X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

خودروهای انژکتوری با آلودگی بیشتر

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

پیشتر گفته شد که با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از مبدل شیمیایی و سیستمهای کنترل الکترونیک موتور، سعی شده تا حد امکان از آلایندگی و مصرف سوخت خودروها کاسته شود و مردم از هوای پاک بهره‌مند باشند. مکررا از رسانه‌ها به گوش مردم رسانده می‌شود که ایهاالناس از خودروهای انژکتوری استفاده کنید زیرا که آلودگی و مصرف سوخت کمتری دارد و به هزار و یک دلیل به نفع شماست. اولین بار شرکت ایران خودرو، پیکان را مجهز به سیستم انژکتور نمود، بدون آنکه توجه چندانی به اصل موضوع داشته باشد. زیرا این خودروها فاقد مبدل شیمیایی بودند. که اصطلاحا به آن اوپن لوپ (بدون سنسور اکسیژن) گفته می‌شد. بعد از مدتی شرکت سایپا خودروی پراید سی‌ال‌سی را به بازار عرضه کرد که کاربراتور (فاقد انژکتور) بود ولی از سنسور اکسیژن استفاده می‌کرد که مجهز به مبدل شیمیایی هم بود. به هر حال هر دوی این بزرگواران مدعی بودند که از روی ناچاری دست به این اقدام زده‌اند. حال ببینیم کارکرد این دو سیستم در مقایسه با یکدیگر چگونه است و بعد به اصل موضوع خواهیم پرداخت.

خودروهای انژکتوری با آلودگی بیشتر

پیشتر گفته شد که با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از مبدل شیمیایی و سیستمهای کنترل الکترونیک موتور، سعی شده تا حد امکان از آلایندگی و مصرف سوخت خودروها کاسته شود و مردم از هوای پاک بهره‌مند باشند. مکررا از رسانه‌ها به گوش مردم رسانده می‌شود که ایهاالناس از خودروهای انژکتوری استفاده کنید زیرا که آلودگی و مصرف سوخت کمتری دارد و به هزار و یک دلیل به نفع شماست. اولین بار شرکت ایران خودرو، پیکان را مجهز به سیستم انژکتور نمود، بدون آنکه توجه چندانی به اصل موضوع داشته باشد. زیرا این خودروها فاقد مبدل شیمیایی بودند. که اصطلاحا به آن اوپن لوپ (بدون سنسور اکسیژن) گفته می‌شد. بعد از مدتی شرکت سایپا خودروی پراید سی‌ال‌سی را به بازار عرضه کرد که کاربراتور (فاقد انژکتور) بود ولی از سنسور اکسیژن استفاده می‌کرد که مجهز به مبدل شیمیایی هم بود. به هر حال هر دوی این بزرگواران مدعی بودند که از روی ناچاری دست به این اقدام زده‌اند. حال ببینیم کارکرد این دو سیستم در مقایسه با یکدیگر چگونه است و بعد به اصل موضوع خواهیم پرداخت.

 

گفته شد که استفاده از مبدل شیمیایی آلودگی خروجی از اگزوز موتور را به شدت کاهش می‌دهد. دقت در شکل فوق نشان می‌دهد که آلودگی خودرویی که با لامبدای استوکیومتری استفاده می‌کند اگر مجهز به مبدل شیمیایی باشد آلودگی آن برابر با نقطه ۲ خواهد بود. این وضعیت در خودروهای انژکتوری سالم وجود دارد.

رفتار خودروهای فاقد مبدل شیمیایی نوع دیگری است. این خودروها چون مبدل شیمیایی ندارند، مجبور نیستند که از لامبدای استوکیومتری استفاده کنند و لامبدا در آنها بزرگتر از یک تنظیم می‌شود. وضعیت این خودروها با عدد ۱ در نمودارها نشان داده شده است. بطوریکه مشاده می‌شود منحنی قرمز رنگ با افزایش مقدار لامبدا سیر نزولی داشته و به عبارت بهتر مقدار آلودگی خام خروجی از اگزوز کاهش می‌یابد. بنابراین خودروهای فاقد مبدل شیمیایی (کاربراتور و انژکتور اوپن لوپ) وضعیت خیلی بدی نخواهند داشت. در این میان خودروهایی که همزمان مجهز به مبدل شیمیایی و سنسور اکسیژن باشند بهترین موقعیت را دارند. وضعیت این خودروها با عدد ۲ در نمودارها نشان داده شده است. و دارای کمترین مقدار آلودگی هستند. خودروهای انژکتوری استاندارد و سالم در این نقطه قرار دارند و کمترین آلودگی را وارد محیط زیست می‌کنند. ولی اگر مبدل شیمیایی را از این خودروها حذف کنیم شرایطی بوجود خواهد آمد که غیر قابل تصور خواهد بود. وضعیت این خودروها با عدد ۳ در نمودارها نشان داده شده است.

 درحالیکه خودروهای انژکتوری سالم و استاندارد دارای کمترین مقدار آلودگی هستند، ولی درصورت حذف مبدل شیمیایی ، بیشترین آلودگی ممکن را دارا خواهند بود.

 فکر می کنم متوجه منظورم شده باشید. روی صحبتم با عزیزانی استکه اقدام به جداکردن مبدل کاتالیزوری می‌کنند. این اقدام نه تنها موتور را از تنظیم خارج می‌کند بلکه آلودگی نسبتا زیادی را نیز از اگزوز خودرو خارج کرده و صدمات شدیدی را به محیط زیست وارد می‌کند. مقایسه نقطه ۳ با نقاط ۱ و ۲ نمودار فوق به خوبی نشان می دهد که درصورت حذف کاتالیزور آلودگی خروجی از موتور به مقدار قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

 حذف مبدل کاتالیزوری از روی خودروهای انژکتوری بیشتری آسیب را به محیط زیست وارد می‌کند. دود خروجی از اگزوز این گروه از خودروها  شدیدترین نوع آلودگی را به همراه دارد.

فکر می کنید چرا عده‌ای دست به این قبیل اقدامات می‌زنند. منفعت حاصل از این عمل غیرقانونی چیست و چه انگیزه‌ای به آن دامن می‌زند؟؟؟ چرا یک انسان دوستدار محیط زیست باید در این حد به محیط اطراف خود آسیب وارد کند؟ البته این سؤالیست که باید وجدانهای بیدار به آن پاسخ بدهند. اما این تذکر موجب نمی‌شود تا دولتمردان و صاحب منسبان سازمانهای پاسدار محیط زیست از مسؤلیت خود شانه خالی کنند. وضع قوانین صحیح درباره پایـش مستمر آلایندگی خودروها موضوعیست که باید شدیدا مورد توجه قرار گیرد.

 وضع قوانین صحیح درباره پایش مستمر آلایندگی خودروها موضوعیست که باید شدیدا مورد توجه قرارگیرد.

خوشبختانه سالهای اخیر تاکید زیادی مبنی بر انجام معاینه فنی خودروها انجام می‌شود و خودروهای با عمر سه سال و بیشتر موظف به دریافت معاینه فنی هستند. اما توجه به یک نکته ضروریست که حجم قابل توجهی از خودروها طی سه سال گذشته وارد بازار شده اند و مهتر اینکه مبدل کاتالیزوری نیز در همین مدت برروی خودروها نصب گردید و قبل از آن تقریبا خبری از این قطعه مفید و جادویی در خودروها وجود نداشت. متاسفانا اخیرا حذف این قطعه به بهانه بوی بد و یا کاهش قدرت موتور مورد توجه برخی افراد بی‌مسؤلیت قرار گرفته و کمتر کسی را می شناسیم که دارای خودروی انژکتوری مجهز به کاتالیزور باشد ولی به فکر جدا کردن کاتالیزور آن نبوده باشد؛ مگر کسانیکه احساس مسؤلیت کرده و واقعا دوستدار محیط زیست باشند. باید در این قضیه بسیار هوشیارانه برخورد کرد و با وضع قوانین کارآمد پایش مسمتر آلایندگی خودروها را مورد توجه قرار داد. اخیرا فن‌آوریهای جدیدی در سیستم کنترل الکترونیک خودروها بکارگرفته شده که کمک شایانی به حل این مسئله می‌کند. به عبارت بهتر می‌توان ادعا کرد که پیاده سازی بسیاری از فن آوریها در سیتمهای کنترل الکترونیک خودرو بویژه در کامپیوتر سیستم الکترونیک موتور با هدف کنترل و کاهش آلودگی بوده است و خوشبختانه در سالهای اخیر پایـش مستمر با تاکید فراوان در دستور کار وضع کنندگان قوانین و مؤسسان تدوین کننده استاندارد قرار گرفته، و تولیدکنندگان خودرو موظف به اعمال آن  در محصولات خود هستند.

 

فن آوری عیب یابی OBD 2 ، برای مقابله با هرنوع نقص فنی در خودروها که منجر به آلودگی می‌شود ابداع شده و هدف از آن  پایـش مستمر آلایندگی خودروها است.

فراموش نکنید که فلسفه استفاده از سیستم کنترل الکترونیک در خودروها کنترل آلودگی و کاهش مصرف سوخت بوده است و به همین منظور نسل جدید آن مجهز به سیستم  پایـش مستمر آلایندگی می‌باشد

عیب یابی خودروهای انژکتوری (قسمت چهارم) 

خودروهای انژکتوری یا کنترل آلودگی

 آیا تاکنون از خود پرسیده‌اید که علت اصلی استفاده از سیستمهای الکترونیک در خودروها چیست؟ آیا می‌دانید چرا سیستم کنترل الکترونیک موتور یا به عبارت ساده‌تر سیستم انژکتوری برروی موتور خودروها نصب می‌شود؟ آیا می‌دانید منفعت استفاده از سیستمهای پیچیده چیست و در چه شرایطی عملکرد مناسبی خواهند داشت؟

 سیستمهای کنترل الکترونیک خودرو و به وپژه سیستم کنترل سوخت خودروها از زمان مورد توجه قرارگرفت که آلودگی و مصرف سوخت خودروها مشکلاتی را برای مردم بوجود آورد. یک متخصص در امور خودرو بخوبی می‌داند که وظیفه سیستم الکترونیک در خودرو چیست. باید بدانید که هدف از بکارگیری این سیتمها تلاش برای کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی در خودروها است. اما این وظیفه را سیستم کنترل الکترونیک و کامپیوتر خودرو به تنها قادر به انجام نیست. در خودروها قطعه‌ای به نام مبدل سه راهه یا کاتالیزور وجود دارد که گازهای اگزوز حین عبور از آن به گازهای غیرمضر مانند آب و گازکربنیک تبدیل می‌شود. موتور خودرو ضمن سوزاندن بنزین با هوا مقدار زیادی گازهای سمی منوکسیدکربن، اکسیدهای ازت و هیدروکبنهای نسوخته تولید می‌کند که برای سلامت محیط زیست و زندگی موجودات زنده و ازجمله انسانها مضر هستند. مبدل سه راهه که محتوی مقدار زیادی مواد شیمیایی موسوم به کاتالیزور است ، این گازهای سمی را تحت تاثیر قرار داده و واکنشهای شیمیایی در آنها بوجود می آورد که موجب تبدیل گازهای سمی مذکور که گازهای غیرسمی می‌شود. چون سه نوع گاز سمی در دود اگزوز خودروها وجود دارد، بنابریان سه نوع کاتالیزور در مبدل پیش‌بینی شده تا همگی آنها را به گازهای غیرسمی تبدیل کند.

 مبدل شیمیایی یا مبدل سه راهه مهمترین عضو سیستم کنترل آلودگی خودروها محسوب می‌شود

در خودروهای امروزی سیستمی در آنها طراحی و پیاده‌سازی شده که به سیستم کنترل آلودگی معروف است. این سیستم وظیفه دارد تا میزان گازهای آلاینده خروجی از خودرو را محدود کرده و به گازهای غیرمضر تبدیل کند. همانطوریکه پیشتر گفته شده مهمترین عضو تشکیل دهنده این سیستم مبدل شیمیایی است. زیرا عمل اصلی واکنش گازهای مضر را این قطعه انجام می‌دهد. مبدل شیمیایی در مسیر اگزور خودرو نصب می‌شود و تمامی دود خروجی از موتور مجبور است از لابلای آن عبور کند. گازهای سمی حین عبور از درون روزنه‌های مبدل شیمیایی، واکنش نشان داده و به تدریج به گازهای غیرسمی تبدیل می‌شوند. در نتیجه گازهای خروجی از خودرو کم ضررتر خواهند بود. بطوریکه مقدار آنها کمتر از مقدار آلودگی مجاز استاندارد میباشد. شکل زیر عملکرد مبدل شیمیایی را به وضوح نشان می‌دهد.

 

همانطوریکه مشاهده می‌شود منحنی قرمز رنگ مربوط به گازهای سمی خارج شده از اگزوز موتور است. این گازها وارد مبدل شیمیایی شده و از مقدار گازهای سمی بشدت کاسته می‌شود، بطوریکه منحنی سبز رنگ مقدار گازهای خروجی را پس از عبور از مبدل شیمیایی نشان می‌دهد. نکته فنی که در این منحنیها دیده می‌شود به کمیت لامبدا یا هوای اضافی مربوط است. با افزایش مقدار لامبدا یا به عبارتی همزمان با کاهش مقدار سوخت، مقدار آلودگی منوکسیدکربن و هیدروکربن نسوخته کم می شود. همزمان با این شرایط عملکرد مبدل شیمیایی نیز بیشتر شده و گازهای مضر بیشتری را به گازهای غیرسمی تبدیل می‌کند. برعکس این وضعیت برای گاز سمی اکسیدهای ازت وجود دارد. به این ترتیب که با کاهش لامبدا یا افزایش سوخت، مقدار گاز سمی اکسیدهای ازت نیز کاهش یافته و همزمان اثر مبدل شیمیایی نیز بیشتر شده و اکسیدهای ازت بیشتری را به گازهای غیر سمی تبدیل می‌کند. مشاهده می‌شود که عملکرد مبدل شیمیایی برای هر سه نوع گاز سمی وقتی بهینه است که لامبدای برابر با یک باشد.

راندمان مبدل شیمیایی یا مبدل سه راهه هنگامی حداکثر است که لامبدا یا به عبارتی هوای اضافی برابر با یک باشد. به این شرایط استوکیومتریک گفته می‌شود.

به همین دلیل با استفاده از سیستمهای الکترونیک کنترل موتور سعی می‌شود مقدار لامبدا تقریبابرابر با مقدار استوکیومتری تنظیم شود تا همواره بیشترین راندمان تبدیل وجود داشته باشد و کمترین آلودگی وارد محیط زیست شود. آنچه که استفاده از سیستمهای کنترل الکترونیک را توجیه می‌کند دقت عمل آنها در تنظیم نسبت هوا به سوخت است. زیرا در مقایسه با سیستمهای مکانیکی مانند کاربراتور از قابلیتهای بسیار بالایی برخوردار خواهیم شد.

وظیفه سیستمهای کنترل الکترونیک سوخت در یک کلمه عبارت است تنظیم دقیق نسبت هوا به سوخت برای کارکرد بهینه مبدل شیمیایی. 

به عبارت بهتر استفاده از سیستمهای الکترونیک برای کنترل موتور و به ویژه کنترل سوخت ایجاد شرایط مناسب برای کارکرد بهینه مبدل شیمیایی است.

 

 

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

ارسال نظر