X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

کام خوشبو

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

بوی دهان یکی از مشکلاتی است که همگان با آن دست به گریبان هستند و حداقل روزانه یک بار آن هم صبح ها پس از برخاستن از خواب، بوی دهان را تجربه می کنند. در نیمی از افراد، پس از خوردن صبحانه، بو و مزه دهان برطرف می شود و در نیمی دیگر، این بوی آزاردهنده ادامه خواهد داشت. این مشکل در جوامع مسلمان در ماه مبارک رمضان فراگیر می شود و نیاز به توجه بیشتر دارد. در کشور ما موضوع تحقیقات بوی دهان و اطلاع رسانی در این خصوص مسکوت گذاشته شده است. حتی کیت درمانی که از لوازم درمان این مشکل است، تولید نمی شود. مبتلایان نیز به دلیل عدم وجود مراکز درمانی تخصصی، غالباً به درمان صحیح راهنمایی نمی شوند.

کام خوشبو

 

بوی دهان یکی از مشکلاتی است که همگان با آن دست به گریبان هستند و حداقل روزانه یک بار آن هم صبح ها پس از برخاستن از خواب، بوی دهان را تجربه می کنند. در نیمی از افراد، پس از خوردن صبحانه، بو و مزه دهان برطرف می شود و در نیمی دیگر، این بوی آزاردهنده ادامه خواهد داشت. این مشکل در جوامع مسلمان در ماه مبارک رمضان فراگیر می شود و نیاز به توجه بیشتر دارد. در کشور ما موضوع تحقیقات بوی دهان و اطلاع رسانی در این خصوص مسکوت گذاشته شده است. حتی کیت درمانی که از لوازم درمان این مشکل است، تولید نمی شود. مبتلایان نیز به دلیل عدم وجود مراکز درمانی تخصصی، غالباً به درمان صحیح راهنمایی نمی شوند.

برای اولین بار در کشور، بوی دهان از سوی دو تن از دندانپزشکان اصفهانی مورد توجه قرار گرفته است و به منظور اطلاع رسانی جامع، اولین وب سایت فارسی و ایرانی بوی دهان با نام کاملاً فارسی خوشبو (Khoshboo.com) به معنای کام خوشبو و به همت آنها راه اندازی شده است. دکتر ایرانپور و دکتر طالبیان درباره ضرورت راه اندازی این وب سایت معتقدند که مهمترین عامل در رفع بوی دهان، بالا بردن سطح اطلاعات عموم افراد جامعه است. مبتلایان به بوی دهان چون دائماً با این مشکل در ارتباط هستند، خود از وجود آن بی اطلاع اند، بنابر این بمباران اطلاعاتی جامعه نقش اساسی در رفع این مشکل بر عهده دارد. در کشور ما که دسترسی به اطلاعات به طور یکسان توزیع نشده و میل به مطالعه کتاب و مجله و روزنامه نسبت به سایر کشورها پایین تر است، نیاز به اطلاع رسانی جامع، بیشتر جلوه می کند. راه اندازی این وب سایت نیز در همین راستا صورت گرفته است تا افراد در هر مکان و زمان بتوانند از آخرین اطلاعات علمی در این زمینه بهره مند شوند.با توجه به خیل چند میلیونی مبتلایان در کشور، راه اندازی این وب سایت لازم است، اما کافی نیست و نیاز به همکاری های فراوان وسایل ارتباط جمعی و روزنامه ها دارد.

در زمینه بوی دهان، علل ایجاد آن، راه های تشخیص و درمان آن با آقای دکتر علیرضا طالبیان (دندانپزشک) گفت وگویی انجام داده ایم که درپی می آید.

آقای دکتر طالبیان در ابتدا به طور مختصر درباره عارضه بوی دهان توضیح دهید.

بوی دهان عارضه ای است که میلیون ها نفر از افراد جامعه به درجاتی به آن مبتلا هستند. عمده مبتلایان به درجات خفیف و متوسط و درصد کمی از آنها به نوع شدید مزمن مبتلا هستند. در انواع شدید حتی از فاصله یک متری نمی توان با مبتلایان صحبت کرد. این عارضه به گونه ای است که فرد مبتلا از وجود آن بی خبر است و باید اطرافیان با مشاهده چنین وضعیتی این افراد را به درمان ترغیب کنند.

 اشاره کردید که این عارضه به گونه ای است که فرد مبتلا از آن بی خبر است، دلیل این امر چیست؟
علت این که مبتلایان به بوی دهان از وجود آن بی خبر هستند را با ذکر مثال های زیر توضیح می دهم. وقتی کفش نو به پا می کنید در چند ساعت و حتی چند روز اول ممکن است پای شما را بزند و در تمام مدتی که کفش را به پا دارید، اگرچه پای شما تحت فشار است، ولی احساس نمی کنید و تنها وقتی کفش را از پا درآورید، از وجود درد پا و حتی زخم، با خبر خواهید شد. چون بدن انسان در تماس دائمی با محرک ها سازگاری می یابد، لذا از ادراک و احساس آنها غافل می شود.

مثالی دیگر، اگر از عطر یا ادکلن استفاده کنید، فقط در چند دقیقه نخست از بوی آن با خبر خواهید شد، ولی در ساعت بعدی از وجود آن بی اطلاع خواهید بود، این در حالی است که اطرافیان حتی با عبور از کنار شما با بوی عطر مواجه خواهند شد.

بنابر این افراد مبتلا به بوی دهان چون در تماس دائمی با این عارضه هستند، خود از وجود آن بی خبرند. در صورتی که با مبتلایان به بوی دهان در تماس هستید به طور دوستانه آنان را از وجود عارضه باخبر کنید تا علاوه بر رفع مشکل آنان، خودتان نیز از ناراحتی  و اذیت خلاص شوید.

به نظر شما علت کم توجهی یا بی توجهی نسبت به این عارضه در کشور ما ناشی از چه مسائلی است؟

در کشورهای پیشرفته سالانه مبالغ هنگفتی صرف تشخیص و درمان بوی دهان می شود و این در حالی است که در کشور ما نسبت به موضوع بوی دهان بی توجهی می شود و اهمیتی به آن داده نمی شود. بخشی از این موضوع به نبود کادر درمانی مجرب و بخشی به کم اهمیت بودن ارتباط اجتماعی در کشور ما مربوط است. در هیچ نقطه کشور، کلینیک تشخیص و درمان بوی دهان به چشم نمی خورد. در شبکه اینترنت میلیونها صفحه وب  درباره بوی دهان به زبان های مختلف دنیا وجود دارد، اما تنها یک وب سایت به زبان فارسی در این خصوص تأسیس شده است. به علاوه کتاب ها، مجلات و پژوهش های دانشگاهی در این خصوص بسیار نادر و انگشت شمار است.

چه عواملی موجب بوی دهان می شود و درباره انواع بوی دهان توضیح دهید.

بوی دهان به طور کلی بر اساس علت ایجاد کننده به دو دسته دهانی و غیردهانی تقسیم می شود.
در محیط دهان مواضع خاصی وجود دارد که باکتری های ایجاد کننده بوی دهان در آنجا تکثیر و رشد می کنند.
حاصل فعالیت این باکتری ها بوی دهان است. در محیط دهان موارد زیر می توانند زمینه ساز فعالیت باکتری های مولد بوی دهان باشند:

دندانها (ترمیم های نامناسب و شکسته، پوسیدگی ها) ، شیار لثه، حلق، زبان و خشکی دهان.
البته سینوس ها و بینی نیز که به طریقی به محیط دهان مرتبط هستند می توانند بوی دهان ایجاد کنند.
بعضی عوامل نیز مستقل از دهان می توانند بوی دهان ایجاد کنند که مهم ترین آنها عبارتند از:
– برخی از داروها.

-بعضی بیماریها نظیر بیماری های کلیوی، کبدی، ریوی و دستگاه گوارش، ریه ها، رژیم های غذایی نامتعادل، مواد غذایی بودار و دستگاه گوارش.

بوی دهان عمدتاً توسط باکتری های تولید کننده ترکیبات گوگرددار ایجاد می شود. این باکتری های بی هوازی در محیط دهان پراکنده هستند، اما بیشتر در نیمه عقبی زبان، زیر زبان و حلق زندگی می کنند. هر چه میزان اکسیژن  دهان کمتر باشد فعالیت این باکتری ها بیشتر است. اگرچه آنها را در دسته بی هوازی تقسیم بندی می کنند اما به این معنی نیست که فقط در محیط فاقد اکسیژن فعال هستند بلکه به این معنی است که می تواند در غلظت کم اکسیژن نیز فعالیت و رشد کنند.این باکتری ها در هضم ترکیبات پروتئینی موجود در دهان کمک می کنند که متأسفانه حاصل فعالیت آنها گازهای گوگرددار مانند سولفید هیدروژن و متیل مرکاپتان است. این ترکیبات را ترکیبات فرار گوگرددار(VSC) می نامند، همان طور که مشخص است باکتری های مولد بوی دهان باکتری های مفیدی هستند که در دهان همه وجود دارند و هیچکس نمی تواند خود را از آنها خلاص کند، چون به محض ریشه کنی، سایر باکتری ها به ویژه قارچ ها جایگزین شده مشکلاتی ایجاد می کنند که در بعضی موارد از بوی دهان نیز بدتر است.

 

اگر این باکتری ها در دهان همه وجود دارد، چرا تمام افراد به بوی دهان مبتلا نمی شوند؟
چون صرف وجود باکتری باعث ایجاد بوی دهان نمی شود، بلکه عوامل مستعدکننده دیگری نیز باید وجود داشته باشند. به عنوان مثال افرادی که به دلایل مختلف به خشکی دهان مبتلا می شوند، بیشتر دهانشان بو می دهد، چون باکتری ها در این شرایط بیشتر رشد می کنند.

روش های تشخیص بوی دهان چیست؟

 معمولاً افراد مبتلا به بوی دهان از وجود آن مطلع نیستند. اگر به هنگام صحبت کردن متوجه شدید دیگران از شما فاصله می گیرند بدانید احتمالاً از بوی دهان شماست پس همیشه مواظب عکس العمل های دیگران باشید.

متجاوز از پنج نوع بوی دهان وجود دارد که کادر درمانی مجرب قادر به تشخیص نوع و علت هر یک هستند. روشهای تشخیص متفاوتی در این مورد وجود دارد از جمله تشخیص توسط دستگاه «هالیمتر» (Halimeter). این دستگاه که دارای یک سنسور حساس به بو است میزان بوی دهان را در یک مقیاس صدگانه می سنجد.

افراد مبتلا به بوی دهان معمولاً سنجشی بیش از ۷۵ را دارا هستند. روش های تشخیص دیگری نیز وجود دارد که کاملاً تخصصی بوده و بیشتر در پژوهش و تحقیق کاربرد دارند.بهترین روش تشخیص، سنجش توسط کادر درمانی (Organoleptic) است. افراد مجرب درمانی با بو کردن تنفس بیماران، نوع و شدت بوی دهان را در یک مقیاس پنجگانه تشخیص داده و آن را تعیین می کنند.تشخیص صحیح نقش بسیار مهمی در درمان مبتلایان ایفا می کند. پس در صورتی که به بوی دهان مبتلا هستید با مراجعه به کادر مجرب درمانی، خود را از سردرگمی و درمان های ناموفق رهایی دهید.

 

چه نکات مهمی درباره باکتری های دهان وجود دارد؟

نکات مهم درباره باکتری های دهان به شرح زیر است:

۱- در دهان همه ما، ۴۰۰ نوع میکروارگانیسم از انواع مختلف باکتری، قارچ و غیره زندگی می کند که حدود ۸۰ نوع آنها بوی دهان تولید می کنند. این باکتری های مفید در دهان همه حتی کسانی که به بوی دهان مبتلا نیستند یافت می شوند.

۲- اگرچه علت بوی دهان باکتریها هستند، اما به طور قاطع نمی توان گفت که بوی دهان مانند سایر عفونت های باکتریال قابل انتقال به دیگران حتی از راه بوسیدن است.

۳- چون این باکتریها مفید بوده به طور طبیعی در دهان وجود دارند نمی توان آنها را به طور دائم از محیط دهان ریشه کن کرد، حتی استفاده از آنتی بیوتیک، مسواک زدن روی زبان و دهان شویه ها قادر به حذف کامل این باکتریها نیست. بر هم زدن ترکیب باکتریال دهان موجب ایجاد عفونت های قارچی نظیر کاندیدیازیس می شود که در برخی موارد بدتر از بوی دهان است. تنها روش علمی و عملی این است که به طرق مختلف تعداد و فعالیت  آنها را کاهش دهیم. همچنین ترکیبات گوگرد دار تولید شده را به نمک های آلی بی بو و بی مزه تبدیل کنیم.

۴- نکته دیگر اینکه این باکتریها را در دسته بی هوازی طبقه بندی می کنند. خصوصیت آنها این است که تا حد امکان از محیط های غنی از اکسیژن فرار می کنند، لذا در محیط دهان در محل هایی مانند لابه لای پرزها و شیارهای زبان، حفرات لوزه ها و زیر زبان زندگی می کنند. به همین دلیل است که تمیز کردن سطح زبان به تنهایی کاربرد ندارد.

۵- ترکیبات گوگرد دار تولید شده توسط باکتریها، در واقع محصولات فرعی باکتریها محسوب می شوند. باکتریها پروتئین ها را تجزیه کرده، به ترکیبات کوچکتر و قابل هضم تری تبدیل می کنند. همه ما برای هضم پروتئین  به این باکتریها نیاز داریم. اما متأسفانه در افراد مبتلا به بوی دهان، تعداد و فعالیت این باکتریها زیادتر از حد معمول است. اگرچه مکانیسم دقیق آن هنوز تحت بررسی و پژوهش قرار دارد اما تغییرات هورمونی، استفاده ازداروها و حتی وراثت را در این رابطه دخیل می دانند. بعضی افراد به طور وراثتی زبانشان شیاردار و یا پرزهای زبانشان درازتر از معمول است که اصطلاحاً آن را زبان مودار می گویند. در این موارد، زمینه رشد باکتریها و تولید بوی دهان بیشتر است.

۶- باکتریهای دهان در محیط غنی از مواد قندی به سرعت رشد می کنند بنابراین کاهش مصرف مواد قندی علاوه بر کاهش پوسیدگی باعث کاهش فعالیت باکتریهای تولید کننده بوی دهان می شود.
۷- محیط دهان دارای اسیدیته تقریباً خنثی است. مصرف مواد غذایی که به طور مستقیم (مانند لیموترش و مرکبات) و غیرمستقیم (مواد قندی) باعث اسیدی شدن محیط دهان می شود، رشد و نمو باکتریها را تسریع می کند. بنابراین خنثی نگه داشتن محیط دهان کمک مهمی در کاهش تولید بوی دهان محسوب می شود.

۸- یکی از روش های کاهش بوی دهان، کاستن از تعداد باکتریهای دهان است. این باکتری ها به تمام سطوح دهانی و دندانی می چسبند. بنابراین هر عاملی که باعث کنده شدن آنها از این سطوح شود باعث کاهش تعداد باکتریها و نتیجتاً کاهش تولید بوی دهان می شود. بنابراین شست وشوی مکرر دهان، خوردن غذا، غرغره کردن دهان شویه، استفاده از مسواک و نخ دندان باعث کاهش تعداد باکتریها و بوی دهان می شود.

۹- یکی دیگر از روشهای کاهش تعداد باکتریها از بین بردن آنها به وسیله مواد شیمیایی است. این مواد یا از طریق خون و ترشح در بزاق و مایع لثه ای به محیط دهان می رسند (مانند آنتی بیوتیک ها)، یا به طور مستقیم از طریق دهان شویه های ضد میکروبی مانند دهان شویه کلرهگزیدین (استفاده از هر دو روش یاد شده بدون تجویز پزشک توصیه نمی شود).

 برای درمان این عارضه چه باید کرد؟

درمان بوی دهان براساس تشخیص نوع و علت آن متفاوت است. در صورتی که منشاء دهانی داشته باشد، دندانپزشکان و سایر تخصص های پزشکی که با دهان مرتبط هستند، می توانند به بیماران کمک کنند.اگر بوی دهان منشاء غیردهانی داشته باشد، متخصصان مختلف پزشکی در درمان شرکت خواهند داشت. به عنوان مثال اگر بوی دهان ناشی از عفونت های ریوی باشد متخصصان دستگاه تنفسی کادر درمانی مرتبط خواهند بود. درمان های دهانی بوی دهان عمدتاً مکانیکال و تا حدی شیمیایی است.استفاده صحیح از مسواک و نخ دندان نقش اساسی در رفع بوی دهان دارد. به علاوه چکاب دندان ها و لثه نقش مهمی در درمان بوی دهان ایفا می کند.

مراجعه به دندانپزشک و انجام درمان های دندان و لثه جزء اساسی درمان محسوب می شود. تقریباً تمام افراد مبتلا به بوی دهان به درجاتی به پوسیدگی دندان و ناراحتی لثه مبتلا هستند. در بعضی موارد نیز لازم است از دهان شویه استفاده شود. دهان شویه ها با عملکرد شیمیایی مکمل روشهای مکانیکال هستند. در مواردی لازم است افراد مبتلا تا پایان عمر از دهان شویه  استفاده کنند.
از روشهای درمانی مکمل نظیر استفاده از قطره های بینی، آدامس های مخصوص، بزاق مصنوعی، خوشبوکننده های دهان نیز در درمان این عارضه استفاده می شود.نکته مهم در درمان بوی دهان استمرار آن است. ممکن است با شروع درمان احساس کنید بوی دهانتان برطرف شده است و ممکن است درمان را متوقف کنید ولی توجه به این نکته لازم است که در این صورت پس از مدتی دوباره مبتلا خواهید شد پس تا زمانی که کادر درمانی صلاح می دانند باید درمان ادامه یابد.

مطلع شدیم که اولین مطب الکترونیک در استان اصفهان به همت جنابعالی و خانم دکتر ایرانپور راه اندازی شده است، لطفاً در این مورد نیز توضیحاتی بفرمایید؟

این روزها در دنیای مجازی اینترنت می توان نمونه ای غیرواقعی و مجازی از موضوعات واقعی ایجاد کرد، مانند دانشگاه مجازی که افراد با ثبت نام و گرفتن واحدهای درسی به جای حضور در کلاس، در کلاس های مجازی اینترنتی شرکت کرده و همان آموزش ها را فرا می گیرند. از محاسن این نوع آموزش ها این است که دانشجو در هر زمان و مکان و به هر تعداد که بخواهد می تواند از مباحث درسی استفاده کند. در آموزش های مجازی، بعد مکانی برداشته می شود، به گونه ای که شما به جای صرف هزینه های زیاد و رفتن به کشورهای دیگر، می توانید در منزل خود، آموزش ها را با همان کیفیت و با صرف کمترین هزینه دریافت کنید. دنیای مجازی بسیاری از محدودیت های دنیای واقعی را برطرف کرده و امکان استفاده یکسان تمام افراد جامعه از هر نوع مواهب دنیای واقعی را میسر می سازد.
مطب الکترونیک نیز می تواند با مرتبط کردن کادر درمانی و مردم، زمینه ارائه مساوی خدمات پزشکی را فراهم کند. در کشور پهناور ما در هر نقطه ای که رایانه، خط تلفن و ارائه دهندگان اینترنت وجود داشته باشد، همگان می توانند در هر زمان و با کمترین هزینه با پزشک خود ارتباط حاصل کرده، علاوه بر مطرح کردن سؤالات خود از خدمات درمانی نیز بهره مند شوند. به عنوان مثال ممکن است لثه  های شما خونریزی داشته باشد و مایل هستید به جای حضور در مطب، از طریق اینترنت لثه هایتان معاینه شود. به این منظور لازم است در ساعاتی که دندانپزشک شما به اینترنت وصل است، شما نیز با استفاده از گفت وگوی اینترنتی و ارسال تصویر دهان و لثه، با انجام پرسش و پاسخ گفتاری و نوشتاری به درمان لازم راهنمایی شوید. شما می توانید با مراجعه به مطب الکترونیک، از خدمات زیر بهره مند شوید:

– امکان ارتباط و تعیین وقت از طریق پست الکترونیک؛

– بهره مندی از اطلاعات دندانپزشکی و فناوری اطلاعات؛

– امکان ارتباط با دندانپزشک از طریق سرویس چت؛

– بهره مندی از سرویس پرسش و پاسخ الکترونیک (FAQ).

برای آن دسته از مراجعه کنندگان به این سایت، که فناوری اطلاعات را نمی دانند، آموزش هایی فراهم شده که همگان از این خدمات استفاده کنند.

 

 

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

ارسال نظر