تعرفه های گمرگی شفاف امکانپذیر است حق وضع مقررات تبعیضی را ندارد .

۳ / کاهش تدریجی و تثبیت تعرفه های گمرگی و حذف موانع تجاری غیر تعرفه ای بصورت مرحله ای ( مگر در مورد محصولات کشاورزی کشورهائی که با مشکلات در پرداختها مواجه هستند )

۴ / برقراری نظام تعرفه های ترجیحی با هدف اعطای امتیازات تجاری به بعضی از فراورده های کشورهای در حال توسعه .

۵ / هرگونه عمل کشور عضو که بخواهند زیر قیمت تمام شده محصول خود را بفروشند
 (
   DVMPING    ) ممنوع است .

۶ / هرگونه تبعیض بین کالاهای وارداتی با کالای ساخت داخل توسط کشورهای عضو ممنوع است .

۷ / انجام دادن مشورت با دیگر اعضا در مورد سیاستهای بازرگانی و حل و فصل اختلافات ناشی از روابط تجاری باید از طریق مذاکره باشد .

 

کنفرانس وزیران

بالاترین رکن سازمان تجارت جهانی کنفرانس وزیران می باشد که نمایندگان همه اعضاء را شامل
می شود که اختیارات این اعضاء

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>زمینه تحقق کار کرده های این سازمان را از طریق اقدامات لازم در این راستا فراهم کند .

<!–[if !supportLists]–>    <!–[endif]–>تصمیم گیری در زمینه توافقنامه های تجارت چند جانبه در صورت درخواست هر یک اعضاء کنفرانس وزیران حداقل یک بار در هر دو سال تشکیل جلسه میدهد اولین کنفرانس وزیران
( دور ) سازمان تجارت جهانی در دسامبر سال ۱۹۹۶ در سنگاپور و دومین دور آن در ۱۹۹۸ در ژنو و سومین دور آن در ۱۹۹۹ در سیاتل ایالات متحده آمریکا و چهارمین و پنجمبن دور آن در دوحه قطر و کنکان مکزیک و دور ششم آن در ۲۰۰۵ در هنگ گنگ و دور هفتم آن در ژاپن که به دور توکیو معروف است برگزار گردید .

 

خلاصه نتایج مذاکرات دور توکیو ( ژاپن )

الف ) کاهش عوارض گمرگی بین اعضا حدودا ۴۰%

ب ) کاهش محدودیتهای غیر تعرفه ای در بین اعضاء

ج ) آزاد بیشتر تجارت در بخشهای مختلف اقتصادی ( به استثنای حمل و نقل هوائی نظامی )

– شورای عمومی

بالاترین سطح تصمیم گیری در سازمان تجارت جهانی بر عهده شورای عمومی این سازمان
می باشد که در مورد موضوعات روزمره و کارکردهای این سازمان نظر می دهد .

مقر شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در ژنو قرار دارد که هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه می دهد و نتیجه جلسه را به کنفرانس وزیران گزارش می دهد : نمایندگان همه اعضاء دراین جلسات شرکت می کنند .

<!–[if !supportLists]–>          <!–[endif]–>شورای عمومی در حکم رکن حل اختلاف

در بعضی موارد احتمال دارد که یک دولت عضو سازمان گمان می برد که عضو دیگری معاهده یا تعهدی را بر خلاف مصالح دولت اول بوجود آورده است .

تنظیم کنندگان این معاهدات دولتهای عضو سازمان می باشند که نتیجه مذاکرات بین دولتهاست

لذا مسئولیت نهائی توافق در این معاهدات به عهده رکن حل اختلاف است .

 

_ رکن بررسی خط مشی تجاری

شورای عمومی سازمان تجارت جهانی گاهی نیز به عنوان رکن بررسی خط مشی تجاری تشکیل جلسه می دهد که این رکن رویه خاص خود را به عنوان ریاست دارد لذا به تجدید نظر در سیاستهای تجاری اعضاء برای آماده کردن آن در مکانیسم بازنگری در سیاست تجاری می پردازد .

معمولا در ابتدای هر سال ریاست و دو معاونت آن از بین اعضاء برای مدت یکسال انتخاب می شوند .

 

_ شوراهای سازمان تجارت جهانی

این سازمان برای اجرای وظایف خود مبادرت به تشکیل شوراهائی می کند که زیر نظر شورای عمومی سازمان فعالیت می کنند . این شوراها عبارتند از :

۱ / شورای تجارت کالا

این شورا سرپرستی بر موافقت نامه های چند جانبه دایر بر تجارت کالا را بر عهده دارد .

این موافقت نامه ها مشتمل بر موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت می باشد .

این شورا دارای ۱۰ کمیته بوده که هر کدام در زمینه خاص فعالیت می کنند .

مانند ( کشاورزی – دستیابی به بازار – یارانه ها – اقدامات ضد فروش زیر قیمت تمام شده و … )

۲ / شورای تجارت خدمات

این شورا سرپرستی بر موافقت نامه عمومی تجارت خدمات را برا عهده دارد شرکت در این شورا برای تمام اعضای سازمان تجارت جهانی آزاد می باشد و اجازه ایجاد ارکان متمم را دارند ( کمیته خدمات مالی – کمیته تعهدات مشخص و گروههای کاری آیین نامه های داخلی و قواعد موافقت نامه عمومی تجارت خدمات جزء ارکان متمم در شورا است . )

۳ / شورای جنبه های مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فردی

حقوق اموال ذهنی – حقوقی است که به افراد برای خلق اندیشه هایشان داده می شود این شورا سرپرستی بر کارکردهای موافقت نامه نامه هائی که به این اموال مرتبط است را برعهده دارد .

 

کمیته ها

سه کمیته اصلی در سازمان تجارت جهانی وجود دارد .

الف / کمیته تجارت و توسعهخ

ب / کمیته محدودیتهای تراز پرداختها

ج / کمیته بودجه ، مالی وتشکیلاتی

– عضویت در این کمیته ها برای تمامی اعضای سازمان تجارت جهانی آزاد است

– شورای عمومی سازمان تجارت جهانی نیز دو کمیته تحت نظر خود دارد .

. کمیته تجارت و محیط زیست

. کمیته موافقت نامه های منطقه ای تجاری

 

عضویت در سازمان تجارت جهانی

طبق مفاد موافقت نامه تإسیس سازمان تجارت جهانی – طرفهای موافقت نامه عمومی تعرفه وتجارت و جوامع اروپائی که موافقت نامه حاضر و موافقت نامه های تجاری چند جانبه را
می پذیرند به صورت اعضای اصلی سازمان تجارت جهانی در می آیند . الحاق هر عضو جدید به سامزان که در اداره روابط تجاری خود مطابق موافقت نامه های تجاری چند جانبه خود اتقلال کامل داشته باشد طبق شرایطی که میان آن و سازمان تجارت جهانی مورد توافق قرار می گیرد با تصویب دوسوم آرای اعضای کنفرانس وزیران صورت خواهد گرفت .

مضافا اینکه خروج هردولت عضو از سازمان ۶ ماه پس از اعلام کتبی به دبیر کل صورت می گیرد  

 

مقررات مورد نیاز برای پذیرش (wto   )

۱/ اصلاح ساختار دولتی ( نظام اداری ، نقش دولت )

۲ / تغییر سیاستهای حماتی (تعدیل اقتصادی )

۳/ تجدید نظر در مقررات ناظر بر فعالیتهای اقتصادی

۴ / مقررات مبتنی بر اصلاح وضعیت شرکتهای دولتی

۵ / مقررات جامع بازار سرمایه و تشویق سرمایه گذاریهای خارجی

۶ / قانون خصوصی سازی بنگاههای دولتی

۷ / مقررات ایجاد مراکز آزاد تجاری و صنعتی

۸ / مقررات تسهیل کننده جهش صادراتی

 

مراحل پیوستن به سازمان تجارت جهانی

فرایند الحاق یا پیوستن به سازمان تجارت جهانی فرآیندی طولانی و چند مرحله ای است که در هر مرحله الزامات و شرایط خاص خود را دارد کشوری که متقاضی پیوستن به این سازمان است در مرحله اول باید تقاضای عضویت خود را به وسیله دبیر کل سازمان به اطلاع سایر اعضاء برساند

در جلسه شورا طرح تقاضا این کشور مطرح و به محض اینکه درخواست این کشور مبنی بر عضویت پذیرفته شود یک گروه کاری برای رسیدگی به تقاضای عضویت کشور متقاضی تشکیل شده و این کشور باید گزارشی از سیاستهای تجاری خود تهیه و به این گروه ارائه دهد .

همزمان با این اقدامات مذاکرات دو و چند جانبه به منظور تعیین شرایط عضویت و حصول توافق میان گروههای کاری صورت می گیرد .

سپس تنظیم پروتکل الحاق کشور و مشخص شدن تعهدات هر کشور در زمینه گشایش بازار کالا و خدمات خود به روی سایر اعضاء انجام می گیرد .

درواقع مرحله اول یعنی مذاکرات و آغاز فرایندی است که در نهایت به عقد موافقت نامه میان دولت متقاضی و سازمان منجر می شود .

تمامی بندها این قرار داد طی مذاکره و بر اساس توافق تعیین می شود که این مرحله در سازمان تجارت جهانی به مرحله اثبات واجد شرایط بدون موسوم است و شامل مجموعه اطلاعاتی است که هر کشور باید تهیه کند و در اختیار گروه کاری قرار دهد و این اطلاعات شامل گزارش سیاست تجاری و پرسشها و پاسخهای کتبی مربوط به این گزارش واسناد و قوانین مورد نیاز است .

نتیجه تلاش گروه کاری تهیه مجموعه اسنادی است که شامل گزارش گروه کاری – پروتکل الحاق و جدول تعهدات دسترسی به بازار کشور در مورد کالاها و خدمات است که این جدول توسط دبیرخانه سازمان تهیه می شود .

مرحله آخر پیوستن به سازمان مجموعه ای است که برای تصویب به شورای عمومی تسلیم
می شود و رای گیری در جلسه شورا باید انجام گیرد و عضویت کشور متقاضی منوط به کسب دوسوم آراست . و یک ماه پس از تصویب پروتکل توسط پارلمان کشور متقاضی عضویت به مرحله اجرا در می آید .

ده فایده سازمان تجارت جهانی wto           

<!–[if !supportLists]–>1-     <!–[endif]–>کمک به حفظ صلح جهانی

<!–[if !supportLists]–>2-     <!–[endif]–> حل دعواها واختلافات بین کشورها

<!–[if !supportLists]–>3-     <!–[endif]–>رعایت قانون به جای اصل زور

<!–[if !supportLists]–>4-     <!–[endif]–>کاهش هزینه های زندگی

<!–[if !supportLists]–>5-     <!–[endif]–>حق انتخاب بالاتر کالاها و خدمات

<!–[if !supportLists]–>6-     <!–[endif]–>افزایش درآمدها

<!–[if !supportLists]–>7-     <!–[endif]–>اقتصاد بهتر و اشتغال زدائی

ارسال نظر