X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

کم خونی فقر آهن

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

گلبولهای قرمز وظیفه حمل اکسیژن از ریه را به سلولها به عهده دارد . ماده هموگلوبین موجود در گلبول توانائی حمل اکسیژن را داشته و آهن برای ساخته شدن هموگلوبین لازم میباشد .طول عمر طبیعی گلبول قرمز ۱۲۰ روز بوده و گلبولهای قرمز دائما” درحال ساخته شدن هستند .میزان آهن در بدن همیشه درحد ثابتی نگهداشته میشود . این تعادل از طریق جذب آهن از روده و مقداری که از بدن دفع میشود ، بوجود میآید چنانچه میزان دفع بیشتر از حد نرمال و مقدار جذب آن بشود ، ذخیره آهن بیمارکاهش یافته و کم خونی فقر آهن پیدا می شود .

کم خونی فقر آهن

کم خونی بعلت کمبودآهن

گلبولهای قرمز وظیفه حمل اکسیژن از ریه را به سلولها به عهده دارد . ماده هموگلوبین موجود در گلبول توانائی حمل اکسیژن را داشته و آهن برای ساخته شدن هموگلوبین لازم میباشد .طول عمر طبیعی گلبول قرمز ۱۲۰ روز بوده و گلبولهای قرمز دائما” درحال ساخته شدن هستند .میزان آهن در بدن همیشه درحد ثابتی نگهداشته میشود . این تعادل از طریق جذب آهن از روده و مقداری که از بدن دفع میشود ، بوجود میآید چنانچه میزان دفع بیشتر از حد نرمال و مقدار جذب آن بشود ، ذخیره آهن بیمارکاهش یافته و کم خونی فقر آهن پیدا می شود . نیاز به آهن در دوران بچگی ، بلوغ ، حاملگی و در حین قاعدگی بیشتر شده و در خانمها و بچه ها کم خونی بیشتر دیده می شود . شایعترین علت کم خونی فقر آهن در مردان بالغ و خانمهای یائسه ، از دست دادن خون ( از هر راهی ) می باشد . شایعترین محل خونریزی از دستگاه گوارش است .

در کم خونی فقر آهن معمولا” اندازه گلبولهای قرمز کوچکتر از حد معمول بوده و گلبولها کم رنگ تر هستند ولی تشخیص دقیق تر با آزمایش خون و اندازه گیری مواد خاصی در ان انجام می شود . همیشه به همراه درمان باید علت کمبود آهن نیز بررسی شود

 

علت کمبود چیست ؟

از دست دادن خون شایعترین علت ایجاد کم خونی فقرآهن میباشد .مثلا” خانمهائیکه بمدت طولانی دچار افزایش مقدار خون عادت ماهانه می شوند ، یا کسانیکه بعلت زخم معده و اثنی عشر روزانه مقداری خون از دست میدهند در معرض این نوع از کم خونی هستند .

دومین علت ایجاد این نوع کم خونی بعلت کاهش جذب یا کمبود آهن در رژیم غذایی میباشد . بیماریهایی که به جدار داخلی معده و روده صدمه میزنند باعث میشوند تا آهن بمقدار کمتری جذب شود .گاهی انجام عملهای جراحی خاص روی دستگاه گوارش باعث کاهش جذب آهن از روده می شود .( مثل برداشتن معده )مصرف کلسیم بمقادیر زیاد در رژیم غذائی روزانه باعث میشود که آهن به مقدار کمتری جذب شود مواد موجود در چای نیز باعث می شود تا آهنی که در سبزیجات وجود دارند جذب نشود ولی روی آهن موجود در انواع گوشت اثری ندارد .

علائم :

علاوه بر علائم اصلی بیماری که باعث کم خونی شده است ، علائم زیر بعلت کم خونی پیدا می شود .خستگی و احساس ضعف ، رنگ پوست کم رنگ و پریده ، تنگی نفس با فعالیت های خفیف و در موارد شدید،  شکل ناخنها تغییر پیدا کرده و گود میشود . گاهگاهی گوشه های لب ترک خورده و زخم شده و زبان نیز سطح صافی پیدا کرده و بسیار قرمز میشود . اگر کمبود آهن شدید بوده و مدتی طول بکشد ، بیمار دچار نارسایی قلبی میشود ، زیرا قلب بعلت کمبود اکسیژن باید بمقدار بیشتری فعالیت کند و در نتیجه پس از مدتی نارسا میشود در بچه ها کاهش رشد و کم شدن دفاع بدن در مقابل عفونت نیز ایجاد میشود .

چه باید انجام داد ؟

پس از مراجعه به پزشک و انجام آزمایشات لازمه درمان شروع می شود .همیشه باید علت کم خونی فقر آهن پیدا شود و از همه مهمتر ، سرطانهای دستگاه گوارش ، کنار گذاشته شود و ثابت شود که بیمار سرطان ندارد .

کم خونی فقر آهن خیلی زود به درمان خوراکی با آهن جواب میدهد .پس از چند هفته درمان با آهن ، باید مجددا” آزمایش خون انجام شود تا مشخص شود که کم خونی بهتر شده است یا خیر ؟

معمولا” نیازی به تزریق آهن پیدا نمی شود .( مگر درمواردی که آهن خوراکی عارضه گوارشی ایجاد کند ) نیاز روزانه : در یک مرد بالغ روزی ۸ میلی گرم و در خانمها ۱۸ میلی گرم و در حین حاملگی ۲۷ میلی گرم آهن در روز لازم است .

منابع آهن : بهترین منبع آهن در مواد غذایی مصرفی ما ، ماهیچه می باشد . در حبوبات و بعضی از سبزیجات موادی وجود دارد ( فیتات ) که مانع از جذب آهن میشود. ویتامین C      باعث افزایش جذب آهن از روده میشود .

زیاده روی در مصرف آهن : چنانچه شخص سرخودو بدون وجودکمبود آهن ، از قرص های آهن استفاده کند آهن اضافه در سلولهای کبد ، پانکراس ، قلب و چشم رسوب کرده و به این اعضاء صدمه میزند . مصرف همزمان آهن با جذب بسیاری از داروها مغایربوده و مانع جذب آنها میشود .

کدام غذاها آهن بمقدارکافی دارند : گوشت قرمز ۲ میلی گرم درصد ، گوشت مرغ ۲/۱ میلی گرم درصد ، ۱ عدد موز ۷/. میلی گرم ، ماهی ۹/. میلی گرم درصد ، لوبیای پخته ۳/. میلی گرم درصدآهن دارند  ،سبوس گندم ۵/۴ میلی گرم در ۱۰۰، سیب زمینی ۲/۱ میلی گرم درصد . اسفناج پخته ۵/۱ میلی گرم ، انجیر خشک ۱۰ عدد  4  میلی گرم  یک تخم مرغ ۱ میلی گرم

راههای دفع آهن از بدن : بغیر از خونریزی بهر شکلی  که موجب میشود تا مقداری آهن از بدن خارج شود ، آهن از راه صفرا ، پوست و ادرار بمقادیر ناچیزی روزانه دفع می شود بنابر این با مصرف نابجای قرص های حاوی آهن ، این ماده راهی برای خروج سریع از بدن نداشته و در بافت های بدن رسوب میکند .

چرخه آهن در بدن : پس از ورود آهن در هموگلوبین ( ماده ایکه اکسیژن را حمل میکند ) و ورود هموگلوبین بداخل گلبولهای قرمز ، گلبولها بطور متوسط ۱۲۰ روز عمر کرده و سپس توسط اعضای خاصی در بدن (مخصوصا” طحال ) از جریان خون خارج شده و پس از تخریب ، آهن آن مجددا” برای ساخته شدن هموگلوبین در بدن بکار گرفته میشود .

فراموش نکنید (( آهن )) یک داروی تقویتی نیست

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

 

ارسال نظر