X بستن تبلیغات
X بستن تبلیغات
header
متن مورد نظر

گوجه‌فرنگى

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

تاریخچه

گوجه‌فرنگى در ابتدا به‌عنوان گیاه زینتى در باغچه‌ها مورد استفاده قرار گرفت و به‌عنوان سیب طلائى و یا سیب عشق معروف شد. مصرف گوجه‌فرنگى به‌عنوان نوعى سبزى از قرن نوزدهم میلادى به بعد شروع شد و بعد از جنگ جهانى اول به‌تدریج بر مصرف آن افزوده گشت به‌طورى که امروزه به صورت خام و پخته یا به‌صورت سس و رب موارد استعمال زیادى دارد. ضمناً آب گوجه‌فرنگى همراه با صبحانه مصرف زیادى پیدا کرده است. این امر باعث شده که کشت آن در همه کشورهاى جهان معمول گشته و با کشت و پرورش آن در مزرعه و گلخانه به‌صورت یک محصول چهار فصل مورد استفاده قرار گیرد. در ایران هم اکنون توجه زیادى به تولید گوجه‌فرنگى مى‌شود و سطح وسیعى از زمین‌هاى کشور ما زیر کشت گوجه‌فرنگى قرار دارد. مناطق جنوبى ایران با شرایط آب و هوائى مساعد و بازار مناسبى که وجود دارد به مناطق مهم تولید گوجه‌فرنگى تبدیل شده‌اند.

 

تاریخچه

گوجه‌فرنگى در ابتدا به‌عنوان گیاه زینتى در باغچه‌ها مورد استفاده قرار گرفت و به‌عنوان سیب طلائى و یا سیب عشق معروف شد. مصرف گوجه‌فرنگى به‌عنوان نوعى سبزى از قرن نوزدهم میلادى به بعد شروع شد و بعد از جنگ جهانى اول به‌تدریج بر مصرف آن افزوده گشت به‌طورى که امروزه به صورت خام و پخته یا به‌صورت سس و رب موارد استعمال زیادى دارد. ضمناً آب گوجه‌فرنگى همراه با صبحانه مصرف زیادى پیدا کرده است. این امر باعث شده که کشت آن در همه کشورهاى جهان معمول گشته و با کشت و پرورش آن در مزرعه و گلخانه به‌صورت یک محصول چهار فصل مورد استفاده قرار گیرد. در ایران هم اکنون توجه زیادى به تولید گوجه‌فرنگى مى‌شود و سطح وسیعى از زمین‌هاى کشور ما زیر کشت گوجه‌فرنگى قرار دارد. مناطق جنوبى ایران با شرایط آب و هوائى مساعد و بازار مناسبى که وجود دارد به مناطق مهم تولید گوجه‌فرنگى تبدیل شده‌اند.

پ

سس گوجه‌فرنگی

محققان به تازگی دریافته‌اند که سس گوجه‌فرنگی ترکیبات شیمیایی ویژه‌ای دارد که می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پانکراس را کاهش دهد.
به گزارش سرویس بین‌الملل ایسنا به نقل از روزنامه دیلی‌میل، به گفته محققان دانشگاههای مونترال و اوتاوا ماده شیمیایی لیکوپن موجود در گوجه‌فرنگی دارای خواص ضد اکسیدانی است که اگر به طور منظم مصرف شوند تا یک‌سوم احتمال بروز سرطان پانکراس را کاهش می‌دهد.

این محققان همچنین معتقدند که اگر لیکوپن به صورت مایع مصرف شود تاثیر آن در مقابله با این بیماری بیشتر خواهد بود.

آنها همچنین می‌گویند روغنی که در تهیه سس گوجه‌فرنگی به کار می‌رود درصد جذب آنتی اکسیدانها را در روده افزایش می‌دهد.

اغلب به این دلیل که محل پانکراس در شکم جایی است که دسترسی پزشکان به آن مشکل است لذا حتی زمانی که علائمی چون دردهای شکمی و کاهش وزن بروز می‌کند آنها به سختی متوجه علت آن می‌شود. در نتیجه تعداد بسیار اندکی بیش از یک سال از تشخیص این بیماری جان سالم به در می‌برند و بهبود می‌یابند.

اگرچه بر اساس شواهد پزشکی موجود مصرف روزانه میوه و سبزیجات خطر ابتلا به این بیماری کاهش می‌دهد، اما این بررسی‌ها که بر روی ۴۶۲ تن صورت گرفته و در مقایسه نتایج آن با عادات غذایی بیماران سرطانی نشان داد که گوجه‌فرنگی به مراتب تاثیر بیشتری در پیشگیری از بروز این بیماری دارد.

این مطالعات همچنین نشان می‌دهد که خوردن روزانه گوجه‌فرنگی و فرآورده‌های آن در مردان ۳۱ درصد و در زنان ۹ درصد احتمال بروز این بیماری را کاهش می‌دهد.

خواص داروئی

گوجه فرنگی گر چه دارای اسید سیتریک است اما درجه قلیایی بودن خون را بالا برده و به دفع مواد سمی خون کمک می کند. به دفع اسید اوریک و اوره خون کمک می کند و برای مبتلایان به نقرس و رماتیسم مفید است. از تصلب شرائین جلوگیری می کند و بطور کلی تصفیه کننده خون است.

سنگ کلیه را هم دفع می کند و از سرطان پروستات آقایان جلوگیری می کند.

گوجه فرنگی ملین است. برای درمان ورم ملتحمه چشم مفید است و ورم آپاندیس و ورم مخاط روده را رفع می کند. ورم مفاصل را هم برطرف می کند. برای رفع دندان درد ، جوشانده ریشه و شاخه برگهای گوجه فرنگی استفاده می شود.

آنهائیکه معده حساس دارند نباید درخوردن گوجه فرنگی افراط کنند .

بعضی از افراد نسبت به گوجه فرنگی حساسیت دارند اینگونه افراد نیز نباید گوجه فرنگی بخورند

حمل و نقل و بازار

حمل و نقل :در انتقال محصول از مکانی به مکان دیگر باید شرایط محیطی محصول را تغییر داد تا کمترین خسارتی به آن وارد نشود . سعی شود که حمل و نقل کمترین تاثیر خودش را بر روی قیمت ها بگذارد ، چرا که در غیر این صورت به خریدار ضربه وارد می شود .

 بازار : نکته های مهم و حائز اهمیت در انتخاب بازار ؛ نیاز مردم ، توان مالی مشتری و زمان عرضه محصول می باشند .مدیر گلخانه باید به دنبال بازاری باشد ، تا آن بازار جواب گوی هزینه های انجام شده در طول دوره کشت و کار گلخانه ای باشد ، محصول در بهترین و کوتاه ترین زمان ممکن به فروش برسد . محل بازار باید تا آن جا که ممکن است به مجتمع گلخانه ای نزدیک باشد تا هزینه های اضافی از جمله حمل و نقل کاهش بیابد .

 

انبارداری

مهمترین عوامل در انبار نور و دما می باشند . کلا باید مقدار تنفس را در محصول کنترل کرد تا بتوان مدت انبارداری را تنظیم نمود . تنفس در محصول ها انجام می شود چون انرژی حاصل  از آن باعث بقای سلول می گردد .  تنفس  باعث  می شود که قند ها در سلول تبدیل به آب و دی اکسید کربن و انرژی شوند که  در نتیجه حجم ماده خشک محصول کاهش می یابد . هر چه تنفس زیاد تر باشد ، طول دوره انبارداری پایین تر می آید .در انبار علاوه بر نور و دما ، مقدار رطوبت ، مقدار اکسیژن و نوع محصول نیز در مدت زمان انبارداری موثر است .

در دماهای بالا به دلایل غیر فعال شدن آنزیم ها ، کاهش نفوذ اکسیژن به درون بافت گیاه ، جمع شدن دی اکسید کربن در بافت و کاهش مواد اکسید شونده ، تنفس کاهش می یابد . عوامل درونی مانند تعداد سلول موجود در محصول ، مقدار گاز اتیلن ، مقدار کربوهیدرات ها ، اندازه میوه و نوع و سن بافت گیاهی در میزان تنفس موثر هستند .سبزی های برگی و علفی سرعت تنفس بالاتری دارند ، بنابراین فساد پذیرترند. وجود واکس و موم در سطح میوه باعث تنفس بی هوازی می شوند .

تنفس هوازی:

انرژی + آب + دی اکسید کربن  >اکسیژن + قند

CH12O6 + 6 O2 > 6 CO2 + 6 H2O + 2830KJ

 

تنفس بی هوازی :

انرژی + الکل + دی اکسید کربن  < قند

C6H12O6 > 2 CO2 + 2C2H5OH + 118 KJ

باید طبق این دو نوع تنفس ، بهترین حالت ها را در زمان های مشخص استفاده نماییم


بسته بندی

پس از برداشت و پیش از انبار کردن یا  فرستادن محصول  به  بازار ، بایستی آن ها را بسته بندی نماییم . اندازه بسته ها باید با خصوصیات محصول همگنی و با بازار پسندی آن ها ، همراستا باشد .جنس بسته ها دارای اهمیت است ، زیرا می توانند از نظر عوامل گوناگون روی عملکرد تاثیر گذار باشند . فرم و بافت و رنگ بسته هم مکمل یک محصول خوب می باشد که لا مدیریت درست ، بیشترین سود را به ارمغان می آورد .

 


چیدن

اگر محصولمان به شکل یکنواخت می رسد ، می توان کار برداشت و جدا نمودن آن ها را توسط ماشین ، به صورت اتوماتیک انجام داد . قبل از برداشت می توان با مدیریت صحیح از نظر تغذیه و کنترل عوامل درونی و بیرونی موثر بر رشد و نمو گیاه ، عمل جدا کردن قسمت خوراکی را از بوته راحت نمود تا کوچکترین خسارتی به مقدار تولید ، وارد نشود . دستگاه هایی ساخته شده اند به منظور برداشت مکانیزه محصول های کشاورزی و همچنین گلخانه ای ، که می توان آن ها را به کامپیوتر مرکزی وصل نمود تا کار ها دقیق انجام شود .

 

 

 


امنیت گیاه

هوا که یکی از راه های انتشار برای عوامل بیماری زا می باشد بایستی به طور دقیق کنترل گردد . هوای ورودی و خروجی باید سیستم تصفیه داشته باشد .در قیمت درب ورودی گلخانه ، طی چند مرحله تصفیه و قرنطینه ، افراد و وسایل داخل و خارج شوند . هر شخصی اجازه ورود به گلخانه را نداشته ، چرا که ممکن است خواسته و یا ناخواسته عامل بیماری را به گلخانه وارد سازد .

آب ورودی باید تصفیه بشود تا عاری ار عوامل بیماری زا گردد ، همچنین از نظر املاح و عناصر غذایی در حد تعریف شده برای گیاه باشد . ماده گیاهی اعم از بذر یا گیاهچه که وارد گلخانه می شود باید بدون باکتری ، قارچ ، ویروس ، ویروئید ، بذر گیاهان دیگر ، حشرات و نماتد ها باشد . در صورت لزوم و احتیاط لازم است قبل از ورود ماده گیاهی به گلخانه ، حتما به طور جدی آزمایش های تشخیص بیماری بر روی ماده گیاهی انجام شود .

محیط کشتی که برای گیاه در مراحل مختلف تهیه می کنیم باید از همه لحاظ سالم و مطابق اصول پیشبینی شده ساخته شده باشد . گیاهان کاشته شده در فواصل زمانی معین مورد آزمایش های تصادفی و یا انتخابی قرار گرفته ، تا در صورت مشاهده علامت های ضعیف شده ، اقدامات ضروری انجام بگیرد .

 

 


امنیت شبکه

هر دردی درمانی دارد ولی هیچ چیز مانند پیشگیری مفید نمی باشد . در واقع امنیت برای هر چیزی نوعی پیشگیری به حساب می آید . در این جا امنیت برای گیاه و نهایتا برای انسان مفید است . تمام کار های امنیتی از مراحل تولید تهیه بذر گرفته تا باردهی گیاه ، باید به بهترین نحو کنترل شوند.شبکه در این جا عبارت است از اتصال بین کامپیوتر شخصی با کامپیوتر مرکزی گلخانه ، ارتباط با آزمایشگاه و در نهایت متصل شدن به تمام سیستم های گلخانه ای . کوچکترین خطا در این مراحل یعنی خسارت به عملکردی که خواهیم داشت . در درجه اول نباید گذاشت که افراد غیر مجاز دسترسی به این سیستم داشته باشند و در ادامه هم با مدیریت درست پیشبینی خرابی های احتمالی شده و راه کار مواجه با آن تنظیم گردد .دستگاه ها بایستی طوری برنامه ریزی شده باشند که در صورت قطع ارتباط با کامپیوتر مرکزی به صورت اتوماتیک ، به برنامه قبلی عمل کرده و برنامه هایشان به هم نریزد .

 

 

 

 

 


گیاه

عملا هر سلول در بافتهای گیاهان عالی یک محفظه ظریف چند وجهی است که به وسیله یک دیواره آبدار احاطه شده است و دیواره نام برده به طور عمدهاز سلولز و سایر ترکیبات مشابه کربوهیدرات ها تشکیل شده است . حجم داخلی تقریبا تمام سلول های گیاهی بالغ زنده با یک واکوئل بزرگ اشغال شده است ، که با شیره سلولی پر شده است . شیره سلولی از آب تشکیل یافته است که در آن انواع بسیاری از عناصر محلول هستند یا به صورت کلوئیدی پراکنده اند .

فرآیند متابولیسمی سلول بیشتر به سیتوپلاسم و ساختمان های بسیار کوچک در آن محدود می شود . همان طور که مواد از محیط وارد سلول می شوند ، برخی از مواد از آن خارج می گردند . بخش عمده جریان مواد به داخل گیاهان و  به خارج  از آن ها طی فرآیندی به نام انتشار انجام می پذیرد. پاره ای از مواد از یک نقطه به نقطه ای دیگر درون گیاه نیز به وسیله انتشار صورت می گیرد . فرآیندهایی که به وسیله آن آب درون گیاه جریان می یابد هدایت ، حمل ، یا انتقال آب خوانده می شود . بافت آوند چوبی از نقطه ای عقب تر از نوک های ریشه شروع می شود و از طریق ریشه به ساقه و طی آن ، به دمبرگ ها و بالاخره معمولا پس از انشعاب بسیار در مزوفیل برگ خاتمه می یابد . در برگ ها آب از مجاری آوند چوبی به سلول های مزوفیل وارد می شود و در مزوفیل از سلولی به سلول دیگر جریان می یابد . آوندهای آبکش مانند آوند های چوبی از نوک تا پایین گیاه به هم پیوسته اند ، نقاط نهایی سیستم آوند آبکش در بافت های نوک ساقه ها ، برگ ها و دیگر اندام جانبی و نوک ریشه ها قرار دارند .

 

 

 

 

 

pH

هر عنصر در مقدار اسیدیته معینی بیشترین جذب را توسط گیاه دارا است .بنابراین با توجه به این امر پی اچ مطلوب را به کامپیوتر مرکزی می دهیم تا شرایط را طبق اصول پیش ببرد .

 آنزیم ها

پیشرفت منظم هر یک از فعل و انفعالات در سلول های زنده به وسیله بعضی ترکیبات مشخص که آنزیم نامیده می شوند ، انجام می پذیرد .ماده شیمیایی که آنزیم روی آن عمل می کند سوبستریت خوانده می شود . بعضی آنزیم ها در واقع روی دو سوبستریت همزمان عمل می کنند . به   طور قطع معلوم شده است  که برخی آنزیم ها با اندامک های سلولی خاصی مربوطند . مثلا بعضی آنزیم های مربوط به تنفس هوازی به طور عمده به میتوکندری ها محدودند . بعضی از انواع آنزیم ها در بیش از یک اندامک سلولی یافت می شوند ، برای نمونه آنزیم هایی که در انتقال الکترون نقش دارند ، در میتوکندری و کلروپلاست وجود دارند . یک آنزیم نمی تواند واکنش هایی را که بر خلاف قانون تبادل انرژی است ، میان ملکول های ترکیب شونده ایجاد کند ، بلکه فقط شدت واکنش ها را افزایش می دهد . هر آنزیم ویژه است به این معنی که فقط می تواند روی سوبستریت معینی ، یا گروهی از آنها عمل نماید.می توانیم با تزریق آنزیم های خاصی در گیاه که در نهایت باعث افزایش عملکرد گلخانه می گردند ، در زمان خاص ، نقش بسزایی در بهبود کیفیت و کمیت محصول بگذاریم .

 هورمون ها

واژه هورمون به موادی اطلاق می شود که در بخشی از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فیزیولوژیکی محسوسی در دیگر قسمت های آن به جای می گذارد ، و در تراکم های بسیار کم فعالند .

انواع هورمون ها :

اکسین ها : بسته به غلظت خود ممکن است اثرات بازدارندگی یا رونق بخش ، روی واکنش معینی داشته باشند . برخی از مهمترین اثرات اکسین ها عبارتند از ؛ طویل شدن سلول ها واندام ها ، تشکیل ریشه ، نور گرائی ف زمین گرائی ، تسلط انتهایی ، پارتنوکارپی ، ریزش و ایجاد گل ها (حالت روز بلند).محل ساخته شدن اکسین ها در جوانه های انتهایی می باشد .

ژیبرلین ها : بعضی از نقش ها شامل ؛ طویل شدن سلول ها ، اثر روی گل دادن(جایگزین شرایط روز بلند)، پارتنوکارپی ، طویل شدن و تشکیل ریشه ها ، رشد برگ ، سبز کردن بذر و شکستن خواب جوانه می باشد . محل ساخته شدن در بذور می باشد .

سیتوکینین ها : نقش هایی که می توان نام برد عبارتند از : تقسیم سلولی ، بزرگ و طویل شدن سلول ها ، ایجاد جوانه و نمو آن ، تشکیل ریشه ، پیری دیر رس ، شکستن دوره خواب بذر ، پارتنوکارپی و تاثیر روی گل دادن . محل ساخته شدن ریشه و بذر می باشد .

اسید آبسزیک : اثرات شامل این موارد می باشد ؛ کمک به ریزش برگ ، کمک به خواب جوانه ، جلوگیری از سبز شدن بذر ، کند ساختن رشد و پیری ، تسریع تشکیل ریشه و اثر روی گل دادن(اثر تسریعی روی گیاهان روز کوتاه) . محل ساخته شدن در برگ می باشد

جاسمونات ها ، سالیسیلات ها و براینو استروئید ها اخیرا جزء گروه هورمون ها آورده شده اند .تحقیقات نشان از آن دارد که این هورمون ها باعث افزایش مقاومت گیاه به آفات و امراض می گردند .

می توان بنا به شرایط مدیریتی از جمله زمان بازار رسانی محصول ونوع محصول بنا بر اندام مصرفش محلول پاشی های لازم را بر روی گیاه انجام دهیم تا راندمان بالا برود . می شود با استفاده از سیستم مه پاش این کار ها را انجام داد .

علائم کمبود عناصر غذایی

ازت : معمولا باعث ایجاد رنگ سبز روشن تا زرد می شود . به این ترتیب که ابتدا برگ های مسن پایینی تغییر رنگ به سبز روشن داده و سپس نوک برگ ها به رنگ زرد در می آیند .

فسفر : در ساختمان آدنوزین تری فسفات و آدنوزین دی فسفات قرار دارند که انرژی لازم را برای کار در گیاه انتقال می دهند . کمبودش باعث ضعف گیاه می شود .

پتاسیم : معمولا به صورت سوختگی برگ ظاهر می گردد .

منیزیم : باعث می شود سبزی پهنک برگ از بین برود .

کلسیم : کمبود کلسیم از روی تشکیل ناقص و از هم پاشیدگی قسمت انتهائی گیاه تشخیص داده می شود .

گوگرد : گیاهان دارای رشد ناقص و رنگ سبز روشن متمایل به زرد می باشند .

آهن : کمبودش بیشتر در خاک های آهکی و قلیایی مشاهده می شود . غالبا به صورت رنگ زرد روشن در برگ ها ، به ویژه در برگ های جوان ظاهر می گردد . در این حالت فاصله بین رگبرگ ها ، زرد روشن و رگبرگ ها تیره تر می مانند و اصطلاحا به آن کلروز آهن می گوییم .

منگنز : گوجه فرنگی ، حبوبات ، چاودار ، توتون و سایر گیاهان در صورت عدم وجود مقدار کافی منگنز دارای رشد ناقص و ارتفاع کوتاه می شوند ، علاوه بر آن نیز حالت کلروز در برگ های قسمت بالایی گیاه دیده می شود ، ولی رگبرگ ها هنوز سبز باقی مانده اند .

مس : تشکیل کیسه های صمغی زیر پوست ، خشک شدن سر شاخه ها در درختان میوه و خشک شدن نوک برگ های قدیمی در گیاهان دانه ریز از علائم کمبود مس  می باشند .

روی : در برخی موارد افزایش کود فسفره فراوان منجر به کمبود روی می گردد . زردی برگ های درختان گردو ، ایجاد لکه های رنگی در برگ های مرکبات و کوچک ماندن برگ های درختان همگی به کمبود روی نسبت داده شده اند .

بُر: در pH هفت دارای بیشترین قابلیت استفاده می باشند . بسیاری از امراض فیزیولوژیکی گیاهان از قبیل ؛ چوب پنبه ای شدن داخلی سیب ، رنگ زرد یونجه ، پوسیدگی قسمت های کهوایی توتون ، شکاف برداشتن ساقه کرفس ، پوسیدگی مغر و قسمت های داخلی در چغندر همگی مربوط به کمبود بُر می باشند .

کلر : نیاز بسیار کمی گیاهان به کلر دارند .

مولیبدن : در کشت های خاکی افزایش آهک باعث بر طرف شدن مسئله کمبود مولیبدن در گیاهان می شود . این عنصر جهت تثبیت ازت در خانواده لگومینوزه ضروری بوده و در نتیجه کمبود آن منجر به بروز اختلالات متابولیکی در گیاه می شود.

مواد معدنی در گیاه

گاهی اوقات ممکن است که مقدار عنصری در محیط ریشه کافی باشد ، اما متوجه می شویم که گیاه علامت هایی مبنی بر کمبود عنصری از خود نشان می دهد. این چنین مواقع دلیل این امر ممکن است مقدار اسیدیته باشد یا این که عنصر دیگری در رقابت با آن عنصر است . البته عوامل دیگری مانند دما ، نور و  رطوبت هم می توانند ممانعت کننده جذب باشند .

 

مواد معدنی در محیط ریشه

گیاه به عناصر مختلفی برای رشد و نمو احتیاج دارد که این عناصر باید به شکل قابل جذب در اختیارش قرار بگیرند . مقدار نیاز گیاه به هر عنصر متفاوت می باشد ، برای همین منظور با توجه به این نکته ، مقدار تزریقی هر عنصر را در محیط معین  می سازیم . همیشه لازم نمی باشد که تمام عناصر را به محیط اضافه نماییم ، بلکه مطابق با مرحله ای که گیاه در آن قرار دارد ، مقدار مطلوب را وارد می سازیم .اندازه گیری مقدار عناصر  موجود  در محیط را می توانیم با استفاده  از  دستگاه هایی که یون آنالیزر نام دارند ، انجام دهیم . با توجه به مقدار موجود و مقدار ایده آل  مدیریت لازم را انجام می دهیم . این دستگاه می تواند مستقیم به کامپیوتر مرکزی وصل باشد تا به صورت اتوماتیک کار تنظیم عناصر انجام گیرد .

تغذیه

همان طور که گیاه برای رشد و نمو به عواملی همچون آب و نور و دمای مناسب نیاز دارد ، به مواد و عناصر غذایی نیز نیازمند می باشد .در واقع بحث تغذیه اصلی ترین عامل در رشد و نمو است .می توان در قسمت ورودی آب به محیط کشت ، مواد غذایی و عناصر معدنی را با توجه به داده هایمان ، اضافه کنیم . این کار را می توانیم به عهده کامپیوتر مرکزی بگذاریم تا مقادیر دقیقی اضافه نماید .

ارسال نظر