X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

پوشش گیاهی جنگلهای شمالی

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

  گیاهان اصلی سازنده جنگل چوبی اند، اما گیاهان علفی کف‌جنگل از نظر تنوع زیستی و بهره‌برداری محصولات غیر چوبی اهمیت ویژه‌ای دارند. جنگلهای شمال درختچه‌هایی نیز دارد که اغلب مصرف دارویی دارند. کارشناسان می‌گویند که این گیاهان مصارف صنعتی و دارویی و خوراکی متعددی دارند که با برنامه‌ریزی درست می‌توان بخوبی از آنها استفاده کرد.

 در حال حاضر، از گیاهان دارویی جنگلهای شمال اغلب به صورت خودرو استفاده می‌شود. به اعتقاد کارشناسان گیاهان دارویی، جنگلهای شمال عرصه‌ای باز برای تحقیقات علمی و مصارف صنعتی است. آنان همواره بر لزوم تدوین طرح اصولی جمع‌آوری این گیاهان در جنگلهای شمال تأکید کرده‌اند.

پوشش گیاهی جنگلهای شمالی کشور سرشار از گیاهانی با خواص دارویی است که بسیاری از این گیاهان هنوز به صورت عمومی مورد استفاده قرار نگرفته اند و مردم بومی نیز از خواص آنها مطلع نیستند.

 پوشش گیاهی جنگل را از نظر اندازه گیاهان به سه دسته تقسیم می کنند:

۱- درختانی با ساقه‌ای چوبی و ارتفاعی بیش از هفت متر

۲- گیاهان چوبی با ارتفاع کمتر از هفت متر

۳- گیاهان بوته‌ای و علفی کف جنگل

   گیاهان اصلی سازنده جنگل چوبی اند، اما گیاهان علفی کف‌جنگل از نظر تنوع زیستی و بهره‌برداری محصولات غیر چوبی اهمیت ویژه‌ای دارند. جنگلهای شمال درختچه‌هایی نیز دارد که اغلب مصرف دارویی دارند. کارشناسان می‌گویند که این گیاهان مصارف صنعتی و دارویی و خوراکی متعددی دارند که با برنامه‌ریزی درست می‌توان بخوبی از آنها استفاده کرد.

 در حال حاضر، از گیاهان دارویی جنگلهای شمال اغلب به صورت خودرو استفاده می‌شود. به اعتقاد کارشناسان گیاهان دارویی، جنگلهای شمال عرصه‌ای باز برای تحقیقات علمی و مصارف صنعتی است. آنان همواره بر لزوم تدوین طرح اصولی جمع‌آوری این گیاهان در جنگلهای شمال تأکید کرده‌اند.

یکی از کارشناسان سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور می گوید که استفاده دارویی از گیاهان جنگلهای شمال به دو بخش گونه‌های درختی و درختچه‌ای و گونه‌های مرتعی – علفی تقسیم می‌شود. گونه‌های درختی و درختچه‌ای شامل این انواع است: ازگیل، انار جنگلی، انجیر، انگور فرنگی خاردار(گالش انگور)، تمشک، پسته، سرو کوهی، جل، خاس، سیب جنگلی، شاه‌بلوط، شمشاد، شیرخشت، فندق، عناب، کوله‌خاس، گردو، گلابی جنگلی، گوجه‌. گیاهان مرتعی – علفی شامل این انواع است: پلم، اکلیل کوهی، آویشن، باد رنجبویه، بارهنگ، باریحه، بنفشه، بذرالبنج، بومادران.

اکنون، بهره‌برداری از گیاهان دارویی (جز در مواردی معدود همچون مجتمع کشت و صنعت گیاهان دارویی کندلوس و شرکت «سها») تاکنون بدون برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری لازم انجام شده است و شکل سنتی دارد. استفاده از گیاهان دارویی بدون داشتن طرح و برنامه مشخص و علمی باعث آسیب رسیدن به طبیعت و حتی انقراض آن گیاه می‌شود. اصل مهم در بهره‌برداری از محصولات غیرچوبی جنگل و مرتع اصل بهره‌برداری مستمر یا اصل استمرار تولید است. باید به ‌اندازه‌ای از جنگل و یا مرتع برداشت کرد که هم به ادامه حیات طبیعی منبع مولد لطمه‌ای وارد نشود و هم بتواند رویش آن را بهبود بخشد.

با توجه به تنوع محصولات فرعی و تنوع اقلیمی و متفاوت بودن وضع اقتصادی و اجتماعی بهره‌برداران و کمبود اطلاعات، تنظیم چارچوب و دستور جامع و بی‌نقص برای آینده نزدیک مشکل به نظر می‌رسد؛ اما می‌توان اصولی کلی را برای آن برشمرد.

محصولات فرعی جنگلها و مراتع را – بر اساس تأثیر بهره‌برداری در حفظ و توسعه‌ گیاه – به سه بخش تقسیم می‌کنند:

 1- محصولاتی که بهره‌برداری آن تأثیر نامطلوبی در گیاه یا جامعه گیاهی ندارد؛ زیرا پراکنشهای جغرافیایی و زمان محصول‌دهی آنها گسترده است، گل‌گاو زبان و ختمی از این نوع است.

 2- گیاهانی که پراکنش محدود دارند (مانند آویشن) و بهره‌برداری بیحساب زادآوری آنها را به خطر می‌اندازد و به طور کلی نباید از آنها برداشت تجاری کرد.

۳- محصولاتی که با رعایت اصول و ضوابطی می‌توان از آنها بهره‌برداری تجاری کرد؛ گیاه «وشا» از این گروه است.

طبق بررسیها، ۵۶ تیره گیاهی با ۱۲۷ گونه درختی و درختچه‌ای و بوته‌ای در شمال کشور وجود دارد که ‌از آنها محصولات فرعی به‌ دست می‌آید.

 

 

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

یک نظر

  1. ناصر کیانی مهر گفته است :
    مهر ۳۰ام, ۱۳۹۰

    نمیدونم چرااطلاعات در مورد بعضی گونه ها نزدین همچنین اگه میشه تصاویر به سایتوتون کنین ممنون میشم winked

ارسال نظر