X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

تسونامی و اثرات تخریبی آن بر شهر های ساحلی

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

بر اساس سوابق موجود و قابل بررسی امواج تسونامی ،۲۷۱ بار باعث ویرانی و وحشت شده اندکه از این میان ۲۹ بار در دریای آتلانتیک ، ۲۳ بار در دریای مدیترانه ، و ۲۹ بار در اقیانوس آرام.اولین تسونامی در ”پوتی دای“ یونان در سال ۴۷۹ ق م اتفاق افتاد وسپسدر سال ۱۲۹۳ در ژاپندر سال ۱۷۳۷ در دماغه لوپاتکا

در سال ۱۷۵۵ در لیبسون

در سال ۱۷۸۳ در ایتالیا

درسال ۱۸۶۷در جزیره سنت گروا

در سال ۱۹۶۰ در کورال شیلی

در سال ۱۸۶۹ در جزایر هاوایی

تاریخچه    

بر اساس سوابق موجود و قابل بررسی امواج تسونامی ،۲۷۱ بار باعث ویرانی و وحشت شده اندکه از این میان ۲۹ بار در دریای آتلانتیک ، ۲۳ بار در دریای مدیترانه ، و ۲۹ بار در اقیانوس آرام.اولین تسونامی در ”پوتی دای“ یونان در سال ۴۷۹ ق م اتفاق افتاد وسپس

در سال ۱۲۹۳ در ژاپن

در سال ۱۷۳۷ در دماغه لوپاتکا

در سال ۱۷۵۵ در لیبسون

در سال ۱۷۸۳ در ایتالیا

درسال ۱۸۶۷در جزیره سنت گروا

در سال ۱۹۶۰ در کورال شیلی

در سال ۱۸۶۹ در جزایر هاوایی

 

پیشرفت و سرعت سونامی

سونامی موقعی شروع میشود که حجم عظیمی از آب به سرعت مرتفع شود، این حرکت سریعمیتواند در نتیجه یک زلزله زیر آبی رخ دهد. بعد از اینکه حجم عظیمی از آب حرکت میکند ، موجحاصل از آن خیلی بلند میشود . فاصله از نوک یک موج تا نوک موج بعدی بیش از چندصد مایل طولدارد.

در دریای عمیق ، ارتفاع سونامی ممکن است به حدود یک متر برسد. در آبهای عمیق اغلبسونامی با چشم غیرمسلح دیده نمیشود، کشف و ردیابی سونامی در دریای عمیق خیلی مشکل است.

 

سرعت

سرعت یک سونامی معمولی که به خشکی نزدیک میشود  km/h    50 کاهش دارد و در مقابل، ارتفاع آن تاm     30 بالای سطح دریا می رسد. سرعت بسته به عمق محیط آبی است که در آن حرکت میکند.

با سرعت بیش از km/h     970  در اقیانوسهای باز حرکت کند ( یعنی با سرعتی که جت پرواز میکند). ممکناست تا چند ساعت طول بکشد تا سراسر اقیانوس را طی کند.

 

برخورد سونامی با ساحل

برخورد کف سونامی با کف ساحل ، کاهش سرعت موج ،افزایش ارتفاع تا صدها متربرخورد با کناره های ساحل و هل دادن حجم بالایی از آب به خشکی ضربه زدن به خشکی ، متراکم شدن انرژی، تغییر شکل سونامی و حرکت آب رو به بالابرخورد آنها با ساحل به صورت رشته های طغیانگر و سریع آب نه موجهای منفرد و غول آسا۹۰ – 50 پس از ضربه اولیه ، امواج دیگر به دنبال می آیند.

اگر بدون هشدار قبلی به ساحل برخورد کند تلفات بسیار برجای میگذارد و خط ساحلی با خاک یکسان میشودو همه چیز را با خود به دریا میکشاند.

مناطقی بیشتر در معرض تخریبند که در حد فاصل ۱٫۶ کیلومتری خط ساحلی به خاطر طغیان آب باشند، و باارتفاع کمتر از ۱۵متر از سطح دریا به خاطر ارتفاع امواج ضربه زننده .قسمت عمده خسارات در اثر توده آب عظیمی ایجاد میشود که در پشت جبهه موج اولیه قرار دارد، بطوریکه

ارتفاع دریا به سرعت بالا می آید و سیل، مناطق ساحلی را به شدت فرا میگیرد.وزن خالص آب به اندازه ای است که اجسام موجود در مسیرش را ساییده و اغلب ساختمانها را روی پیشان می اندازد و زمین را تا سنگ بستر میشوید.

اجسام بزرگ مثل کشتی ها و سنگها قبل از فرونشست سونامی، چندین مایل درون خشکی حمل میشوند.

امواج سونامی بسته به طبیعت ، منطقه منشا و جغرافیای مجاور، در یک جهت قویتر از جهت دیگر هستند.

ویژگیهای جغرافیایی محلی میتوانند منجر به تشکیل امواج برجسته و بلندی شوند که سبب تشدید خساراتساحلی میشوند.

 

احتمال وقوع سونامی در دریای خزردر دریای خزر گلسلهایی که توان ایجاد زمین لرزه های بزرگ را داشته باشند در برآمدگی آبشوران

(حد فاصل جمهوری آذربایجان و ترکمنستان) و غرب دریای خزر(سواحل داغستان و روسیه) قرار دارند.این گسلها در گذشته سبب رویداد زمین لرزه های بزرگ شدند که در پی آن سونامی بزرگ ایجاد شد. در عینحال احتمال رویداد سونامی در آینده توسط این گسل وجود دارد.مشاهدات حاکی از تشکیل سونامی تا ارتفاع۲ متر است.

برخی مطالعات نشانگر رویداد سونامی قوی در خزر هر ۶۰ سال یکبار است.

 

سونامی و پیامدهای ناشی از آن

پیامدهای مستقیم

پیامدهای مستقیم این امواج متلاطم و شدت فوق العاده آنها برموجودات ساکن آبهای کم عمق ساحلی شاملاکوسیستم صخره های مرجانی ،علفهای دریایی و…بستگی به شدت امواجی دارد که این موجودات درحالتعادی باآن درتماس هستند، امکان دارد طیف این امواج بسیارگسترده باشد.در نواحی که معمولا امواج شدیدناشی ازجزرومد و یا طوفانهای استوایی فعالیت دارند شدت این پیامدها کمتر است.درعین حال خلیجهای کمعمقی که دروضعیت عادی ازامواج طغیانگردرامان هستند، بیشترین آسیبها را متحمل شده اند.

در ضمن ، گونه های خاصی از موجودات زنده بسیار آسیب پذیرند .برای مثال مرجانها، جلبکها و برخی ازمهره داران دریایی از حساسیت بالایی برخوردارند و هرگز در یک محیط متلاطم زنده نمی مانند. در نتیجهبیش از سایر موجودات آبزی در معرض نابودی قرار دارند.

انتظار میرود که دسته هایی از علفهای دریایی و گیاهان آبزی در این سواحل به طور کامل ریشه کن شدهباشند ، هرچند که برخی ار آنها از قابلیت استرداد برخوردارند.

بطور خلاصه:

 این واقعه ، شرایط زندگی موجودات آبزی را دگرگون کرده و تولید مثل بیشتر آنها را کاهش داده است.پناهگاههای بسیاری از ماهیها و ارگانیسم هایی که بین رسوبات و جلبکهای دریایی زندگی میکنند به شدتآسیب دیده و قابل برگشت نخواهد بود.

دگرگونی چرخه غذایی اقیانوسی نیز از جمله پیامدهای دراز مدت این حادثه طبیعی است.

 

پیامدهای غیر مستقیم

یکی از بزرگترین اثرات این حادثه بر اکوسیستم سواحل اقیانوسی ، تجمع رسوبات ناشی از جریانات شدید وامواج متلاطم ، ونیز بالا آمدن سطح آبها و افزایش لجنهای ساحلی است . حرکت ماسه ها بسیاری ازموجودات زنده را مدفون کرده است .

تجمع زباله های ناشی از ساختمان سازی، ماشین آلات و وسایل الکتریکی در این سواحل بر شدت آلودگیافزوده است.بسیاری از این زباله ها آغشته به مواد شیمیایی نفتی ، انواع رنگها و پاک کننده های گوناگون که باعثنابودی گیاهان ، ارگانیسم های دریایی ، ماهیها و برخی از مهره داران میگردد.

 

پیامدهای اقتصادی تسونامی(اقیانوس هند)

کشته شدن بیش از هفتاد هزار نفر در کشورهای آسیب دیده.

بی خانمان شدن میلیونها نفر و از بین رفتن مراکز تجاری و زیرساختهای اقتصادیضربه به رشد اقتصادیضربه به صنعت جهانگردی و ماهیگیری

 

پیامدهای سیاسی تسونامی (اقیانوس هند)

احتمال تکرار آن در منطقه

ایجاد همکاری بین کشورهای منطقه

آمریکا به دنبال بهبود تصویر خود

 

 

منابع و مناخذ

 

فصلنامه ”علوم زمین“ شماره ۶۸ تابستان ۱۳۸۷ صفحه ۵۰

ماهنامه ”مهارت“ شماره ۴۴ . تیرماه ۱۳۸۵ صفحه ۳۸

دو ماهنامه ”شکار و طبیعت“ . خرداد و تیر ۸۹ . صفحه ۴۲ و ۱۱۵

فصلنامه ”سپهر“ . شماره ۶۶٫ تابستان ۸۷٫ صفحه ۱۴

فصلنامه ”مکانیک شریف“. شماره ۲۳٫ بهار ۸۴ . صفحه ۱۳

ماهنامه ”نوآور“ شماره ۴۷٫ مرداد ۸۷٫ صفحه ۲۸

فصلنامه ”رشد آموزش زمین شناسی“. شماره ۵۵٫ زمستان ۸۷

 

ارسال نظر