X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

کلاچ

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

برای جبران ساییدگی صفحه کلاچ ، گاه وبیگاه تنظیم دستی میله بندی کلاچ ضرورت پیدا می کند . در بعضی اتومبیلها ، نقاط خاصی از میله بندی یا تکیه گاه کلاچ نیازمند روغنکاری اند . در شکلها یک  میله بندی کلاچ نشان داده شده که نیازمند تنظیم دستی است . با تغییر و ضعیت تنظیم میله بندی کلاچ ، مقدار خلاصی پدال کلاچ تغییر می کند . برای اطلاع از نیاز میله بندی کلاچ به تنظیم وارسی می کنیم

مقدمه:

کلاچها، اجزایی از ماشین هستند که هنگام نیاز ارتباط یک محور را  به محور دیگر، بر قرار و یا قطع می کنند و سرعتهای آن دو محور را به یک سرعت تبدیل می نمایند.  همچنین با گشتاور ایجاد شده، انرژی را منتقل می کنند.

انواع کلاچ:

۱٫ کلاچهای مکانیکی: این کلاچها در مواقع دلخواه، حرکت بین دو محور محرک و متحرک را قطع و وصل می کنند.

۲٫ کلاچهای خشک قفلی: مکانیزم این نوع کلاچها خیلی ساده بوده و به شکلهای پنجه ای و دنده ای ساخته می شود.

۳٫ کلاچهای اصطکاکی: در کلاچهای اصطکاکی، حرکت محور محرک به محور متحرک، با اصطکاک امکان پذیر است.

۴٫ کلاچهای یک صفحه ای: کلاچ یک صفحه ای در صنعت اتومبیل، بیشترین کاربرد را دارد. این کلاچها، با خار یا هزار خار بر روی محور تثبیت می شوند.

۵٫ کلاچهای چند صفحه ای: این نوع کلاچها از نظر ساختمان نظیر کلاچهای یک دیسکی هستند. با این تفاوت که در اینجا به بدنه محور محرک و همچنین به گلویی محور متحرک، دیسکهای زیادی بسته می شود. از طرف دیگر دیسکها بدون پوشش بوده، از فولادهای سخت کاری شده ساخته می شوند.

۶٫ کلاچهای مخروطی: با کلاچهای مخروطی یک صفحه ای می توانیم گشتاورهای کوچک را انتقال دهیم.

۷٫ کلاچهای سانتریفوژ: این کلاچها در یک سرعت مشخص، ارتباط بین دو محور محرک و متحرک را به طور اتوماتیک برقرار می کنند.

۸٫ کلاچهای یک جهته: این کلاچها حرکت را فقط  در یک جهت با توجه به یک جهت چرخشی محور محرک انتقال می دهند.

تعمیرات کلاچ

تعمیر و نگهداری کلاچ

تعمیرات عمده کلاچ عبارتند از تعویض بلبرینگ و دوشاخه کلاچ ، تعویض کلاچ و تعویض چرخ لنگر . خودروها که میله بندی کلاچ هیدرولیکی دارند ، ممکن است به بازسازی یا تعویض پمپ پایین کلاچ نیز نیاز پیدا کنند .

تنظیم میله بندی کلاچ

برای جبران ساییدگی صفحه کلاچ ، گاه وبیگاه تنظیم دستی میله بندی کلاچ ضرورت پیدا می کند . در بعضی اتومبیلها ، نقاط خاصی از میله بندی یا تکیه گاه کلاچ نیازمند روغنکاری اند . در شکلها یک  میله بندی کلاچ نشان داده شده که نیازمند تنظیم دستی است . با تغییر و ضعیت تنظیم میله بندی کلاچ ، مقدار خلاصی پدال کلاچ تغییر می کند . برای اطلاع از نیاز میله بندی کلاچ به تنظیم وارسی می کنیم که :

۱٫    کلاچ کاملاً خلاص می شود .

۲٫    خلاصی کلاچ کافی است .

وارسی خلاص شدن کلاچ

وقتی موتور درجا کار می کند و محکم ترمز گرفته اید ، پدال کلاچ را در حدود ۱۳ میلیمتر ( ۵ و ۰ اینچ ) از کف خودرو بالا نگه دارید . دسته دنده را چند بار بین دنده یک و دنده عقب جا به جا کنید اگر این کار به نرمی و راحتی انجام می شود ، کلاچ کاملاً خلاص است .

اگر دنده ها به دشورای عوض می شوند یا به هم برخورد می کنند ، مشخص می شود که کلاچ کاملاً خلاص نمی شود . میله بندی کلاچ را تنظیم کنید . اگر مشکل حل نشد، سایر علل احتمالی را وارسی کنید .

وارسی خلاصه پدال کلاچ

خلاصی پدال فاصله ای است که پدال کلاچ پیش از تماس بلبرینگ کلاچ با     شاخه های دیسک طی می کند . ادامه حرکت پدال کلاچ مستلزم وارد کردن نیروی بیشتری برای فشرده کردن فنر یا فنرهای چدنی دیسک است . با سایش صفحه کلاچ یا اجزای دیگر ، یا کش آمدن سیم کلاچ ممکن است خلاصی پدال کلاچ افزایش یا کاهش یابد .

برای وارس خلاصی پدال کلاچ ، پدال را با دست فشار دهید . وقتی نیروی لازم برای پایین راندن کلاچ به صورت چشمگیری افزایش یافت خلاصی پدال تمام شده است . در بیشتر اتومبیلها خلاصی کلاچ باید در حدود ۲۵ میلیمتر (۱ اینچ) باشد .

اگر میزان خلاصی پدال کلاچ کافی نباشد ، ممکن است کلاچ خراب شود یا دنده عوض کردن دشوار شود . پیش از تنظیم خلاصی باید ارتفاع پدال را وارسی و تنظیم کرد . ارتفاع پدال کلاچ فاصله از کف اتومبیل تا روی لاستیک رویه پدال است . با شل کردن مهره قفلیها و چرخاندن تنظیم کننده های ارتفاع ، پدال بالا یا پایین می رود . پس از تنظیم ارتفاع پدال کلاچ ، خلاصی آن را تنظیم کنید .

هواگیری سیستم هیدرولیکی کلاچ

هوای حبس شده در سیستم هیدورلیکی کلاچ را باید با هواگیری خارج کرد . در حین هواگیری معمولاً اندکی روغن هم ازسیستم خارج می شود . پس از باز کردن هر قطعه یا لوله از سیستم هیدرولیکی باید سیستم را هواگیری کنید. در صورت پایین رفتن سطح روغن ، تا جایی که هوا بتواند وارد پمپ بالای کلاچ شود ، باز هم باید سیستم را هواگیری کنید .

هر گونه گرد و غبار را از ظرف روغن پاک کنید . در ظرف و دیافراگم زیر آن را بردارید . ظرف را با روغن نو و تازه محل مشخص شده ، پر کنید . از روغنی استفاده کنید که سازنده خودرو آن را توصیه کرده است . معمولاً سازندگان خودرو استفاده از روغن ترمز DOT3 را توصیه می کنند . سر یک لوله لاستیکی را به پیچ هواگیری پمپ پایین کلاچ متصل کنید سر دیگر لوله را در قوطی نیمه پر روغن ، از نوع مشخص شده ، فرو ببرید . چند بار به آرامی کلاچ بگیرید . سپس از دستیارتان بخواهید که نیروی اندکی به پدال کلاچ وارد کند . پیچ هواگیری را شل کنید تا روغن از لوله در قوطی بریزد .ممکن است در روغن خباب هوا  دیده شود . در حالتی که پدال کاچ تا ته فشرده شده است پیچ هواگیری را ببندید .

این کا را تکرار کنید تا دیگر حباب هوا در روغن دیده نشود سپس پیچ هواگیری را ببندید  و آن را سفت کنید . ظرف روغن کلاچ را پرکنید و دیافراگم و در آن را ببندید. هرگز از روغن که در حین هواگیری از سیستم خارج می شود دوباره استفاده نکنید . این روغن ممکن است حاوی حبابهای هوا ، رطوبت اضافی یا مواد آلاینده باشد .

باز کردن کلاچ

تنوع طرح و ساخت خودروها ایجاب می کند که برای بازکردن بستن کلاچ اتومبیلهای مختلف از ابزارها و راه کارهای متنوعی استفاده شود هر راه کار متداول با قطع کابل منفی باتری آغاز می شود . در خودروهایی که میله بندی کلاچ هیدرولیکی دارند ، میل پشت پمپ بالای کلاچ را از پدال کلاچ جدا کنید . در صورت لزوم لوله روغن و پمپ پایین کلاچ را باز کنید سپس جعبه دنده یا جعبه دنده دیفرانسیل سر خود را از روی موتورباز کنید . کلاچ و پوسته فلایویل را تمیز کنید . نشانه های همراستایی روی صفحه روی چدنی دیسک و چرخ لنگر را وارسی کنید . ان نشانه به صورت «X» یا علامتی مشابه آن هستند . در غیر این صورت با استفاده از چکش و سنبه نشان این دو قطعه را نشانه گذاری کنید تا در هنگام نصب کلاچ بتوانید همراستایی لازم را تأمین کنید . در غیر این صورت لرزش و صدمه احتمالی رخ می دهد .  

توجه : لرزش کلاچ پس از باز کردن و بستن موتور با پوسته فلایوبل ممکن است از ناهمراستایی ناشی شود . گاهی از لاییها ( شیمها) ی کوچکی برای تصحیح همراستایی موتور با پوسته غلایویل و پیوسته فلایویل با جعبه دنده استفاده می شود . ممکن است در هنگام بازکردن کلاچ این لاییها را گم کنید . درحین بستن کلاچ باید آنها را در جای اصلی خود قرار دهید . اگر موتور و جعبه دنده ، نا همراستا باشند ، ممکن است دو سر هزار خار توپی صفحه کلاچ بیشتر از وسط آن ساییده شود .

واسطه تنظیم کلاچ روی چرخ لنگر (شکل ) را در داخل بلبرینگ یا بوش ته میل لنگ قرار دهید . این وسیله مانع لغزیدن و آسیب دیدن صفحه کلاچ می شود . با شل کردن پیچهایی که صفحه چدنی دیسک را به چرخ لنگر متصل می کند ، مجموعه چدنی دیسک را باز کنید . پیچها را ، به ترتیب ، یکی یک دور شل کنید تا وقتی که نیروی فن چدنی دیسک آزاد شود . پس از آن مجموعه چدنی دیسک و صفحه کلاچ را باز کنید .

بازدید و تعمیرو نگهداری اجزای کلاچ

پس از بازکردن کلاچ هر قطعه از آن را ، با پیروی از دستور العمل راهنمای تعمیرونگهداری خودرو بازدید کنید . قطعاتی از موتورو جعبه دنده یا جعبه دنده دیفرانسیل سر خود را نیز که ممکن است بر کار کلاچ تأثیر بگذارند بازدید کنید . نشت روغن از کاسه نمد عقب موتور و کاسه نمد جلو جعبه دنده دیفرانسیل سر خود را وارسی کنید .

در شکل چدنی دیسک از لحاظ تابیدگی و صفحه کلاچ ، از لحاظ دو پهن شدن        ( انحراف محوری ) اضافی نشان داده شده است .

۱٫  بازدید چرخ لنگر  دنده فلایویل را زا لحاظ ساییدگی ، پریدگی یا ترک خوردگی دندانه ها بازدید کنید ( شکل ) سطح اصطکاک چرخ لنگر را از لحاظ یکنواختی ظاهری ، ترک ، شیار ، ترک گرمایی و سایش نایکنواخت بازدید کنید . اگر چرخ لنگر به صورت نایکنواخت ساییده شده است ، نا یکنواخت سایش را با استفاده از ساعت اندازه گیری تعیین کنید. (شکل ) در صورتی که از ۱۳ ۰ میلیمتر(۰۰۵ ۰ اینج ) بیشتر بود ، یا اگر سطح چرخ لنگر خط افتاده یا ساییده شده بود ، چرخ لنگر را تراشکاری یا آن را تعویض کنید و در صورتی که در نتیجه تراشکاری بیش از ۱۴ و ۱ میلیمتر ( ۰۴۵ و ۰ اینچ ) از روی سطح چرخ لنگر براده برداری می شود باید آن را تعویض کنید .

۲٫  بازدید بلیرینگ ته میل لنگ وضعیت یا میزان ساییدگی بلبرینگ با بوش میل لنگ را وارسی کنید (شکل ) پوسته داخلی بلبرینگ را با دست در جهت چرخش عادی بچرخانید . اگر این پوسته بیش از اندازه شل باشد ، سر و صدا کند سخت بچرخد یا اصلاً نچرخد باید آن را تعویض کنید . اگر بوش سالم به نظر می رسد ، قطر آن را با استفاده از شابلون سوراخ اندازه گیری کنید .

 

 

بستن کلاچ

برای بستن کلاچ معمولاً از شیوه عکس بازکردن استفاده می کنند . برای بستن ابتدا باید صفحه کلاچ را ، به حالتی که سمت رو به چرخ لنگر قرار گیرد مستقر کنید . نشانه «X» یا هر نشانه دیگر روی صفحه روی چدنی دیسک را با نشانه مشابه روی چرخ لنگر میزان کنید . چدنی دیسک و صفحه کلاچ را روی چرخ لنگر نگه دارید . واسطه تنظیم کلاچ روی چرخ لنگر ( شکل ) را در بلبرینگ یا بوش ته میل لنگ قرار دهید . این وسیله همراستایی صفحه کلاچ با خط مرکزی میل لنگ را تأمین می کند .

پیچها را از سوراخهای صفحه روی چدنی دیسک بگذرانید . آنها را با دست در چرخ لنگر بپیچید . پیچها را ، به ترتیب ، یکی یک دور بپیچانید تا کشش فنر چدنی دیسک را به تدریج و به طور یکنواخت جذب کنند (شکل) از ترتیب سفت کردن توصیه شده در راهنمای تعمیر و نگهداری خودرو استفاده کنید تا چدنی دیسک تاب برندارد . سپس با استفاده از دسته مکس درجه دار را با گشتاور مشخص شده سفت کنید .

هزار خار شافت جلو گیربکس و نعلبکی جلوگیربکس را روغنکاری کنید . برای این کار از گریس چند کاره یا روانکار مشخص شده درراهنمای تعمیر و نگهداری خودرو استفاده کنید بلبرینگ کلاچ را روغن بزنید و آن را نصب کنید . واسطه تنظیم کلاچ روی چرخ لنگر را بردارید . در صورت لزوم ۲پین راهنما در پوسته فلایویل ببندید سپس جعبه دنده یا جعبه دنده دیفرانسیل سر خود را روی پوسته فلایویل نصب کنید . هر شیئی را که در حین باز کردن کلاچ برداشته اید سر جای خود قرار دهید .

درگیری هزار خار محور ورودی با هزار خار توپی صفحه کلاچ را وارسی کنید همچنین وارسی کنید که محور ورودی در بلبرینگ یا بوش ته میل لنگ خوب بنشیند وجود فاصله بین پوسته جعبه دنده دیفرانسیل سر خود را وارسی کنید . اگر محور ورودی و پوسته ها درست نشسته اند ، پیچهادی اتصال به جعبه دهنده یا جعبه دنده دیفرانسیل سر خورد را ببندید میله بندی کلاچ را متصل و خلاصی پدال کلاچ را وارسی کنید تنظیمهای ضروری را انجام دهید .

اگرکلاچ از نوع خود تنظیم است ، پدال کلاچ را بالا ببرید تا این که صدای تیک تیک قطع شود . در این هنگام بلبرینگ کلاچ به اندازه مناسب پیش بازگذاری شده است . در میله بندیهای کلاچ هیدرولیکی ، سطح روغن را در ظرف روغن پمپ بالای کلاچ وارسی کنید . در صورت لزوم سیستم هیدرولیکی را هواگیری کنید . ظرف روغن را پر کنید و آن گاه وارسی کنید که کلاچ به نرمی و به طور کامل خلاص می شود یا نه .

 

 

منبع : پدیدا بزرگترین مرجع علمی ایرانیان

ارسال نظر