X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

مفاهیم نوآوری فناوری

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

یکی از ویژگی های فناوری ، تغییر آن است . فناوری هرگز ساکن نمی ماندو هیچ گاه به نقطه تعادل نخواهد رسید و این به دو علت است . نخست آن که علم بشری هیچ گاه کامل نیست و روز به روز کاملتر خواهد شد . لذا فناوری یا تکنولوژی هرگز آنقدر کامل نمی شود که نتوان آن را بهبود داد و دانش جدید موجب تغییر و اصلاح فناوری های قدیمی خواهد  شد . دوم آن که فناوری به عنوان ابزاری در راستای توسعه اقتصادی محسوب می شود. بشر همواره به دنبال روش های جدید به منظور افزایش بهره وری نیروی کار و سرمایه گذاری بوده تا بتواند ثروت بیشتری را تولید کرده و رشد اقتصادی را تسریع نماید. بنابراین ارتقای کارایی فناوری ، موجبات افزایش مزیت رقابتی و موفقیت اقتصادی کشورها و سازمان ها را به دنبال خواهد داشت . به عنوان مثال کاربرد های مبتنی بر فناوری اطلاعات که امروزه در بازارهای دنیا عرضه می شود، نتایج نوآوری در فناوری های قبلی است .

<!–[if !mso]>
v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}
<!–[if gte mso 9]> Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 <!–[if gte mso 9]> <!–[if gte mso 10]>
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:\”Table Normal\”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:\”\”;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:\”Calibri\”,\”sans-serif\”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:\”Times New Roman\”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
table.MsoTableGrid
{mso-style-name:\”Table Grid\”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-unhide:no;
border:solid windowtext 1.0pt;
mso-border-alt:solid windowtext .5pt;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-border-insideh:.5pt solid windowtext;
mso-border-insidev:.5pt solid windowtext;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:\”Times New Roman\”,\”serif\”;}
<!–[if gte mso 9]> <!–[if gte mso 9]>

فصل ۳

مفاهیم نوآوری فناوری

مقدمه

یکی از ویژگی های فناوری ، تغییر آن است . فناوری هرگز ساکن نمی ماندو هیچ گاه به نقطه تعادل نخواهد رسید و این به دو علت است . نخست آن که علم بشری هیچ گاه کامل نیست و روز به روز کاملتر خواهد شد . لذا فناوری یا تکنولوژی هرگز آنقدر کامل نمی شود که نتوان آن را بهبود داد و دانش جدید موجب تغییر و اصلاح فناوری های قدیمی خواهد  شد . دوم آن که فناوری به عنوان ابزاری در راستای توسعه اقتصادی محسوب می شود. بشر همواره به دنبال روش های جدید به منظور افزایش بهره وری نیروی کار و سرمایه گذاری بوده تا بتواند ثروت بیشتری را تولید کرده و رشد اقتصادی را تسریع نماید. بنابراین ارتقای کارایی فناوری ، موجبات افزایش مزیت رقابتی و موفقیت اقتصادی کشورها و سازمان ها را به دنبال خواهد داشت . به عنوان مثال کاربرد های مبتنی بر فناوری اطلاعات که امروزه در بازارهای دنیا عرضه می شود، نتایج نوآوری در فناوری های قبلی است .

در فصل های قبل پیرامون مفاهیم فناوری و نوآوری مطالبی ارائه گردید . در این فصل به بررسی نوآوری فناوری و مفاهیم مرتبط با آن پرداخته می شود.

 

 

نوآوری فناوری چیست ؟

تغییرات در فناوری می تواند محصول نوآوری فناوری باشد که منجر به ارائه یک فناوری جدید یا بهبود یافته خواهد شد. فناوری در دو جهت تغییر می کند : یکی ارائه عملکردی بهتر و دوم ارضای خواسته ها و نیازمندی های بالقوه و روبه افزایش انسان .

عملکرد بهتر فناوری ، به معنی سرعت بالاتر ، ظرفیت بیشتر ، بهبود در اثر بخشی هزینه ها کارایی بالاتر ، قابلیت اعتماد فزاینده ، کاهش تلاش های نیروی انسانی ، راحتی بیشتر در استفاده و نیز درجه اتوماسیون بالاتر می باشد.

به عنوان مثال اتومبیل ها سریع تر ، راحت تر و ایمن تر شده و نیاز کمتری به تعمیر پیدا می کند . کشتی ها بزرگتر شده و نیاز به خدمه کمتری دارند . کامپیوتر ها می توانند عملیات بیشتری را در واحد زمان انجام داده و اطلاعات بیشتری را ذخیره کنند . تجهیزات مخابراتی قادرند اطلاعات بیشتری را از یک خط ارتباطی در واحد زمان عبور دهند. تجهیزات حرارت مرکزی ، بدون نیاز به تلاش انسانی راحتی بیشتری از لحاظ گرما در مقایسه با تجهیزات سنتی ارائه می دهند.

از سوی دیگر فناوری به دنبال تامین خواسته ها و نیازمندی های انسان است . به عنوان مثال ماشین لباسشویی یا یک ماشین حساب جیبی کارهایی را انجام می دهند که قبلاً بدون کمک فناوری برای انسان دست نیافتنی بود. به طور مشابه تلفن ، تلویزیون ، کامپیوتر و یا بسیاری از تجهیزات دیگر موجب توسعه دامنه توانایی های انسان گشته است .

بنابراین نوآوری در فناوری یا نوآوری تکنولوژی موجب ایجاد یک فناوری جدید یا بخبود یافته خواهد شد که محصولات آن در بازار عرضه خواهد شد . شناخت فرایند تحقق نوآوری در فناوری از اهمیت زیادی برخودار است .

فرآیند نوآوری فناوری

فرایند نوآوری فناوری مجموعه پیچیده ای از فعالیت هاست که ایده و دانش را به واقعیت فیزیکی و کاربردهای عملی تبدیل می نماید . این فرایند دانش را به محصولات و خدمات مناسب و دارای اثرات اجتماعی اقتصادی تبدیل می کند. از سوی دیگر این فارنید از طریق یکپارچه سازی اختراعات و فناوری های موجود به دنبال عرضه نوآوری ها در بازار می باشد . مطابق شکل ۱، هشت مرحله در فرایند نوآوری فناوری وجود دارد که عبارتند از [۸۳ و ۹۲] :

۱- تحقیقات پایه

هدف از تحقیقات پایه یا تحقیقات زیربنایی پیش بردن مرزهای دانش بشری است که در دانشگاهها و مراکز تحقیق وتوسعه انجام می پذیرد . به عبارت دیگر در این نوع از تحقیقات به دنبال درک یا دانشی عمیق تر درباره موضوع مورد نظر هستیم معمولاً نتایج تحقیقات در طولانی مدت حاصل خواهد شد و ممکن است فاقد کاربرد ویژه ای باشد.  

 

 

 

مراحل هشت گانه نوآوری فناوری

۱- تحقیقات پایه

۲- تحقیقات کاربردی

۳- تحقیقات توسعه ا

۴-پیاده سازی فناوری

۵- تولید

۶- بازاریابی

۷- انتشار فناوری

۸- ارتقای فناوری

شکل ۱- مراحل نوآوری فناوری

۲- تحقیقات کاربردی

در این مرحله فعالیت های تحقیقاتی در جهت حل یک یا چند مشکل موجود در جامعه هدایت خواهد شد . به عبارت بهتر به دنبال رفع نیازمندی های مشخص در حوزه مورد نظر است . به عبارت مثال تحقیقاتی که برای ساخت یک داروی خاص به منظور درمان بمیاری مورد نظر انجام می شود از این نوع است . بنابراین می توان گفت تحقیقات پایه که در مرحله قبل مد نظر قرار گرفت و تحقیقات کاربردی دست به دست هم می دهند تا از طریق خلق دانش جدید در راستای تکمیل دانش قبلی ، موجب پیشرفت عملی علم گردند. به گونه ای که تحقیقات کاربردی دستاوردهای علمی حاصل از تحقیقات پایه را به حوزه فناوری می کشاند.  

 

۳- تحقیقات توسعه ای

در این مرحله توسعه فناوری انجام می پذیرد. به عبارت دیگر دانش و ایده حاصله در مراحل قبل را به سخت افزار ، نرم افزار یا خدماتی تبدیل می کند و می تواند به صورت ارائه الگوی طراحی یا ساخت و تست نمونه اولیه انجام پذیرد. به عبارت دیگر تحقیقات توسعه ای شامل انجام یک سلسله فعالیتهای برنامه ریزی شده است که با استفاده از دانش حاصل از تحقیقات یا تجربیات قبلی منجر به تولید مواد و محصولات جدید ، بهره برداری از فرایندهای جدید یا اصلاح و بهبود حائز اهمیتی در آنها گردد.

۴- پیاده سازی فناوری

به مجموعه فعالیهای مرتبط با عرضه محصول به بازار باز می گردد. به عبارت دیگر پیاده سازی فناوری به اولین استفاده عملیاتی جامعه از ایده یا محصول مرتبط است. این مرحله شامل ملاحظات زیادی از جمله هزینه ، ایمنی و یا حتی شرایط زیست محیطی است که موجب موفقیت ارائه محصول یا خدمت در محیط تجاری خواهد بود.

۵- تولید

فعالیت های مرتبط با تبدیل گسترده مفاهیم طراحی یا ایده ها به محصولات و خدمات است. به عبارت دیگر کلیه فعالیتهای ساخت ، کنترل کیفیت ، لجستیک و توزیع در این مرحله قرار می گیرد.  

 

۶- بازاریابی

شامل فعالیتهایی است که به گونه ای منجر به تامین نیازمندی ها و خواسته های مشتریان خواهد شد. در این مرحله موضوعاتی نظیر مطالعه و ارزیابی بازار ، استراتژی توزیع ، توسعه بازارها ، سنجش رفتار مشتریان مطرح می شود.

۷- انتشار فناوری

این مرحله شامل مجموعه فعالیتهایی است که موجب به کارگیری وسیع فناوری وتسلط آن در بازار خواهد شد. چگونگی انتشار و تسلط بر بازار به نوع و روش استفاده از فناوری باز می گردد. به عنوان مثال شرکت مایکروسافت با استفاده از فناوری اتصال و بهره برداری از اینترنت درمحصولات نرم افزاری خود ، امکان انتشار آنها را فراهم آورده است.

۸- ارتقای فناوری

در این مرحله مجموعه فعالیتهایی که منجر به حفظ مزیت رقابتی فناوری مورد نظر خواهد شد جای می گیرد. به عنوان مثال فعالیتهایی نظیر بهبود فناوری مورد نظر ، ارائه کاربردهای جدید آن ، افزایش کیفیت و کاهش هزینه می تواند مد نظر قرار گیرد. ارتقای فناوری موجب طولانی تر شدن دوره عمر یک فناوری خواهد شد.

لازم به ذکر است که برخی از فعالیتهای مراحل هشت گانه فوق الذکر ممکن است همپوشانی نیز داشته باشند . فرایند نوآوری به صور دیگری نیز بیان شده است به عنوان مثال « مارتین » با بهره گیری از یک زنجیره به توصیف این فرایند می پردازد.  

 


 

 

 

 

 

معادله زنجیره نوآوری

شکل ۲- معادله زنجیره نوآوری

مطابق شکل ۲ نوآوری موفق تجاری حاصل یک واکنش زنجیره ای پایدار است که ترکیبی از دانش و تجربه ، روحیه کارآفرینی ، مهارت های مدیریتی ، شناخت نیازمندی های اجتماعی و وجود محیط حمایتی را شامل خواهد شد . در این معادله زنجیره ای ، اهمیت کار آفرینی در انتقال ایده ها به بازار به خوبی مشخص است هنگامی که به دلیل یک کشف علمی یا توسعه مهندسی ، اغتشاش فناوری رخ می دهد ، طرح مبهم و نامشخصی از محصول ارائه می گردد. برای تعیین دقیق مشخصات این محصول به توانایی های فنی و کارآفرینی و فرایندهای کاری خلاق نیازمندیم.

نقش مدیریت در زنجیره فوق الذکر ، حفظ ثبات و کنترل مراحل فرآیند نوآوری است به عبارت دیگر مدیریت سازمان ، با هدف کسب موفقیت تجاری ، به انجام هر چه بهتر کارها کمک می نماید کاری مهندسی ، وظایف مشخص کارکنان و توانایی های مطمون ، آن را به بازار عرضه خواهد کرد. ساختارهای مدیریتی زسمی ، بیشتر به نوآوری از نوع تدریجی و فرآیندی محتاج است تا نوآوری بنیادی و فرهنگ کارآفرینی با فرهنگ مدیریتی رسمی در تعارض است. به عبارت بهتر چنین فرهنگ مدیریتی ، ممکن است تحقق نوآوری را با مانع مواجع نماید.

کارآفرینی و نوآوری

همانطور که در فصل های قبل نیز بیان گردید کارآفرینی در انتقال ایده ها به بازار و شکل گیری نوآوری موفق می تواند نقشی مهم را ایفانماید. جرقه پیشرت های فناوری اغلب توسط کارآفرینان و روحیه کار آفرینی زده می شود. افرادی همچون « ژوزف ویلسون » و « چستر کارلسون » از شرکت زیراکس ، « استیوجابز » از شرکت اپل و « بیل گیتس » از شرکت مایکروسافت نمونه هایی از کار آفرینان موفق به شمار می روند. کارآفرینان ، گروه خاصی از مردم هستند که می توانند ایده هایشان را به دیگران بفروشند. آنها از ویژگیهای خاصی از جمله ابتکار ، تعهد ، پشتکار ، جسارت ، بصیرت ، آرمان گرایی و انگیزه برخوردارند بیشتر کارآفرینان علاقه خاصی به یک فناوری خاص داشته و از مهارتهای انگیزشی بالا برخوردارند بیشتر کارآفرینان علاقه خاصی به یک فناوری خاص داشته و از مهارتهای انگیزشی بالا برخوردارند . آنها تمایل دارند تا از تفکرهای متداول دوره گزیده و از این که در مرکز توجه باشند ، لذت می برند. آنها لزوماً مخترع نیستند و معمولاً مهارت آنها در ارائه نوآوری به بازار است. مثالی از یک کارآفرین موفق بیل گیتس است که توانست شرکتی را که با ۲ نفر شروع شده بود هدایت کرده و به سمتی حرکت دهد که به بزرگترین شرکت نرم افزاری هان تبدیل شود. در سال ۱۹۹۶ ارزش خالص دارایی های وی بیشتر از درآمد ناخالص ملی کشور نیکاراگوئه بود. بین سالهای ۹۶ و ۹۷ ارزش خالص دارایی های او از حدود ۱۸ میلیارد دلار به بیش از ۳۶ میلیارد دلار رسید. و در سال ۱۹۹۹ این رقم به بیش از ۹۰ میلیاد دلار رسی. کارآفرینان در تغییر و پیشبرد فناوری و زمینه سازی رسد اقتصادی و ایجاد شغل نقش کلیدی دارند. کارآفرینی تنها به افراد یا سازمان های کوچک محدود نمی شود. شرکت های بزرگ نیز برای تضمین بقا و رشد دراز مدت خود باید ساز و کار آفرینی ر در خود فعال نمایند . به کارآفرینی در محدوده یک شرکت یا سازمان اغلب کارآفرینی داخلی گفته می شود که از کارآفرینی خارجی متمایز است. کارآفرینی داخلی ، نوعی فرایند کارآفرینی برای ترکیب منابع کشف شده در محیط با منابع منحصر به فرد کار آفرین است.

مدیریت و نوآوری

همانطور که قبلاً گفتیم مدیریت مناسب ازجمله عناصر زنجیره تحقق نوآوری محصوب می شود. هدف مدیر یک سازمان حرکت سازمان به سمت تحقق اهداف و رسالت سازمان است. مدیریت بر سازمان می تواند به صورت نظام مند و رسمی همراه با روشهای استاندارد و خشک صورت پذیرد و یا از راه کارهای کارآفرینانه و انعطاف پذیر استفاده شود. الگوی اول مدیریت حرفه ای را شکل می دهد اما روش دوم یک مدیریت کار آفرینانه است. با توجه به دوره عمر یک فناوری می توان گفت در ابتدا که فناوری در حال شکل گیری و رشد است روح کار آفرینی و محیط کار آفرین لازم است تا شرایط لازم برای تحقق فناوری جید را ایجاد نماید. اما هنگامی که فناوری در مرحله رشد کامل یا بلوغ قرار می گیرد. ، به مدیریت حرفه ای یا دستوری نیاز است تا بعنوان فعالیتها را تحت کنترل درآورد بنابراین در این مرحله لازم است که سازمان کنترل و هدایت دقیق شود تا بتواند به تقاضای بازار ، پاسخ گوید . مدیریت حرفه ای یا دستوری درجه دیسک کمی را می پذیرد و نتیجتاً شاهد شکل گیری محیطی و بروکراتیک و دیوانسالار خواهیم بود. در چنین محیطی نوآوری امکان رشد نخواهد داشت و لذا ابتکارات هرز می رود. به عنوان مثال شرکت زیراکس در اواسط دهه ۱۹۷۰ با سبک مدیریت محافظه کارانه و دستوری نتوانست از توانمندی های خود در بخش تحقیق و توسعه استفاده کند و فرصت پیشتازی در بازار کامپیوترهای شخصی را از دست داد. جدول ۱ برخی از ویژگیهای مدیران کارآفرین و مدیران حرفه ای یا دستوری را مقایسه می کند.  

همانطور که در جدول ملاحظه می شود مدیر دستوری به دنبال پیشرفت شغلی با اهدافی کاملاً مشخص است در حالی که مدیر کارآفرین مبتکر بوده و همگام با پیشبرد کارها  اهدافش را تعریف می کند . مدیر دستوری کارها را از طریق افراد انجام می دهد یعنی به افراد واگذار می کند ، اما مدیر کارآفرین کارهای مهم را خود انجام خواهد دارد . مدیر دتوری تفویض اختیار کرده و ایجاد انگیزه می نماید و مدیر کارآفرین به خوبی نمی تواند تفویض اختیار نماید. مدیر دستوری طبق ضوابط عمل کرده و ریسک پذیر نیست در حالی که مدیر کارآفرین دارای تفکرات نوآورانه بوده و ریسک را مدیریت می کند .

با توجه به ویژگی های دو سبک مدیریتی فوق الذکر و مطابق شکل ۳ می تواند گفت که هر یک از سبک های مدیریتی برای شرایط خاص خود قابل استفاده و مفید می باشد. هنگامی که سبک مدیریت دستوری حاکم می شود کارآفرینان تحت فشار به حاشیه رانده شده و خلاقیت ونوآوری محدود می گرد و زمانی که سبک مدیریت کارآفرینان شکل می گیرد، محیط مناسب برای رشد خلاقیت ها و تحقیق نوآوری پدید می آید . سازمان های موفق باید بتوانند هر دو سبک مدیریتی را در خود پذیرا یاشند به گونه ای که نوآوری را تحقق داده و به تغییرات محیطی پاسخ ارائه کنند.

 

 

 

جدول ۱- خصوصیات مدیران کارآفرین و دستوری

مدیر دستوری

مدیر کارآفرین

۱- به دنبال پیشرفت شغلی با اهدافی کاملاً مشخص است.

۲- کارها را از طریق افراد انجام می دهد .

۳- به خوبی تفویض اختیار و ایجاد انگیزه می کند.

۴- طبق ضوابط عمل کرده و ریسک پذیر نیست

۱- مبتکر است و همگام با پیشبرد کارها اهدافش را تعریف می کند.

۲- کارهای مهم را خود انجام می دهد.

۳- به خوبی تفویض اختیار نمی کند و نیاز به اعمال کنترل دارد 

۴- دارای تفکر نوآورانه بوده و ریسک را مدیریت می کند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل ۳- جایگاه دو سبک مدیریتی

بنابراین طراحی سازمان باید به طریقی انجام شود که تعادل مناسبی میان مدیریت کارآفرین و مدیریت دستوری برقرار گردد تا سازمان از انعطاف پذیری و چابکی لازم برخوردار باشد.

رفتار غیر خطی نوآوری

امروزه برخی از صاحبنظران فرایند خطی نوآوری را زیر سوال می برند به این معنی که نوآوری تابع یک روند خطی و ترتیبی که در ابتدای آن ، خلق دانش و در انتهای آن ظهور محصولات و خدمات جدید است ، نمی باشد بلکه نوآوری فعالیتی همزمان ، غیر خطی و تعاملی است . رفتار یک سیستم خطی را می توان با آگاهی از رفتار قبلی در حالات خاص ، برونیابی کرد اما رفتار سیستم غیر خطی را که به طور ذاتی غیر قابل پیش بینی است نمی تواند برونیابی نمود به عبارت دیگر رفتار یک سیستم خطی را می توان با استفاده از رفتار جداگانه هر یک از اجزایش به دست آورد و پیش بینی نمود.

هوا ، سیستم های زیستی مانند اکولوژی و متابولیسم بدن و سیستم های اقتصادی و اجتماعی غیر خطی هستند بنابراین پیش بینی رفتار این سیستم ها مخاطره آمیز و تنها برای یک دوره زمانی کاملاً محدود و تحت شرایط مشخص و اغلب به صورت کیفی قابل انجام است . مثال های پیش بینی نادرست در مورد موفقیت یا شکست نوآوری در مورد بازار بسیار زیادند که خود شاهد غیر خطی بودن رفتار نوآوری است . به عنوان نمونه می توان به سیستم های ویدئو اشاره کرد . در اوایل دهه ۱۹۸۰ سه نوع مختلف از این گونه سیستم ها توسط سونی ، فیلیپش و JVC ارائه گردید اگر چه در آن زمان متخصصان این حوزه سیستم های ویدئوی بتاماکس سونی و سیستم های ویدئوی فیلیپس را اولویت دادند اما نهایتا سیستم ویدئوی VHS شرکت JVC در میدان برنده شد .

سوالات مهم

۱٫ مفهوم نوآوری فناوری است ؟

۲٫ مراحل هشت گانه فرایند نوآوری در فناوری را تشریح نمایید .

۳٫ ارتباط کارآفرینی و نوآوری را با ذکر چند مثال تشریح کنید .

۴٫ در رابطه با نقش مدیریت در تحقق نوآوری توضیح داده و ویژگی های مدیران دستوری و کارآفرین را با یکدیگر مقایسه کنید.

۵٫ مفهوم رفتار غیر خطی نوآوری را تشریح نمایید.

 

 

منبع :پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

ارسال نظر