X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

سرطان حنجره

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

سرطان به گروهی از بیماری ها اطلاق می شود که بیش از صد نوع مختلف را تشکیل می دهند. همه سرطان ها غالبا واحد اساسی و اصلی بدن که سلول نامیده می شود را تحت تأثیر قرار می دهند.وقتی سلول های بدن به طور غیر طبیعی و بدون نظم و کنترل تکثیر یابند سرطان به وجود می آید. زمانی که نیاز به ایجاد سلول های جدید نیست اگر سلول تقسیم شود و تکثیر یابد مجموعه و توده ای از بافت زائدی و اضافه بر نیاز به وجود می آید مجموعه بافت به وجود آمده را غده یا تومور می نامند که ممکن است خوش خیم یا بد خیم باشد. تومورهای خوش خیم به بخش های دیگر بدن انتشار پیدا نمی کنند و به ندرت حیات را تهدید می کنند تومورهای خوش خیم را معمولا می توان با جراحی خارج کرده و درمان نمود هر چند بعضی از انواع آن ممکن است عود کند. تومورهای بد خیم عمدتا سرطانی هستند و آنها می توانند به اعضاء و بافت های مجاور دست درازی کرده و آنها را تخریب نمایند سلول های سرطانی همچنین می توانند از تومور اولیه و محل اصلی خود کنده شده و از راه جریان خون و سیستم لنفاوی به نقاط دوردست بدن گسترش یابند این شکل گسترش و انتشار تومورهای سرطانی به نقاط دیگر بدن را ریشه دوانیدن یا متاستاز می نامند.

مقدمه

هر ساله بیش از ۱۲۰۰۰ در ایالت متحده آمریکا متوجه می شوند که مبتلا به سرطان حنجره هستند. امروزه کاوشگران و دانشمندان همچنان به جستجوی خود در جهت دست یابی به روش های مناسب و مطمئن تشخیص و درمان سرطان حنجره ادامه می دهند و در زمینه شناخت و آگاهی و دسترسی به اطلاعات تازه و یافته های جدید تلاش می کنند.

سرطان چیست؟

سرطان به گروهی از بیماری ها اطلاق می شود که بیش از صد نوع مختلف را تشکیل می دهند. همه سرطان ها غالبا واحد اساسی و اصلی بدن که سلول نامیده می شود را تحت تأثیر قرار می دهند.وقتی سلول های بدن به طور غیر طبیعی و بدون نظم و کنترل تکثیر یابند سرطان به وجود می آید. زمانی که نیاز به ایجاد سلول های جدید نیست اگر سلول تقسیم شود و تکثیر یابد مجموعه و توده ای از بافت زائدی و اضافه بر نیاز به وجود می آید مجموعه بافت به وجود آمده را غده یا تومور می نامند که ممکن است خوش خیم یا بد خیم باشد. تومورهای خوش خیم به بخش های دیگر بدن انتشار پیدا نمی کنند و به ندرت حیات را تهدید می کنند تومورهای خوش خیم را معمولا می توان با جراحی خارج کرده و درمان نمود هر چند بعضی از انواع آن ممکن است عود کند. تومورهای بد خیم عمدتا سرطانی هستند و آنها می توانند به اعضاء و بافت های مجاور دست درازی کرده و آنها را تخریب نمایند سلول های سرطانی همچنین می توانند از تومور اولیه و محل اصلی خود کنده شده و از راه جریان خون و سیستم لنفاوی به نقاط دوردست بدن گسترش یابند این شکل گسترش و انتشار تومورهای سرطانی به نقاط دیگر بدن را ریشه دوانیدن یا متاستاز می نامند.

حنجره و ساختار آن

عضوی لوله ای شکل است که طول آن ۲ اینچ و در قسمت قدامی گردن قرار دارد.از حنجره در اعمال مهمی نظیر تنفس،تکلم و بلع غذا استفاده به عمل می آید. حنجره در منتهی الیه فوقانی لوله تنفسی یا نای قرار دارد و دیواره های آن از جنس غضروف است. برجستگی قسمت پیشین حنجره که از بخش پهن غضروف تشکیل می شود. دو نوار عضلانی به شکل حرف V انگلیسی که در داخل حنجره تعبیه شده اند تارهای صوتی یا طناب های صوتی را

تشکیل می دهند. لوله ای که غذا را از دهان به معده می رساند و مری نامیده می شود دقیقا در قسمت خلفی حنجره و نای قرار دارد. مدخل مری و حنجره در حلق بسیار به هم نزدیک است و زمانی که غذا بلعیده می شود زبان کوچک که اپی گلوت نام دارد به سمت پایین و روی حنجره حرکت کرده و با بستن حنجره مانع ورود غذا به نای می شود.

سرطان حنجره که سرطان حنجره ای نیز نامیده می شود ممکن است به بخش های دیگر حنجره مانند قسمت میانی حنجره یا جایی که تارهای صوتی در آن جای دارند، قسمت های فوقانی حنجره که اپی گلوت نامیده می شود و دریچه ای است که در حین بلع نای را می پوشاند و مانع ورود غذا به نای می شود و یا به قسمت تحتانی حنجره یعنی منطقه ای که حنجره به نای مرتبط می شود انتشار یابد. اگر سرطان حنجره به بخش های خارج حنجره منتشر شود،معمولا ابتدا غده لنفاوی ناحیه گردن را مورد هجوم قرار می دهد هم چنین ممکن است به قمست های خلقی زبان و یا قسمت های دیگر حلق و گردن یا ریه ها و گاهی به نقاط دوردست بدن گسترش پیدا کند. سرطانی که از حنجره به نقاط دیگر بدن انتشار پیدا کرده نام مبدأ و منشأ اولیه خود را حفظ کرده و به همان نام و بیماری نامیده می شود در چنین شرایطی آن را سرطان متاستاتیک حنجره ای می نامند.

علائم سرطان حنجره

علائم سرطان حنجره اساسا به حجم تومور و محل استقرار آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد محل بروز و ظهور سرطان حنجره در تارهای صوتی است این سرطان ها به ندرت دردناک هستند اما تقریبا همیشه خشونت صدا و تغییرات دیگر را موجب می شوند.غده هایی که در منطقه فوقانی تارهای صوتی به وجود آمده اند موجب برآمدگی در گردن، زخم گلو، یا درد گوش می گردند.

غددی که در قسمت تحتانی تارهای صوتی قرار دارند و بسیار نادر هستند می توانند در عمل تنفس اختلال ایجاد کرده و تنفسی صدا دار به وجود آورند. نشانه دیگر وجود جسم خارجی و برآمدگی در گلو و همچنین وجود سرفه های مداوم است که برطرف نمی شوند. به تدریج که غده سرطانی رشد می کند ممکن است درد گلو، کاهش وزن، اشکال در تنفس و غالبا احساس خفگی هنگام عبور مواد غذایی از مری به وجود آید. در برخی موارد سرطان

حنجره موجب می شود بلع غذا به دشواری صورت گیرد افرادی که علائمی از این قبیل دارند به وسیله متخصص گوش و حلق و بینی مورد معاینه قرار می گیرند.

تشخیص سرطان حنجره

برای تشخیص بیماری و یافتن علت یا علل آن پزشک در معاینه بالینی با لمس گردن نشانه هایی از قبیل: برجستگی، تورم و سفتی و یا تغییرات ظاهری دیگر را جستجو می کند و همچنین قسمت های درونی حنجره را به دو طریق معاینه و مشاهده می کند.(معاینه و مشاهده داخل حلق را اصطلاحا لارنگوسکپی می گویند)

۱- لارنگوسکپی با معاینه غیر مستقیم داخل حنجره: در این روش پزشک با آینه کوچک که دسته بلندی دارد حلق و به خصوص قسمت های تحتانی حلق را برای یافتن شرایط غیر طبیعی و یا بروز تغییرات در تارهای صوتی و این که حرکت تارها طبیعی یا غیر طبیعی است معاینه و مشاهده می کند.

۲-  لارنگوسکپی با معاینه مستقیم داخل حنجره: در این روش پزشک با عبور لوله ای که در رأس آن چراغی تعبیه شده است و از راه بینی یا دهان به قسمت های پایین هدایت می شود حلق و حنجره را مورد معاینه قرار می دهد و در این روش ضایعاتی را که در روش مستقیم و با آینه معمولی دیده نمی شدند را می توان به آسانی مشاهده کرد. اگر ضایعه ای مورد توجه پزشک قرار گرفت اقدام به نمونه برداری از ضایعه خواهد کرد. تنها نمونه برداری و آسیب شناسی مطمئن ترین راه برای تشخیص و احراز وجود سرطان در بیمار است.

روش های درمان سرطان حنجره

بیماری سرطان حنجره معمولا با استفاده از اشعه که به آن رادیوتراپی می گویند و یا انجام عمل جراحی درمان می شود. رادیوتراپی و جراحی روش های درمانی موضعی هستند به این معنا که در این روش ها فقط سلول های سرطانی منطقه آسیب دیده تحت تأثیر قرار می گیرند. بعضی بیماران ممکن است شیمی درمانی شوند یعنی اینکه داروها از طریق جریان خون خود را به سلول های سرطانی سراسر بدن می رسانند.

رادیوتراپی یا درمان با اشعه

برای تخریب سلول های سرطانی و متوقف کردن رشد آنها از اشعه با قدرت تابشی بالا استفاده می شود. اشعه درمانی ممکن است با جراحی همراه گردد. استفاده از اشعه قبل از عمل جراحی می تواند حجم غده سرطانی را کاهش داده و دامنه آن را محدود نماید. همچنین اشعه درمانی بعد از عمل جراحی قادر است سلول های سرطانی که در ناحیه عمل باقی مانده اند را تخریب نماید در مواردی که نمی توان با عمل جراحی غده سرطانی را خارج کرده و یا در بیمارانی که به دلایل مختلف نمی توانند مورد عمل جراحی قرار گیرند از درمان با اشعه استفاده می کنند. همچنین مواردی که بعد از عمل جراحی غده سرطانی عود کرده و رشد مجدد نماید، درمان با اشعه درمان مناسبی است.

درمان جراحی

انجام عمل جراحی و یا جراحی همراه با اشعه درمانی برای بیمارانی که به تازگی تشخیص بیماری در آنها داده شده است پیشنهاد می شود همچنین اگر پس از درمان با اشعه سرطان عود کند انجام عمل جراحی درمان مناسبی است. نوع عمل جراحی بستگی به اندازه غده سرطانی و محل آن دارد.اگر غده ای بسیار کوچک در تارهای صوتی وجود داشته باشد ممکن است جراح از اشعه لیزر که قدرت تابشی زیادی دارد استفاده کند این اشعه لیزر کار چاقوی جراحی را انجام می دهد. برداشتن و خارج کردن غده سرطانی حنجره از طریق جراحی را لارنگکتومی می نامند که ممکن است شامل بخشی از حنجره و یا تمام حنجره باشد در هر نوع از این جراحی جراح ناگذیر است عمل تراکئوستومی یعنی تعبیه مدخل در لوله تنفس و در جلوی گردن برای ورود هوا که آن را استوی یا مدخل نیز می نامند انجام دهد(درحالی که حنجره کلی برداشته شود از طریق مدخل تنفس می کنند.

برداشتن بخشی از حنجره،صدا و تکلم بیمار را حفظ می کند جراح فقط بخشی از جعبه مولد صوت و دقیقا یکی از تارهای صوتی و را خارج می کنند در این صورت استومایا مدخل تعبیه شده نیز موقتی خواهد بود و بعد از دوره ای کوتاه لوله تراکئوستومی که وظیفه آن بازنگه داشتن مجرای هوا است را خارج کرده و استوما یا مدخل مصنوعی بسته می شود و بیمار می تواند طبق معمول تنفس کرده و تکلم کند.

شیمی درمانی

به کاربردن داروها به منظور از بین بردن و انهدام سلول های سرطانی را شیمی درمانی می نامند در بسیاری موارد قبل از انجام جراحی و یا اشعه درمانی از داروهای ضد سرطان و یا شیمی درمانی به منظور محدود کردن و یا کاهش حجم و اندازه غده سرطانی استفاده به عمل می آید همچنین در موارد انتشار و گسترش سرطان حنجره به قسمت های دیگر بدن از شیمی درمانی استفاده می شود. در ضمن داروهای ضد سرطان در درمان سرطان حنجره را معمولا از طریق داخل رگ تجویز می کنند.

عوارض جانبی درمان های مختلف سرطان حنجره

روش هایی که در درمان سرطان به کار گرفته می شوند بسیار قوی و مؤثر هستند. محدود کردن اثرات درمان به شکلی که فقط سلول های سرطانی را هدف قرار داده و تخریب نمایند و به سلول های سالم آسیب نرساند مشکل است و سلول های سالم نیز ممکن است صدمه ببینند. به این دلیل درمان سرطان غالبا عوارض ناخوشایندی به بار می آورد. عوارض جانبی درمان سرطان مختلف هستند که عمدتا به نوع و دامنه درمان بستگی دارند و همچنین واکنش هر بیمار نسبت به درمان با بیمار دیگر متفاوت است.

تأثیر درمان بر تغذیه

بیمارانی که لارنگکتومی شده اند علاقه خود را به غذا از دست می دهند چرا که عمل جراحی تغییراتی در راه های چشایی و بویایی، راه هایی که طعم و بوی اشیاء به طور کلی و غذا اختصاصا حس می شود به وجود می آورد.

اشعه درمانی نیز ممکن است در حس چشایی تأثیر بگذارد.اشکال در خوردن و جویدن و بلع غذا ممکن است از عوارض شیمی درمانی باشد. با وجود این بیمارانی که به طور عادی غذا می خورند و از تغذیه خوب برخوردار هستند ممکن است توانایی بیشتری در تحمل عوارض جانبی درمان به دست آورند به این دلیل تغذیه خوب و کافی اهمیت بسزایی خواهد داشت.

یادگیری مجدد تکلم

بیمارانی که بخشی از حنجره آنها برداشته شده است در طول یک هفته یا بیشتر می توانند از راه طبیعی حرف بزنند ولی بعد از برداشتن کامل حنجره بیماران ناگذیر به یادگیری تکلم متناسب با شرایط تازه هستند.

یادگیری تکلم مجدد برای این بیماران۱- بهره گیری از هوای درون مری یا لوله غذا و خارج کردن با فشار آن برای تولید صدا می باشد ۲- برای تولید صدا از نوعی حنجره مکانیکی نیز می توان استفاده کرد. در روش اول هوای خارج شده از مری دیواره های حلق را به ارتعاش در می آورد و صدای جدیدی به وجود می آورد: زبان،لبها و دندان ها در حین عبور صدا از دهان کلمات را می سازند در بعضی افراد لارنگکتومی شده هوا برای تکلم از راه مری و از طریق سوراخی که جراح بین نای و مری ایجاد کرده عبور می کند در این منفذ ایجاد شده یک دریچه پلاستیکی از جنس سلیکون از راه استوما کار گذاشته می شود دریچه یادشده از ورود غذا به نای جلوگیری می کند وقتی استوما بسته است هوا با فشار از ریه ها و از طریق دریچه یاد شده به داخل مری رانده می شود هوای رانده شده با به ارتعاش در آوردن دیواره های حلق تولید صدا می کند و بالاخره کلمه در دهان ساخته و ادا می شوند.

این روش مستلزم آموزشی همراه با صبر و شکیبایی است همه افراد در دستیابی به این نوع تکلم موفق نیستند. و اما در روش دوم: دستگاه حنجره مکانیکی ممکن است با نیروی باتری کار کند که در این صورت به آن حنجره‌الکتریکی می گویند و یا با نیروی هوا فعل می شود که حنجره بادی نام دارد

نوعی حنجره الکتریکی شبیه چراغ قوه کوچکی است که صفحه یا دیسک موجود در آن صدایی با طنین پایین در حد نجوا ایجاد می کند دستگاه را در مقابل گردن نگه می دارند و صدا از گردن به داخل دهان جریان پیدا می کند(این دستگاه برای کسانی که اشعه درمانی شده اند مناسب نیست). نوع دیگری از حنجره الکتریکی لوله پلاستیکی قابل انعطاف است که صدا را از دستگاه در دست بیمار به داخل دهان بیمار هدایت می کند نحوه استفاده از حنجره بادی به این شکل است که بیمار دستگاه را در قسمت فوقانی و نزدیک استوما نگه می دارد و از هوایی که از ریه ها خارج می شود به جای نیروی باتری به منظور به ارتعاش در آوردن آن استفاده می کند صدای حاصله از راه لوله پلاستیکی به داخل دهان هدایت می

شود

پیشگیری و مراقبت های پس از درمان

پیگیری و مراقبت های منظم بیمار بعد از درمان سرطان حنجره اهمیت زیادی دارد. پزشکان برای اطمینان از پیشرفت بهبودی و عدم عود بیماری در فواصل معین بیمار را معاینه و کنترل می کنند. مراقبت منظم شامل بررسی و معاینه استوما، گردن و حلق خواهد بود هر چند وقت یک معاینه بالینی کامل و آزمایش های خون و ادرار و رادیو گرافی نیز انجام می گیرد کسانی که اشعه درمانی شده اند و کسانی که بخشی از حنجره آنها برداشته شده است معاینه حنجره با لارنگوسکپ که لارنگوسکپی خوانده می شود خواهند شد. درضمن افرادی که تحت درمان سرطان حنجره قرار گرفته اند نسبت به افراد عادی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان جدیدی در دهان، حلق یا نواحی دیگر سر و گردن هستند. این مسئله در مورد افرادی که سیگار مصرف می کنند بیشتر صادق است.

علل بیماری سرطان حنجره و پیشگیری از آن

بیماری سرطان حنجره در ایالات متحده غالبا در سنین بیش از ۵۵ سال روی می دهد در مردان ۴ برابر شایع تر از زنان است و در ایالات متحده در میان سیاه پوستان شایع تر از سفید پوستان است در ضمن سرطان حنجره مسری نیست و واگیر هم ندارد.

بیشترین کسانی که به سرطان مبتلا می شوند افراد سیگاری یا الکلی هستند همچنین اشخاصی که مصرف سیگار را متوقف کرده اند تا حدود زیادی احتمال خطر ابتلا به سرطان حنجره را در خود کاهش می دهند. ترک سیگار احتمال بروز سرطان ریه، دهان، لوزالمعده، مثانه و مری را نیز کاهش می دهد. احتمال بروز سرطان حنجره در کسانی که در کارخانجات پنبه نسوز کار می کنند بیشتر است. کسانی که فکر می کنند ممکن است در معرض ابتلا به سرطان حنجره باشند لازم است مسئله را با پزشک معالج خود مطرح سازند پزشک قادر است راه های کاهش احتمال بروز سرطان حنجره و برنامه های مناسب برای معاینات پزشکی ضروری را برای بیمار توضیح دهد.

منابع و موأخذ

۱-   رهایی از سرطان:سهیلا خزائی

۲-سرطان حنجره: دکتر سید یوسف موحد

ارسال نظر